۱۴۰۴/۱۰/۰۷ ۱۵:۳۴ شناسه مطلب: 101027
پرسش:
چرا رهبر انقلاب از همه دولتها حمایت میکنند و آیا مشی ایشان درباره حمایت از دولتها باعث ادامه ناهنجاریها و عدمتغییر رویههای غلط در دولتها نمیشود؟
بررسی الگوی حکمرانی مقام معظم رهبری نشان میدهد که یکی از سیاستهای دائمی ایشان، حمایت از دولتها بوده است. چه دولتهایی که به لحاظ سیاسی، خودشان را اصولگرا یا اصلاحطلب معرفی میکنند، چه دولتهایی که به لحاظ گفتمانی و رویکردی، قرابت یا تفاوت نسبت به آرمانهای انقلاب دارند و چه دولتهایی که خدمت بیشتری به ملت و دولت کردهاند و یا دولتهایی که خسارتهای جدی تحمیل کردهاند. اکنون سؤال اساسی این است که با اشتباهات جدی برخی دولتها، چرا رهبر انقلاب از همه دولتها، حمایت میکنند و آیا مشی ایشان درباره حمایت از دولتها باعث ادامه ناهنجاریها و عدمتغییر رویههای غلط در دولتها نمیشود؟ این سؤال بسیار اساسی است که برای پاسخ باید از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گیرد:
1. حمایت از مردمسالاری و رأی مردم
نظام جمهوری اسلامی ایران، یک نظام مردمسالار است که دومین مقام رسمی و بالاترین مقام اجرایی کشور یعنی رئیسجمهور، تجلی اراده و رأی مردم است. یکی از دلایل اصلی حمایت رهبری از دولت سازندگی تا دولت چهاردهم، «تقویت مردمسالاری دینی» و «حمایت از دولت منتخب ملت و قانون اساسی کشور» است.
2. حمایت از اصل دولت و ساختار پیشرفت کشور
دولتها بهعنوان قوه مجریه، مرکز ثقل پیشبرد اجرایی کشور هستند؛ زیرا منابع، ابزارها و امکانات، بودجه و شبکه مدیریتی کشور در اختیار دولت است؛ اما مهمتر از همه این زمینهها، عامل اصلی موفقیت دولتها در یک نظام جمهورپایه و مردمسالار، حمایت و همراهی مردم است. این مسئله درگرو اعتبار دولت در افکار عمومی است. در این جایگاه، گاهی اشارهای خارجی، موجسواری رسانهای و عملکرد اشتباه دولت، سبب میشود موجی از بیاعتباری دولت راه بیفتد. طبیعتاً با اعتبارزدایی از دولت، اعتماد عمومی، امید مردم و انسجام ملی از بین میرود که درنتیجه آن، نهتنها دولت، بلکه ملت و نظام اسلامی نیز ناکام خواهد ماند. بههمیندلیل، علیرغم حمایت دائمی رهبری از دولتها، در موقع اعتبار زدایی از دولت توسط دشمن یا جریانهای نفوذی داخلی، ایشان بهصورت ویژه حمایت میکنند تا با اعتباربخشیدن به دولت و ساختار اجرایی و امیدبخشی به مردم، از سقوط دولت و نظام جلوگیری کنند و مسیر حرکت و پیشرفت را بازسازی نمایند. این نکته را ایشان صریحاً بیان کرده و میفرمایند: «بنده گاهی از دولت حمایت میکنم، دفاع میکنم؛ بعضی سعی میکنند برای این کار معنای نادرستی جعل و ابداع کنند. نه، من از دولتها همیشه دفاع میکنم؛ منتها اگر دولتی بیشتر مورد تهاجم قرار گرفت و احساس کردم حملات غیرمنصفانهای میشود، بیشتر دفاع میکنم.» (2) طبیعتاً این مسئله، هم زمینه مداخله خارجی و هم زمینه توطئه داخلی را مسدود میکند.
