قضاشدن نماز صبح

با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُون ،طلبه و قضا شدن نماز؟! شاگردي امام زمان (ع) و سر سفره حضرتش نشستن و قضا شدن نماز!! خدايا به تو پناه مي بريم. اي مدعي طلبه بودن مي داني داري چه کار مي کني؟ چرا به خودت رحم نمي کني ؟چرا با ولي عصر(عجل) آشتي نمي كني؟ آيا غصه هاي آن حضرت كم است كه طلبه هم بخواهد با اعمالش دل آن حضرت را برنجاد، و آيينه قلب مباركش را بشكند؟
عزيز گرامي! ماه شعبان و رمضان فرصت مناسبي است كه در کارها و عملکردها، افکار و انديشه ها ،خصلت ها و صفات دروني خويش تجديد نظر کنيد، ببينيد چه چيزي باعث به وجود آمدن چنين وضعيتي شده است از آن توبه و استغفار كنيد،
-در عرصه هاي مختلف زندگي فردي و اجتماعي ات جستجو كنيد، ببينيد چه خطاهايي از شما سر زده است كه از نسيم سحر و هدايايي كه خداوند به سحر خيزان و اهل نماز اول وقت صبح مي دهد محروم شديد، گفتارها، رفتارها، اخلاق و برخوردها، خوردني ها و نوشيدني ها، شنيدني ها و گوش دادني هايتان و.. را مورد ملاحظه قرار دهيد، ببيند چقدر توجه به فرمان خدا و جلب رضايت او در اين امور مورد نظر شما است؟ آن گاه با دلي شكسته و چشماني اشكبار از خدا بخواهيد تا دست تان را بگيرد و به شما « ذكر » و ياد خودش را عنايت كند، چنان كه در دعاي كميل از خدا مي خواهيم كه ذكر خودت را به من الهام كن « أن تلهمني ذكرك» سپس او را به ذات مقدسش و به بزرگترين اسماء و صفاتش سوگند مي دهيم كه تمام لحظات و اوقات شبانه روزم را با « ذكر» خودش آباد و معمور سازد. ( أسألك بحقك و قدسك و أعظم صفاتك و أسمائك أن تجعل أوقاتي من الليل و النهار بذكرك معمورة و ...)
- و در قنوت و دعاهايتان دعاي حضرت ابراهيم (ع) را تكرار كنيد كه مي گفت: « رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاةِ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي رَبَّنا وَ تَقَبَّلْ دُعاءِ رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسابُ» (1)
علت محروميت از توفيق نماز صبح هرچه هست، سرچشمه اش در وجود و در كارهاي شما است. چنان كه دواي اين درد نيز در درون شما نهفته است.
همـه ‌دردهـا از تـوست و خـود نبينـي‌ همه ‌نسخه‌ها در توست و خود نخواني‌
ريشه محروميت از مواهب و الطاف الهي در سحر و صبح را در كارها و احوال روزتان جستجو كنيد، و ببينيد روزها:
- آيا به نماز اول وقت پايبنديد ؟ و آيا وقتي از مؤذن مي شنويد و يا خود مي گوييد « الله اكبر »، واقعا خدا در نزدتان بزرگتر و با ارزش تر از هركاري و هر چيزي است كه قابل تصورتان است؟ اگر هست پس چرا موقع نماز به كار و چيز ديگري مشغول مي شويد؟چرا حرف و بحث و درس و هر كار ديگري را با فرا رسيدن وقت نماز رها نمي كنيد، و به سوي اقامه نماز در اول وقت نمي رويد تا بدون شرمندگي بتوانيد به خدا عرض كنيد: خدايا ! با عمل خود و با همه وجودم به « الله اكبر » شهادت مي دهم؟ عزيز ! در فرهنگ عربي « تعال» يعني بيا، اما اگر به جاي تعال گفته شود « حيّ» يعني بدو ، با شتاب و سرعت تمام حركت كن ، وقتي مؤذن خدا هر وقت نماز، شش بار به ما مي گويد « حيّ» بدوييد و با سرعت به سمت نماز ، رستگاري و خوشبختي و بهترين عمل حركت كنيد، ما بي اعتنا از كنارش مي گذريم، انتظار نداشته باشيم كه خداوند مواهبي را كه به بزرگان ما نظير امام خميني و آيت الله بهجت داده است به ما بدهد .
