نجاست

نجاست سگ به معنای بی‌ارزش بودن این حیوان نیست. اسلام در عین حالی که به حیوانات احترام می‌گذارد توصیه کرده که از نگهداری سگ در محیط خانه و انس با آن اجتناب شود.
نگهداری سگ و گربه به عنوان حیوان خانگی

پرسش:
نگهداری سگ و گربه به عنوان حیوان خانگی و در منزل چه شرایطی دارد؟
 

پاسخ:
اسلام برای جانوران مرتبه پایین‌تری از انسان‌ها قائل است و انسان را اشرف مخلوقات می‌داند؛ با این حال قرآن از مسلمانان خواسته ‌است که با جانوران و حیوانات به ملایمت و مهربانی رفتار کنند و از بدرفتاری با آن‌ها بپرهیزند. بر اساس قرآن، جانوران و حیوانات نیز هماهنگ با تمام آفرینش، به ستایش خدا می‌پردازند؛ هرچند این ستایش به زبان آدمیان فهمیده نمی‌شود.(۱) در قرآن، بیش از دویست آیه به موضوع جانوران می‌پردازد و نام سی و پنج جانور در قرآن آمده ‌است و شش سوره به نام‌های جانوران نام‌گذاری شده‌ است. 
بنابراین اسلام رفتار بسیار مناسبی با حیوانات داشته و به‌ دفعات مردم را به مهربانی با حیوانات توصیه کرده‌ است. دین اسلام نه‌تنها به ما اجازه حیوان آزاری نداده، بلکه به رفتار مناسب با حیوانات و طبیعت سفارش کرده است.
با ذکر این نکات به پاسخ سؤال اصلی در مورد نگهداری از سگ یا گربه و دیگر حیوانات به عنوان حیوان خانگی می‌پردازیم.

1. اصل نگهداری از سگ یا داشتن آن اشکالی ندارد، مهم چگونگی نگهداری و برخورد با این حیوان است. در اسلام سگ حیوانی است که بدنش نجس شمرده شده است، ولی این نجاست مساوی با تنفر یا پلید بودن سگ نیست. نجاست و طهارت یک حکم شرعی است. این که مثلاً خون نجس است، به این معنا نیست که خون خبیث است و پلید است و از شیطان است و... بلکه به این معنا است که اگر به بدن و لباس ما رسید، باید آن را با پاک کننده‌ای مثل آب بشوییم در عین حال خون مایه حیات است و خون انسان‌ها محترم است و خون شهید با این که از لحاظ وضعی نجس است، اما محترم و مقدس است و سعادت شهید و جامعه را در پی دارد. بنابراین فقط مسئله، نجاست و طهارت است و بس. 
اتفاقا سگ، به دلیل خصوصیات خوبی که دارد ارزشمند است، حتی قیمت دارد؛ مانند سگ گله، سگ نگهبان، سگ شکاری و... . کسی نباید فکر کند، چون سگ حکم نجاست دارد، پس ارزشمند نیست یا پلید و پست است یا اسلام از آن متنفر است. همین سگ که نجس است اگر هار و ولگرد نباشد، مثل سگ شکاری، سگ گله و سگ نگهبان ارزشمند است و نگه داشتنش اشکال ندارد و خرید و فروشش جایز است و قیمتش مثل قیمت گوسفند حلال می‌باشد و رسیدگی به او و غذا دادن و تیمارش پسندیده است. 
در مورد گربه وضعیت نجاست و طهارت متفاوت است. گربه مثل سگ نجاست ندارد، ولی در احکام و فقه، همراه بودن بدن و لباس نماز‌گزار به موی گربه، به هنگام نماز اشکال داشته و موجب بطلان آن خواهد شد.

2. با این توصیفات در مورد سگ، باید از سگی که ارزشمند هم هست، مثل دیگر سگ‌ها دوری کنیم و اگر لباسمان به بدن خیسش خورد، آن را بشوییم. بنابر روایات معتبر برخورد با بدن سگ اگر دست یا بدن او خیس باشد باید آب کشیده شود. امام علی علیه‌السلام در این مورد می‌فرماید: «از نزدیکی با سگ‌ها دوری کنید. پس هر کس با سگ برخورد داشت، در حالی که بدنش خیس بود، باید بدنش (محل برخورد) را بشوید.»(2) نگه داشتن سگ نگهبان و گله و... در بیرون فضای خانه هم ایراد ندارد، یعنی خوب است که آن حیوان را در کناری از محل سکونت نگه داری کنیم، به‌گونه‌ای که در محل نشستن و خوابیدن و زندگیمان رفت و آمد نداشته باشد و آنها را نجس نکند.

