سلام. عیدتون مبارک
آیا استخاره به این شکل متداول با قرآن و تسبیح در زمان ائمه صورت می گرفته؟
با تشکر

استخاره به معناى طلب خير است; يعنى انسان از خداوند بخواهد كه او را به نيكى و خير برساند. استخاره به اين معنا در روايات بسيار وارد شده و مؤمنان به نماز و دعا قبل از تصميم گيري فراخوانده شده اند. بنا بر روايات فراوان و معتبر از امامان، مستحب است که انسان قبل از تصميم، بخصوص تصميم هاي مهم به خدا متوجه شده و قلب خود را خالص کند و به نماز بايستد و با تضرع دو رکعت نماز به جا آورد و دعاهايي که در استخاره وارد شده از جمله دعايي که در صحيفه سجاديه وارد شده يا دعايي که در مناجات هاي دهگانه "الوسائل الي المسائل"از امام جواد رسيده (در حاشيه مفاتيح )يا مناجات ها و دعاهاي ديگري که به وفور در روايات نقل شده، بخواند و از خدا بخواهد آنچه به خير و صلاح اوست، به قلبش القا کند و او را بر آن عازم و مصمم و از آنچه به خير و صلاحش نيست، منصرف گرداند بعد تصمیم گیری کند و با توکل بر خدا جلو رود.
روايات وارده در استخاره بدين معنا بسيار فراوان و معتبر است و همه عالمان به اجماع بر استحباب مورد تأکید آن باور دارند و عين توحيد و عبوديت و بندگي است و با برهان و عقل هم سازگار است.
اما انواع ديگر استخاره که بسيار فراوان است، بر تعدادي از آنها از جمله استخاره "ذات الرقاع" با شش قطعه کاغذ يا با سه قطعه کاغذ يا با دو قطعه يا با قرآن؛ روايت نيز وارد شده و عالمان اين روايات را از باب آسان گيري در دلايل کار هاي مستحب، پذيرفته اند. البته اين استخاره ها غالبا در زمان امامان معمول نبوده و هيچ روايتي نداريم که حکايت کند خود امامان اين گونه استخاره کرده باشند و روايات وارده در جواز اين استخاره ها نيز از لحاظ سند، معتبر و بدون اشکال نيستند.
البته اين استخاره ها هم همراه نماز و دعا و تضرع و توسل به ذات حق هستند و به همين جهت عالمان آنها را جايز و مصداق توسل و هدايت خواهي شمرده اند و در ادله آن تسامح کرده و ريزبيني و موشکافي را کنار نهاده اند. آنان حتي اجازه داده اند که فرد به يک عالم مومن و متقي يا شخص اهل نماز و قرآن مراجعه کرده و از او طلب استخاره کند و او هم با توسل به در گاه خدا و با هدايت طلبي از او ، قرآن را باز کند و به آيه اول صفحه نظر انداخته و با توجه به معناي آيه، به خوب يا بد بودن آن چه در نظر طالب استخاره هست، اشاره کند.
آنان اين استخاره ها را چون مصداق توسل و هدايت خواهي است، جايز شمرده اند.
با توجه به روايات و توضيح عالمان و فقيهان، مستحب مؤکد است انسان قبل از عزم نهايي يا حتي قبل از تصميم ابتدايي در همه کار ها بخصوص در کار هاي مهم، نماز استخاره بخواند و بعد از نماز، دعا و مناجات استخاره بخواند و بعد در کاري که مي خواهد انجام دهد تامل کند و پيرامون آن مشورت نمايد و بعد به آنچه در نظرش خوب آمد، عمل کند و اگر بعد از فکر و مشورت، در انجام آن کار متحیر بود و نمی توانست تصمیم بگیرد، می تواند استخاره با قران یا تسبیح ویا... بگیرد. البته بايد سعي کرد که عادت نشود و فرد باب فکر و مشورت و تصميم گيري را بر خود نبندد و نخواهد فقط با استخاره کار کند.