- شبانه روز چقدر قرآن تلاوت مي كنيد و چه اندازه با قرآن و مفاهيم و معاني قرآن انس داريد؟
- چقدر با پيامبر اكرم(ص) و ائمه اطهار عليهم السلام به ويژه با امام زمان (عجل) ارتباط قلبي داريد؟
- آيا هر روز صبح با خواندن دعاي عهد با امام زمان (ع) تجديد عهد مي كنيد؟ آيا با آن حضرت بيعت مي كنيد و پيمان مي بنديد كه براي جلب رضايتش تلاش كنيد، تا حضرت در حق تان دعا كند و شما را مورد عنايتش قرار دهد ؟
- توسل شما به آن ارواح طيبه چقدر است؟ يقين بدانيد بدون ارتباط با آنان كه «ابواب الله»هستند هيچ كس نمي تواند به مقصد برسد و نماز واقعي و مقبول بخواند. چنان كه در زيارت جامعه كبيره مي خوانيم: « مَنْ أَرَادَ اللَّهَ بَدَأَ بِكُمْ وَ مَنْ وَحَّدَهُ قَبِلَ عَنْكُمْ وَ مَنْ قَصَدَهُ تَوَجَّهَ بِكُم» هر كه خدا را خواست بوسيله شما آغاز كرد، و هر كه او را يكتا و بى‏همتا شناخت از ناحيه شما آن را پذيرفت، و هر كه قصد و آهنگ او كرد بوسيله شما توجيه شد و هدايت يافت.
- چقدر با ذكر و دعا و مناجات اُلفت داري؟ آيا با دعاي خمس عشره، دعاي كميل، مناجات شعبانيه، دعاي ابو حمزه ثمالي، دعاي ندبه، زيارت جامعه كبيره، و زيارت آل ياسين مصاحبتي داريد؟
همه اموري كه ذكر شد در جلب توفيق الهي براي طلبه مؤثر است. طلبه نبايد خود را با ديگران مقايسه كند، زيرا او خود را در صف سربازان امام زمان (ع) قرار داده است.
سفره کرامت و مغفرت و رحمت خدا در ماه هاي شعبان و رمضان به روي همه بندگان از پاکان تا نا پاکان، از پرهيز گاران تا گناه کاران باز است. همه گناهان کوچک وبزرگ خود را به خاطر بياوريد، از همه آن ها توبه کنيد. مواظب كارهاي روز و بيداريتان باشيد ، تاخداوند شما را در هنگام نماز و دعا و روزه و سحر و افطار در جايگاه و مقام ولايت و دوستان خود جاي دهد. در مناجات شعبانيه مي خوانيم :« إِلَهِي أَقِمْنِي فِي أَهْلِ وَلَايَتِكَ مُقَامَ مَنْ رَجَا الزِّيَادَةَ مِنْ مَحَبَّتِكَ، إِلَهِي وَ أَلْهِمْنِي وَلَهاً بِذِكْرِكَ إِلَى ذِكْرِك » يعني خدايا جاى مرا در ميان دوستدارانت جاى آن دسته از عاشقان و شيفتگاني قرار ده كه اميد افزايش دوستي و محبتت را دارند، خدايا در دلم نور و محبتي انداز كه عشق و شيدائى و شيفتگى ذكر پياپي ات مرا پيوسته به تو مشغول دارد. ماه رمضان نزديك است. در قسمتي دعاي شريف ابو حمزه ثمالي علت برخي سلب توفيق ها بيان شده است. آنجا كه مي گويد: (مَا لِي كُلَّمَا قُلْتُ ... لَعَلَّكَ عَنْ بَابِكَ طَرَدْتَنِي وَ عَنْ خِدْمَتِكَ نَحَّيْتَنِي أَوْ لَعَلَّكَ رَأَيْتَنِي مُسْتَخِفّاً بِحَقِّكَ فَأَقْصَيْتَنِي او .) پروردگارا ! علتش چيست كه چنين بي توفيق شدم؟ نکند که مرا از دَرِ خانه‌ات راندي؛ شايد ديدي كه من ( با گناه صغيره يا کبيره، گناه قلبي و فکري و ذهني يا بدني خود ) حقّ تو را سبك شمردم، مرا مطرود كردي؛ يا ديدي كه چون از تو (و ذکر تو) اِعراض كردم؛ رحمت خود را از من سلب کردي يا چون ديدي كه من در مقام دروغ گويان هستم، مرا مورد بي‌مهري قرار دادي و رهايم كردي؛ يا ديدي كه نعمت‌هاي تو را شكر نمي‌كنم، مرا محروم كردي؛ يا ديدي كه در مجالس علما و انديشوران ديني حاضر نمي شوم، ( يا غيبت آن ها مي كنم و با آن ها رابطه خوبي ندارم ) مرا طرد كردي؛. يا ديدي در بين غافلين به سر بردم ، از رحمت خاصّه خود مرا نااميد كردي؛ يا چون مرا در مجالس طنزگويان و بذله گويان و باطل گرايان كه عمري را به بطالت و بي هدفي مي‌گذرانند، ديدي مرا مورد بي‌مهري قرار دادي؛ نمي دانم خدايا ! چرا اين جوري شدم؟
شايد اصلاً دوست نداري صداي مرا بشنوي؛ براي اين كه اين صدا و اين حنجره اي كه امانت در اختيارم گذاشته اي در غير راه تو صرف شده است. يا از اين جهت دوست نداري چهره‌ام را در مقام نماز گزاران و مجلس توّابين و پاکان ببيني، كه در مجلس بَطّالين و هرزه گويان و هرزه پويان مشاهده ام کرده اي. نمي دانم، شايد به جرم گناه و معصيت هايي که کردم، مرا مكافات كردي، يا در اثر بي حيائي و بي شرمي ام در پيشگاهت مرا مجازات كردي...»
در محتواي اين قسمت از دعاي ارزشمند سحر دقت کنيد، علت بي توفيقي خود را در خود جستجو كنيد.
نكته پاياني:
به نظر مي‏رسد، بازنگ گذاشتن ساعت و موبایل و يا سفارش كردن به ديگران كه شما را براي نماز صبح بيدار كنند به براحتی می توانيد این مشکل را حل کنيد. مشکل اساسی شما ضعف شناخت از خدا، قيامت و بهشت و جهنم، و كم اطلاعي از آثار و فوايد اقامه نماز و بزرگي گناه سستی در خواندن نماز است. غیر ممکن است کسی از فواید نماز و از میزان گناه و کیفر ترک يا تأخیر انداختن و قضا نمودن آن با خبر باشد باز از نماز مواظبت و محافظت نکند و آن را سر وقت، بلکه در اول وقت نخواند.
بنا براین برای حل اساسي مشکل تان لازم است معرفت و آگاهي خود را بالا ببريد، و به روح و روان خود نشاط و حيات طيبه ببخشید.
کتاب های زیر را جهت مطالعه پیشنهاد می کنیم.
1. نماز و آثار آن در دوره جواني،تأليف ابراهيم موسي زاده.
2. نماز از ديگاه قرآن و حديث، سيد حسن موسوي لاهيجي، انتشارات جامعه مدرسين.
3. نماز زيباترين الگوي پرستش، غلامعلي نعيم‌آبادي.
4. معاد شهيد دستغيب
5. چهل حديث امام خميني
6- معراج السعاده ملا احمد نراقي. موفق باشيد.
پي‌نوشت‌ها:
1. ابرهيم (14)، آيه 40.