3. عدمحمایت مطلق (حمایت از حرکت درست و تذکر به اصلاح اشتباهات)
بررسی الگوی رفتاری مقام معظم رهبری نشان میدهد که از هیچ دولتی بهصورت مطلق حمایت نکردهاند؛ بهگونهای که ضعفها و اشکالات آنها را نادیده گرفته یا تأیید کرده باشند. بلکه بالعکس، از حرکت صحیح دولتها حمایت کرده و حرکتهای اشتباه آنها را بهصورت صریح نقد کردهاند و مردم را نیز به مطالبهگری و نقد سازنده و عالمانه دعوت نمودهاند. به همین دلیل، وقتی تمام جامعه را به حمایت از دولت چهاردهم دعوت کرده و به دنبال آن فرمودند: «کارهای خوبی را شروع کردهاند؛ بعضی از کارهایی را که شهید رئیسی شروع کرده بود و نیمهکاره ماند، ادامه دادند؛ این کارها دارد انجام میگیرد و انشاءالله نتایج این کارها را مردم بعدها خواهند دید. بایستی از دولت حمایت کرد؛ دولت بار سنگینی بر دوش دارد.» (3) چنانکه بهصورت مکرر، نسبت به ضعفها تذکر داده و انتقاد کردهاند و حتی در برخی موارد گلایه جدی مطرح کردهاند.
4. حمایت از اتحاد ملی و یکصدایی
حکومت مثل یک خانواده است که اعضای مختلف و نقشهای گوناگونی دارد. بالفرض که یکی از اعضای خانواده اشتباه کند، پدر بهجای رها کردن یا اخراج او، با حکمت و درایت، ضمن اینکه فرزند را متوجه اشتباهش میکند، مسیر درست را نیز به او نشان میدهد. بدون تردید داشتن یک حکومت یکپارچه با ضعف در برخی قوا، از یک حکومت چندپاره بهتر است؛ چراکه اگر بین قوای سهگانه یا بین آنها با مردم اختلاف افتاد، نظام در مسیر سقوط قرار میگیرد. این پدری کردن، هم حفظ خانواده است و هم جلوگیری از سقوط و جبران ضعفها.
مقام معظم رهبری این مسئله را در مراسم عزاداری شهادت امام رضا علیهالسلام، اینطور تبیین نمودند:
«خدمتگزاران کشور را مردم حمایت کنند؛ رئیسجمهور را حمایت کنند. اتّحاد بین ملّت و دولت، بین آحاد مسئولین گوناگون نظام، بین نیروهای مسلّح و مردم، بین آحاد مردم، چیزی است که بایستی با همهی وجود حفظ بشود؛ این توصیهی قطعی من است ... من از علائم و قرائنی اینجور احساس میکنم که امروز بیشترین تلاش دشمن برای این است که این همصدایی را، این یکصدایی را، این همدلی را، این همکاری را خدشهدار بکنند؛ امروز این کار را دشمن دارد با شیوههای مختلف میکند.» (3)
این پدری کردن، نهتنها سبب تأیید اشتباهات نمیشود، بلکه با دستگیری و حمایت، سبب اصلاح میشود.
نتیجه:
حمایت رهبری از دولتها، مشروط و در راستای حفظ مردمسالاری و انسجام ملی است. این رویکرد، هم همه قوا را به همکاری و همافزایی با دولتها فرامیخواند و از نزاع و درگیریها دور میسازد، هم سبب اعتباربخشی به دولت و تقویت اعتماد عمومی و امید میشود و هم موجب اصلاح ضعفها و اشتباهات میشود.
پینوشتها:
1. مقام معظم رهبری، بیانات در دیدار زائران و مجاوران بارگاه حضرت علی بن موسی الرضا علیهالسلام، khamenei.ir، 1 فروردین 1388، https://khl.ink/f/6082.
2. مقام معظم رهبری، سخنرانی تلویزیونی خطاب به ملت ایران، khamenei.ir، 6 آذر 1404، https://khl.ink/f/61927.
3. مقام معظم رهبری، بیانات در مراسم عزاداری شهادت امام رضا علیهالسلام، khamenei.ir، 2 شهریور 1404، https://khl.ink/f/60996.
