قرآن و حدیث

بر اساس آموزه‌های اسلامی، نزول باران تنها پدیده‌ای طبیعی نیست،بلکه با ایمان، اخلاق و رفتار انسان‌ها پیوند دارد؛گناهان می‌توانند سبب محرومیت از رحمت خداوند شوند.
کاربرد صیغۀ جمع در «ایاک نعبد و ایاک نستعین» ناظر به پرهیز از خودمحوری و تأکید بر جمع‌بودن حقیقت عبادت است؛ از جمله هم‌نوایی با موحدان و مخلوقات.
در حالی‌که علم امروز بیشتر از انبساط دائمی جهان حمایت می‌کند، توصیفات قرآنیِ قیامت از نگاه بسیاری از مفسران به جمع‌شدن و پایان جهان پیش از قیامت اشاره دارد.
حضرت زینب و حضرت معصومه (ع) افزون بر مقام معنوی، نقش حدیثی و روایی مؤثری دارند، در حالی‌که حضرت مریم (ع) بیشتر با جایگاه قرآنی و طهارت الهی شناخته می‌شود.
قرآن بهشت را جایگاه رضایت و سعادت کامل انسان می‌داند و با بیانی عفیفانه و حکیمانه، تحقق همۀ خواسته‌های فطریِ پالایش‌یافته را بدون رنج و نارضایتی توصیف می‌کند.
«حبه» به‌معنای دانه است و آیه با تمثیل کاشت دانه، فزونی و برکت انفاق را تصویر می‌کند؛ اعداد «هفت» و «صد» نیز ناظر به کثرت‌اند، نه بیان علمی یا عددی دقیق
تدبر یعنی هماهنگ‌کردن زندگی با قرآن، نه تحمیل سلیقه شخصی بر آیات؛ برداشت پذیرفتنی فقط برداشتی است که بر تفسیر معتبر و عقل و نقل استوار باشد.تدبر در قرآن
آیه «برزخ میان دو دریا» به مصب‌ها اشاره دارد؛ جایی که آب شور و شیرین به‌علت تفاوت چگالی در دو لایه جدا می‌مانند و این جلوه‌ای از نعمت الهی است.
آیه ۱۲۵ انعام با تکیه بر احساسِ ملموسِ «تنگی سینه» ــ نه سازوکار نامحسوس فیزیولوژیک ــ تشبیهی دقیق و قابل‌فهم برای مردم به‌کار برده و هیچ خطایی ندارد.
«مِنْ دُونِ اللّٰهِ» تنها ولایت و شفاعتِ مستقل و غیرالهی را نفی می‌کند، نه آنچه با اذن خداوند تحقق می‌یابد.
آیه میثاق را یا به وقوع حقیقی «عالم ذر» و اخذ پیمان از نسل آدم تفسیر کرده‌اند، یا نمادین دانسته‌اند و اتمام‌حجت را ناشی از فطرت و عقل شمرده‌اند.
تعبیر «جبال» با توجه به معنای «توده‌های عظیم و متراکم»، به‌درستی ابرهای بزرگِ تگرگ‌زا را توصیف می‌کند و با علم جدید سازگار است.
غلبه‌ی خطاب‌های مذکر در قرآن ریشه در ساختار محاوره‌ای زبان عربی دارد و دلالت بر شمول هر دو جنس دارد، نه بر ترجیح مردان، زیرا هدف قرآن هدایت روح انسانیِ است.
در آموزه‌های اسلامی، مسئولیت‌پذیری یک تکلیف همگانی و الهی است که بر اساس مضمون حدیث «کلّکم راع»، همه انسان‌ها را در همه سطوح زندگی، پاسخ‌گو می‌داند.
آیات صفح و قتال ناظر به شرایط متفاوت‌اند و نسخ‌کننده هم نیستند؛ سوءاستفاده از جهاد ناشی از تحریف انسان‌هاست، نه نقص یا ابهام در هدایت الهی.
فراموش‌کردن خدا یعنی فراموش‌کردن برنامه و هدف الهیِ زندگی، و در نتیجه غفلت از حقیقتِ خود و خروج از مسیر درست انسان‌بودن.
تحریم «ازلام» درسوره مائده آیه 3 و ۹۰ ناظر به قمار یا استقسام شرک‌آلودِ وابسته به بت‌هاست و هیچ‌یک دلالت بر حرمت استخاره به‌عنوان طلب هدایت از خداوند ندارد.
قرآن اثر شیطان را نفی‌ناپذیر می‌داند، «خبط» و «مسّ» را به دیوانگی فرو نمی‌کاهد، و علم تجربی نیز هرگز علل غیرمادیِ روانی را نفی قطعی نکرده است.
در روایات شیعه، به‌صراحت از جنگ ایران و اسرائیل یاد نشده، اما برخی احادیث «قوم مشرق» و «اهل قم» را ناظر به نقش ایران در نبرد با دشمنان اهل‌بیت(ع) دانسته‌اند.
سورهٔ فتح با تأکید بر پیروزی و تحقق وعدهٔ الهی پس از صلح حدیبیه، مایهٔ آرامش و امید مسلمانان و الهام‌بخش پایداری در برابر دشمنان است.

صفحه‌ها