3. کاری که در اسلام نکوهش شده این است که سگ یا گربه را مانند فرزند خود در آغوش می‌گیرند و می‌بوسند و می‌بویند و با هم هم‌غذا می‌شوند و... ، این پسندیده نیست. شاید یکی از دلائل مهمی که تأکید شده انس و نگهداری سگ درون خانه اصلاً مطلوب نیست، ریشه در روایاتی دارد که تأکید می‌کند؛ با کسی یا چیزی انس بگیرید که شما را رشد دهد و در تعالی و رشد شما اثرگذار باشد. 
امام رضا علیه‌السلام در این مورد فرمودند: «اگر کسی سنگی را دوست داشته باشد روز قیامت با او محشور می‌شود.»(3) این طبیعی است که انس با چیزهایی که بی‌ارزش است یا ضد ارزش است، کم‌کم انسان را شبیه او می‌کند، و او را از مسیر تعالی و رشد و معنویت متوقف می‌کند، این انس و علاقه و محبت انسان، بسیار با ارزش است و بهتر است آن را صرف چیزهای با ارزش کنیم. در این نکته تفاوتی بین سگ و گربه نیست. انس انسان باید با کسانی باشد که او را به خدا نزدیک‌تر کند و معنویتش را زیاد کند؛ ولی هم‌نشینی با حیوان از نظر اخلاقی مطلوب نیست.

4. بنابراین اگر در فضای آپارتمانی زندگی می‌کنید، نگهداری سگ و گربه خوب نیست، چون رعایت مسائل نجاست و طهارت یا رعایت مسائل مربوط به نماز آن‌ها سخت و مشکل است، اما اگر منزلی دارید که ویلایی است و حیاط دارد می‌توانید اتاقکی برای سگ درست کنید تا آنجا باشد و نگهبانی کند و شما هم به او با رعایت مسائل بهداشتی و شرعی رسیدگی کنید.

5. البته نگهداری از آنها در فضای آپارتمان مشروط به اذیت نشدن خود حیوانات و رعایت حقوق آنها و رسیدگی کامل به آنها و رعایت حقوق همسایگان و حفظ آرامش و بهداشت آنان است، از طرفی نسبت به همسایه و همسایه‌داری در معارف اسلامی سفارشات زیادی شده است تا جایی که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود گمان کردم همسایه از همسایه ارث می‌برد.(4) در نگهداری سگ یا گربه یا سایر حیوانات خانگی دیگر، باید دقت بر این نکته باشد که همسایه‌ها از سر و صدای حیوانات و  خدشه‌دار شدن بهداشت ناشی از نگهداری آن اذیت نشوند. از نظر رعایت حقوق همسایگان مهم‌ترین موضوع رعایت آرامش آنها، بهداشت و نظافت و مسائل بهداشتی است، پس نباید نگهداری از حیوان خانگی امنیت روانی یا بهداشتی همسایگان را خدشه‌دار کند.

نتیجه‌گیری
سگ در اسلام نجاست دارد و گربه هم موی بدنش اگر به لباس یا بدن بماند، موجب بطلان نماز است. اما این نجاست به معنای بی‌ارزش بودن این حیوانات نیست و اسلام با اصل نگهداری از آن مشکلی ندارد، ولی نگهداری این حیوان در اندرونی خانه و آمدنش به درون خانه و آپارتمان مشکل است چون رعایت حکم نجاست و پاکی‌ آن مشکل است. اسلام در عین حالی که به حیوانات احترام می‌گذارد و از ظلم به آنها نهی کرده است، توصیه کرده که از نگهداری سگ در محیط اندرونی خانه و منزل و انس با او دوری شود، زیرا انسان باید با موجودات و افرادی انس بگیرد که او را از نظر معنوی بالاتر ببرند. از نظر رعایت حقوق همسایگان هم مهم‌ترین موضوع، رعایت آرامش آنها، بهداشت و نظافت و مسائل بهداشتی است و نگهداری از حیوان خانگی نباید امنیت روانی یا بهداشتی همسایگان را خدشه‌دار کند. البته نگهداری برخی پرندگان، مانند کبوتر یا شبیه آن، یا برخی حیوانات اهلی، مانند مرغ و خروس و... توصیه شده است؛ ولی نگهداری از آنها در فضای آپارتمان مشروط به اذیت نشدن خود حیوانات، رعایت حقوق آنها، رسیدگی کامل به آنها و رعایت حقوق همسایگان و حفظ آرامش و بهداشت آنان است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر
•    حقوق حیوانات در اسلام، اثر ابوالقاسم مقیمی
•    احترام حیوانات در اسلام، اثر علی کردائی
•    اخلاق همسایه داری و آپارتمان نشینی اثر محمد جواد فلاح
•    با همسایگان چگونه رفتار کنیم اثر اکبر خواجه پیری
•    کتاب همسایه خوب (با رویکرد اسلامی) اثر حامد صفاری، محمدحسن فاطمی‌راد

