به نام خدا
با سلام
من در مورد تحصیل یک سوال داشتم که متاسفانه تا الآن هیچ جوابی برای آن نتوانستم پیدا کنم، در صورت امکان مرا راهنمایی کنید.
من مدتی است که برای المپیاد کشوری در درس زیست مطالعه میکنم و این پرسسش برایم به وجود آمده که آیا این کارم منافاتی با راهیابی به سوی خدا نیست؟
شاید جواب شما این باشد که بنا بر احادث تحصیل علم نه تنها بد نبوده که خوب هم هست اما این در صورتی میتواند درست باشد که علاقه به آن در دل انسان ننشیند و او را از هدف والای خود باز ندارد.
من برای این امر به سخنانی مه از عرفای بزرگ معاصر (مانند امام خمینی-ره- و...) مراجعه کردم و جوابی تقریبا منفی گرفتم مانند جملاتی مثل : علم ممکن است سد راه باشد و... .
و اینکه اگر واقعا ممکن است سد راه نباشد ،چه کنم که سد راه نباشد و به عبارتی تبدیل به آرزو یا امل برای من نشود.
با تشکر از زحماتتون
با سلام و تشكر از ارتباط شما با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
پرسش گر گرامی درس خواندن عبادت محسوب مي شود و اگر توجه ما به درس فقط براي ياد گرفتنش باشد، خداوند ناراحت نمي شود، چرا که یاد گیری درس متوقف بر تمرکز بر روی آن است و نمی توان بدون تمرکز در درس پیشرفت کرد، و درس خواندن ذاتا مطلوب است و خدا همه را تا آخر عمر تشویق به طلب علم کرده است اين حديث معروف را بارها شنيده ايم که «اطلبوا العلم من المهد الي اللحد؛ زگهوراه تا گور دانش بجوي!»(1) که نشان مي دهد علم آموزي، محدوديت زماني ندارد و نيز حديث بسيار معروف و مشهور پيامبر(ص) را که فرمود: «طلب العلم فريضه علي کل مسلم ؛ علم آموزي بر هر مسلماني واجب است. »(2) و احاديث معروف ديگري که هر کدام دليل و نشانه محکمي است براثبات وجوب و ضرورت آموزش و تعليم و تعلم در اسلام.
یاد گیری علوم برای پیشرفت بشر و خدمت به مردم، از این جهت که خدمت به خلق محسوب می شود، نیز مطلوب و مورد رضایت خداوند می باشد.
بله مطلبی که شما می گویید درست است یعنی ممکن است علم سد راه شود و این زمانی است که انسان برای رضای خدا و خدمت به خلق خدا و کمک گرفتن از آن برای پیشبرد اهداف انسان دوستانه و خدا پسندانه، دنبال علم نباشد، در این صورت است که علم انسان، باعث غرورش می شود و هر چه علمش زیاد شود، غرورش بیشتر می شود و از خدا دورتر می شود و از اعمال خیر و خداپسندانه و عبادات فاصله می گیرد. به همین خاطر می گویند علم ممکن است برای برخی حجاب اکبر باشد و علم فرد باعث بشود بین او و خدایش فاصله و حجاب قرار بگیرد.
پس برای این که علم شما سد راه کمال و تعالی تان نشود باید مواظب نیت خود و اعمال خود باشید، یعنی درس را برای رضای خدا و خدمت به خلق بخوانید و نیت تان استفاده از آن در راه های خداپسندانه باشد، و مواظب باشید که اعمال عبادی و واجب تان مانند نماز و روزه و در حد توان مستحبات و عبادات، تحت الشعاع مسائل علمی تان قرار نگیرد و ارتباط تان را با خدا حفظ کنید و حتی بیش از پیش با خدا ارتباط برقرار کنید.
غالب دانشمندان مسلمان نیزکه از علمشان برای خدمت به خلق استفاده کرده اند، ارتباط شان با خدا محکم بوده است، مثل فقهای بزرگ شیعه و امثال بو علی سینا و شیخ بهایی و.. . این بزرگان علم شان سد راه کمال شان نبوده است.
امیدواریم شما نیز با مراقبت بر نیت و اعمال عبادی و رابطه تان با خدا، بتوانید روز به روز در مسائل علمی پیشرفت کنید و به جامعه خدمت کنید.
پی نوشت ها :
1. پاینده، ابو القاسم، نهج الفصاحه، تهران، دنیای دانش، 1382ش، ص281.
2. مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، موسسه الوفاء، بيروت، 1404ق، ج2، ص31.
