مرد

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
از ديدگاه اسلام، زن نيز به مانند مرد حق دارد كه خصوصيات روحي و اخلاقي مرد را قبل از ازدواج مورد بررسي تحقيق و تفحص قرار دهد. بديهي است، همان طور كه در روايات اسلامي براي زنان شايسته ويژگي هايي بيان شده كه هر زني بايد داراي آن صفات باشد، براي مردان نيز بايد اوصافي وجود داشته باشد تا شايستگي ازدواج با زنان متدين را داشته باشند. به طور يقين مرد شايسته، از نظر مكارم اخلاقي بايد در سطحي بالاتر از زن قرار داشته و از نظر تقوا در درجه بسيار ممتازي واقع شده باشد.
همسر خوب يكي از بزرگترين نعمتهاي الهي مي باشد و اين نعمت بزرگ عامل سعادت خانواده ها، مايه پيشرفت در امور مختلف، آرامش دلها، و تربيت صحيح فرزندان مي گردد. لذا در هنگام ازدواج بايد به ملاك ها دقت گردد، به خداوند متعال متوسل شد و از وي استمداد نمود تا همسري مناسب نصيب انسان نمايد. امام صادق (ع) مي فرمايند: «هرگاه كسي از شما قصد ازدواج كرد، سزاوار است دو ركعت نماز بخواند و خدا را بخواند كه همسري عفيف و امين، با ديانت و متواضع و حافظ ناموس و اسرار ... نصيب وي بنمايد».(1)
به سوالات شما به صورت جداگانه پاسخ مي دهيم:
- ويژگي هاي يك شوهر خوب را از نظر اسلام:
1. ايمان و دينداري: امام باقر (ع) مي فرمايند: «شخصي به محضر رسول خدا (ص)شرفياب گرديده و در مورد ازدواج خود با آن سرور مشورت كرده حضرت فرمود: با شخصي كه اهل ديانت و تقوا باشد ازدواج كنيد.»(2)
2. اخلاق نيك: حسين بن بشار باسطي مي گويد: به امام رضا (ع) نامه اي نوشتم كه: يكي از خويشان از دخترم خواستگاري كرده ولي بد اخلاق است اكنون چه كنم؟ حضرت فرمود:اگر بد اخلاق است دختر به او نده.(3)
3. اصالت و شرافت خانوادگي: منظور از شرافت خانوادگي، شهرت، ثروت و موقعيت اجتماعي نيست زيرا بعضي از خانواده ها ذاتاً شريف، بزرگوار، آبرومند و متدين هستند گرچه فقير باشند و بعضي خانواده ها پست، فرومايه، و بي دين هستند گرچه ثروتمند و داراي مقام باشند. پيامبر اسلام (ص) مي فرمايند: «در دامن و خانواده شايسته، ازدواج كنيد زيرا عِرق (نطفه و ژن ها) تأثير مي گذارد.»(4)
4. عقل و هوش: اداره و تداوم زندگي و پيمودن راه راست و حل مشكلات زندگي كار ساده اي نيست؛ زن و شوهر براي تحقق آنها و همچنين تربيت فرزنداني شايسته، بايد به نيروي عقل و فهم مجهز باشند. حضرت علي (ع) فرمودند: «با انسان احمق و نفهم ازدواج نكنيد زيرا معاشرت با او بلائي عظيم است و فرزندانش نيز ضايع خواهند شد.»(5)
5. كفو همديگر بودن: كفو هم ديگر بودن يعني تناسب، همتايي، هماهنگي و هم شأني در زمينه هاي مختلف مالي، مذهبي، اخلاقي، خانوادگي، دانش و سواد، قيافه و سنخيت جسمي و روحي.
نكته مهم: همتايي صددرصد امكان ندارد. بايد كوشش شود هرچه ممكن است اين فاصله طبيعي بين افراد كمتر باشد.
حاصل سخن اينكه: شوهر خوب و ايده آل مردي است كه خوش اخلاق، خوش زبان، مؤدب، مهربان، عاقل، با تدبير، ديندار، زرنگ، فعال، شريف، مهمان نواز و سازگار باشد. براي تامين رفاه و آسايش خانوده اش تلاش و كوشش كند. در زندگي ميانه رو باشد و اسراف نكند، به همسرش احترام بگذارد، لغزش هاي همسرش را مورد عفو قرار دهد، در كارهاي منزل به همسرش كمك نمايد، به وظايف ديني خود عمل كند و زن و فرزندانش را نيز به طريق دينداري ارشاد نمايد.(6)
- ازدواج و رشد مردان:
شهيد مطهري درباره ي شرط بودن رشد (به غير از بلوغ و رشد جسماني) براي ازدواج مي نويسد: در فقه و سنت اسلامي محرز و مسلم است كه براي ازدواج تنها عقل و بلوغ كافي نيست؛ يعني يك پسر به صرف آن كه عاقل و بالغ است نمي تواند با دختري ازدواج كند؛ هم چنان كه براي دختر نيز عاقله بودن و رسيدن به سن بلوغ دليل كافي براي ازدواج نيست، علاوه بر بلوغ و علاوه بر عقل، رشد لازم است.(7) منظور (از رشد در مورد ازدواج) تنها رشد جسماني نيست، منظور اين است كه رشد فكري و روحي داشته باشند، يعني بفهمند كه ازدواج يعني چه؟ تشكيل كانون خانوادگي يعني چه؟ عاقبت اين بله گفتن چيست؟ بايد بفهمد اين بله كه مي گويد، چه تعهدهايي و چه مسئوليت هايي به عهده ي او مي گذارد و بايد از انجام اين مسئوليت ها بر آيد.(8) رشد به معناي ياد شده كاملاً يك امر اكتسابي و قابل يادگيري است. والدين، اطرافيان و فرهنگ جامعه مي توانند نقش اساسي در شكل گيري و تحصيل آن داشته باشند.