پی‌نوشت‌ها
1. سوره إسراء، آیه 44.
۲. «تَنَزَّهُوا عَنْ قُرْبِ الْکِلَابِ فَمَنْ أَصَابَ الْکَلْبَ وَ هُوَ رَطْبٌ فَلْیَغْسِلْه‏»؛ عاملی، شیخ حر، وسائل الشیعه، مؤسسه آل البیت علیهم‏السلام، قم، 1409ق، ج3، ص417.
۳. «فَلَوْ أَنَّ رَجُلًا تَوَلَّى حَجَراً لَحَشَرَهُ اللَّهُ مَعَهُ یَوْمَ الْقِیَامَه»؛ مجلسى، محمدباقر، بحارالأنوار، دار احیاء الثراث العربی، بیروت، چاپ دوم، 1403ق، ج 98، ص103.
4. «مَا زَالَ جَبْرَئِیلُ ع یُوصِینِی بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَیُوَرِّثُه‏»؛ ابن بابویه، محمد بن على، من لا یحضره الفقیه، قم، چاپ دوم، 1413ق، ج4، ص13.
 

حکم کندن پوست لب و گوشه انگشتان چیست؟ آیا باید جای آن آب کشیده شود؟ آیا پوست کنده شده نجس است و جایی را نجس می کند؟

1- پوست های مختصر دست ها یا لب ها و ... اگر موقع افتادنش رسیده باشد و بدون درد و سوزش کنده شود، پاک است. ولی اگر با درد جدا شود چون روح دارد نجس است.
2- آب کشیدن جای آن لازم نیست مگر اینکه خون آمده باشد.
3- همچنین اگر پوست کنده شده یا چیزی که پوست با آن برخورد می کند به طوری تر باشد که تری یکی به دیگری برسد، چیزی که پاک بوده نجس می شود.(1)

خب من دائم پوست لبم را می جوم و کنده میشه روزی صدبار لبم رو آب میکشم چکار باید بکنم لطفا راهنمایی کنین . من از این احکام نجس پاکی سر درنمیارم بیچاره شدم وسواسی شدم دائم همه چی نجس میشه خب اینا چه حکماییه؟

1. پوست مختصری که از بدن انسان جدا می شود مانند پوست لب و جاهای دیگر اگر موقع افتادن آنها رسیده اگر چه آن را بکنند پاک است، ولی اگر موقع کندن آنها نرسیده و آن را بکنند، بنابر احتیاط واجب باید از آن اجتناب کنند. اما موضع پوست ها چنانچه خون بیاید باید تطهیر شود و اگر خون نیاید شستن آن لازم نیست. (امام خمینی، توضیح المسائل، مسأله 87. مطابق با فتوای آیت الله خامنه ای)
آیا بخش هایی از پوست لب، دست، پا و ... که جدا می شود نجس است؟ اگر هست آیا در برخورد با هر چیز مرطوب آن را نجس می کند؟

مراجع عظام تقلید در این باره می گویند:

"پوست هاى مختصر لب و جاهاى دیگر بدن که موقع افتادنشان رسیده، اگر چه آنها را بکنند پاک است، ولى بنابر احتیاط واجب باید از پوستى که موقع افتادنش نرسیده و آن را کنده اند اجتناب نمایند".  در هر حال اصل کندن پوستهاى مختصرى که خشک شده است، مانعى ندارد. و تا زمانی که پوست کنده شده کاملاً از بدن جدا نشود پاک است .(2)

پی نوشت :
1. آیت الله فاضل لنکرانی، توضیح المسائل م94 و 95.
2. همان، م 131.

مطلب ارسالی شما بعد تایید مدیریت در سایت نمایش داده خواهد شد.

مطلب ارسالی شما بعد تایید مدیریت در سایت نمایش داده خواهد شد.

