قسم خوردن

با سلام و تشکر از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
خواهر گرامی! همین¬که توانسته اید توبه ی واقعی کنید، خدا را شاکر باشید و منتظر آثارش باشید، زیرا هر عملي كه از انسان سر ميزند، آثار و تبعات خاصّ خود را دارد و توبه هم از اين قانون مستثني نيست؛ علماي اخلاق نخستين گام بلكه اساسيترين گام براي تهذيب اخلاق وسير الي الله را «توبه» شمردهاند، توبه صفحة قلب را از آلودگيها پاك ميكند، تيرگي ها را به روشنايي مبدّل ساخته و پشت انسان را از بار سنگين گناه سبك ميكند، و انسان به راحتي ميتواند طريق به سوي خدا را بپيمايد.
مرحوم فيض كاشاني ميفرمايد: توبه از گناه و بازگشت به سوي ستّارالعيوب وعلّام العيوب آغاز راه سالكين و سرمايه-ی پيروزمندان و نخستين گام مريدان و كليه¬ی علاقمندان و مطلع برگزيدگان و برگزيده ی مقرّبان است و توبه نقش اساسي در دين دارد، چرا كه دين و مذهب انسان را به جدا شدن از بدي ها و بازگشت به خيرات دعوت ميكند و حقيقت توبه هم جز اين نيست.(1)
توبه هرگاه حقيقي و واقعي باشد، و از اعماق جان برخيزد و جامع شرايط باشد، به يقين مقبول درگاه خدا ميشود، وآثار و بركاتش نمايان ميگردد و انسان از بی¬آبرویی نجات می¬یابد.
البته توبه كاران واقعي، خود را از مجالس گناه دور ميدارند و از عواملي كه گناه را و سوسه و تداعي ميكند.
برحذر ميباشند. (2) حال شما که توفیق توبه یافته¬اید، به این نکته توجّه فرمایید که با توبه¬ی واقعی عوارض منفی گناهان گذشته، سراغ¬تان نمی¬آید و گناهان به حسنات و نیکی¬ها تبدیل می¬شود، قرآن كريم ميفرمايد كه: "إِلَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُوْلئِکَ یُبَدِّلُ اللَّهُ سَیِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِیماً".(3)
أما در مورد قسم خوردن برای ترک گناه، باید عرض کنیم: از نظر شرعی، هر چیزی که رجحان شرعی داشته باشد، قابلیّت قسم خوردن را دارد و در صورت شکستن قسم، کفاره به دوش انسان می¬افتد. در مورد قسم بر نشکستن توبه هم رجحان خوابیده است و از نظر شرعی حکم قسم و حنث قسم بر آن پیاده می شود؛ زیرا همین¬که انسان خود را در بوته¬ی تنبیه قرار می¬دهد، ضریب خطا و گناهش کمتر می¬شود، اما بهتر است بجای قسم از عهد و نذر استفاده شود زیرا در اسلام قسم خوردن برای هر چیزی نهی شده است.
منابعی براي مطالعه¬ی بيشتر:
- ،اخلاق درقرآن، ناصر مكارم شيرازي، انتشارات مدرسه امام علي بن ابيطالب.
- توبه در قرآن و سنّت، عليرضاحسني، نشررايزن.
- توبه انقلاب هاي دروني عليه خويش، انتشارات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي.
پی نوشت¬ها:
1. فيض كاشاني، المحجةالبيضاء، ج 7، ص 7، مكتبةالصدوق، 1342.
2. تحريم (66) آيه8.
3. فرقان (25) آيه70.