- راز زندگي زناشويي موفق:
اصولاً در هر زندگي عشق و محبت از ستون هاي اصلي نظام خانواده است كه در بعضي خانواده ها بعد از مدتي از زمان ازدواج دچار مسائل و مشكلاتي مي شود كه اگر به آن توجه اساسي نشود به مرور باعث از هم پاشيدن زندگي خانوادگي مي شود.
أما راههاي تداوم عشق و علاقه و ابراز محبت بين زوجين از قرار زير است:
1- عدم كاربرد كلمات منفي؛ 2- توجه دقيق عاشقانه به همديگر؛ 3- به جاي متهم كردن بايد سؤال پرسيد؛ 4- عدم طرح مسائل خانوادگي در نزد ديگران؛ 5- با لجبازي اشتباه همسرتان را تلافي نكنيد؛ 6- صبر و حوصله در برخورد با مسائل؛ 7- تنوع داشتن در زندگي؛ 8- عدم وجود قانون خشك و زياد در محيط خانه؛ 9- درك صحيح زن و شوهر از يكديگر و ...
- سنّ ازدواج پسران در اسلام:
سن ازدواج علاوه بر نياز فردي، از شرايط اجتماعى و نياز نوعى نيز متأثر مى‏گردد. و از از نظر فقهي براى افرادى كه به وسيله ازدواج نكردن به گناه آلوده مى‏شوند ازدواج نمودن واجب است و بر اساس اين معيار زمان و سن خاص را نمى‏توان معرفى نمود. هر زمانى و در هر سنى كه حفظ گوهر پاكى براي او سخت گردد، به گونه‏اى كه على‏رغم تمهيد مقدمات و رعايت اصول اخلاقى و احكام فقهى همچنان از تيررس شيطان در امان نباشد و از تهديد نفس اماره و آلوده شدن مصون نباشد، و نتواند غريزه و شهوت خود را كنترل كند، بايد ازدواج كند.
نكته مهم ديگري كه بايد علاوه بر بلوغ جنسى به آن توجه نمود، رشد و بلوغ فكرى و اجتماعى و اخلاقى است. چنانكه توجه به اين نكته نيز حايز اهميت است كه هر چند آدمى بتواند غرائز خود را كنترل كند و خواهش هاى گذرا او را تهديد ننمايد، اما وقتى به رشد فكرى و عقلى و اجتماعى و اخلاقى دست يافت، جهت بقاى نسل آدمى و رشد شخصيت خود و تكامل اخلاقى و معنوى خويش و رسيدن به آرامش فكري و روحي و به طور كلي بهره مندي از فوايد و آثار مثبت ازدواج، لازم است به آن اقدام كند. در اينجا نيز نمى‏توان به صورت قطعى سن معينى را بيان نمود، ولى معمولاً دختران بين سنين 16 ـ 22 و پسران در سن 20 - تا 25 به اين بلوغ و رشد مى‏رسند و البته كسانى هم زودتر و يا ديرتر به اين بلوغ فكري و اجتماعي مى‏رسند. اين موضوع مي تواند در فرهنگ ها و مناطق مختلف متغير باشد. بنابراين شرايط اجتماعي و منطقه اي را نيز بايد در نظر داشت.
براي توضيحات بيشتر مي توانيد با شماره (09640) تماس بگيريد.
پي نوشت ها:
1.. نجفي، محمد حسين، جواهر الكلام، بيروت، دارالاحياء التراث العربي، چاپ هفتم، ج29، ص39.
2.. كليني، فروع كافي، تصحيح علي اكبر غفاري، تهران، انتشارات اسلاميه 1391ق، ج5، ص332.
3. حر عاملي، وسائل الشيعه، تصحيح رباني شيرازي، تهران، انتشارات اسلاميه، 1384، ج14، ص54.
4. مظاهري، علي اكبر، جوانان و انتخاب همسر، دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، چاپ سوم، ص115.
5. حر عاملي، وسائل الشيعه، تصحيح رباني شيرازي، تهران، انتشارات اسلاميه، 1384، ج14، ص56.
6. اميني، ابراهيم، انتخاب همسر، تهران، سازمان تبليغات اسلامي، ص 141.
7. مرتضي مطهري، امدادهاي غيبي در زندگي بشر. ص120 و 153، انتشارات صدرا، بي تا.
8. همان، ص153ـ154برگرفته از فصلنامۀ پژوهشي پرسشها و پاسخهاي ديني، ص150، سال دوم شماره 9ـ10.