سلام خسته نباشید، مرجع تقلید:آیت الله صافی گلپایگانی

1-من با ماشین ریش هایم را تمام از ته میزنم البته نه مثل تیغ، حکم چیست؟ آیا آنکارد کردن یعنی قسمت هایی را با تیغ خالی کردن مشکل دارد؟

2- اگر کلید برق نجس شده باشد چگونه می توان آن را تمیز کرد آیا یک دستمال خیس کافی است؟

3- خوردن غذای مسیحی چه حکمی دارد؟

4- من فقط در امور نجاسات وسواس هستم، به همین خاطر برای یک غسل ساده یک ساعت حمامم طول می کشد و توالت هم یک ربع پدرو مادرم خیلی اذیت می شوند حتی خودم ولی ... ولی باهاش مبارزه می کنم مثلا چون زیاد در نماز شک می کنم، اگر شک کنم اهمیتی نمیدم.

5- توالت فرنگی شلنگ دارد ولی من در کف زمین طهارت می کنم آخه برای شستن پشت چگونه شلنگ را برسانم تازه ته داخل توالت فرنگی پر از آب است و هنگام مدفوع آب به بالا می پاشد ممنون می شوم راه حلی غیر از ویزیت دکتر بدهید، چون اگر دکتری شوم دیگه احساس می کنم واقعا مریضم (ببخشید اگه خیلی راحت سوالاتم رو پرسیدم چون بحث دستشویی خیلی ذهن منو مشغول کرده)

پاسخ:
اگر ماشين به صورتي بزند که ريشي در صورت نماند وعرفا صدق ريش داشتن نکند، حرام است .(1)
تراشيدن ريش در گونه و زير چانه يا آنکارد کردن، اشکالي ندارد .

پي نوشت:
1. آيت الله صافي گلپايگاني، جامع الاحکام، ج2، ص 183، س 1742 و 1743.
-------------------------------------

پاسخ2:
پاک کردن نجاست کليد برق با دستمال خيس ممکن نيست. بلکه بايد بوسيله آب آن را شستشو داد.
مي توانيد برق را قطع کنيد و داخل سوراخ هاي کليد نايلون بگذاريد و بعد از برطرف کردن عين نجاست مثلا با دستمال، روي کليد را با شيلنگ آب کر، يک بار آب بکشيد. (1)

پي نوشت:
1. آيت الله صافي گلپايگاني، توضيح المسائل، م 171 و 178.
---------------------------------

پاسخ3:
خوردن غذاي مسيحي في نفسه اشکالي ندارد. مگر اينکه بدانيد به صورتي نجس شده يا از گوشت حرام تهيه شده است که بايد از آن اجتناب شود و مصرف نگردد.(1)

پي نوشت:
1. آيت الله صافي گلپايگاني، توضيح المسائل، م 95.
--------------------------------

پاسخ 4 و 5:
وسواس عملي متأسفانه درمان فوري و اورژانسي ندارد. نيازمند مشاوره حضوري (حداقل 20 جلسه)مي‌باشد. درمان‌هاي نوشتاري ثمره چنداني براي شما دوست عزيز نخواهد داشت. با کوچک ترين شرايط اضطرابي، باز به جاي اول تان بازگشت مي‌کنيد.
با پيگيري جدي درمان خود، از پي‌جويي راه‌هاي خلاصه و... پرهيز کنيد، چرا که شما را در چرخه معيوب قرار مي‌دهد. از آرامش کامل و رشد روحي و... باز مي‌دارد. درمان واقعي وسواس زير نظر متخصص حداقل 20 جلسه طول مي‌کشد. با چهار دستور عمل ساده (مثل مشاوره اينترنتي) قابل حل نخواهد بود.
توصيه مي شود به جاي مشاوره هاي غير حضوري با تصميم جانانه به درمان دارويي، از طريق مراجعه به روانپزشک و روان درماني از طريق روانشناس متخصص اختلالات اضطرابي و وسواس بپردازيد.

این کار باعث میشود چندین بار به دستشویی باز گردم و عمل استبراء را انجام دهم زیرا احساس می کنم که هنوز مقداری بول در آلتم باقی مانده و این کار باعث دغدغه فکری من شده حال سوال من این است که آیا این آب نجس است یا پاک ؟ آیا با لباسی که با این آب برخورد داشته میشود نماز خواند؟

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز؛ و تشكر به خاطر ارتباطتان با اين مركز؛
اگر استبرا مي کني و بعد از استبر آبي مي آيد که شک داري از مايع هاي پاک است يا ادرار ،آن آب پاک است.
اگر يقين داري که ادرار است، نجس است .

مطلب ارسالی شما بعد تایید مدیریت در سایت نمایش داده خواهد شد.

مطلب ارسالی شما بعد تایید مدیریت در سایت نمایش داده خواهد شد.