با عرض سلام خدمت شما عزیزان که هدفتان بسیار شبیه به هدف پیامبران است و آن این که روشنگر نادانی های انسانهایید خداوند همنشین پیامبرانش قرارتان دهد انشاالله
همه ما اطلاع داریم که اکثریت وامهای این زمانه که به اسمهای مختلف موجودند حتی بعضی به اسم قرض الحسنه (که شرطش این است باید قرض بدهی تا قرض بگیری) طبق نظر مراجع حلال نیستند
-راستش را بخواهید وام عاقلانه ای که ریسکش کم باشد وعقلانیتش بالا و حلال باشد یا در سیستم بانکی اداری عرفی ایران موجود نیست یا اگر هم باشد به نظر می رسد که بسیار ریسکی باشند و عقلانی نباشندو خودم فکر می کنم که رقمهایشان بالا باشد که در حد اکثریت افراد جامعه نیستند (مثلا می گویند طبق عقود اسلامی باشند مثلا مضاربه یا ...)که راستش را بخواهید زیاد از شرایط آنها اطلاعی ندارم ولی میدانم که اگر شرایط این گونه عقود در بانکها خوب بودند هیچ کسی وام ربوی نمی گرفت . و از انجا که باور کنید شکوفایی اقتصادی در این دوره زمانه با حقوق 500 یا 600 تومانی نمی شود .مگر این که وام بگیری و کار حرام بزرگی (ربا دادن و ربا گرفتن) کرده باشی وصاحب خانه و ماشین و ... شد. یا وام نگرفت و تا ابد مسلمانی بدون امکانات بود و نه ماشینی داشت و نه خانه ای ونه .... . عقل ناقص من که می گوید خداوند امکانات را برای مسلمانانی که مقید ترند به دستورات دینی بیشتر می پسندد تا برای دیگران . آیا می توان که این گونه توجیه کرد که اضطرار ایجاد کرده که وام بگیریم حتی اگر ربوی باشد.اما به این هم معتقدم که عاقبت از آن متقین است حتی اگر به ظاهر این گونه نباشد حال از شما برادران درخواست دارم که صریح بیان کنید که چه باید کرد لطفا کمی مفصل راهنمایی بفرمایید با تشکر از لطفتان التماس دعا
با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
رباخواری حرام است و سود بانکی اگر مصداق ربا باشد، حرام است.
ربا چه از اشخاص باشد و چه از بانک حرام است.
امّا ربا چیست و آیا سود بانکی ربا است؟
فقها ربا را دو گونه دانستهاند: ربای قرضی و معاملی. (1)
1- ربای قرضی این است که شخصی یا بانک پولی را به دیگری به مدّت مثلا یک سال قرض الحسنه میدهد، به شرط این که بیش از آن پول دریافت کند. شرط اضافه باعث ربای قرضی میشود. اگر کسی صد هزار تومان به دیگری قرض بدهد به شرط این که موقع باز پرداخت صد و ده هزار تومان به صاحب پول بدهد، این اضافه حرام است.
2- ربا معاملی این است که در معاملات اجناسی که با وزن و کیل کردن خرید و فروش و مبادله میشوند، اگر جنس با همان جنس خرید و فروش یا مبادله شود، نباید یکطرف اضافهتر باشد، مثلاً صد کیلو گندم را نمیتوان به صد و ده کیلو گندم فروخت یا ده کیلو برنج ایرانی را به بیست کیلوی برنج خارجی خرید و فروش کرد، بلکه یا اصلاً نباید این طور معامله کرد و یا اگر جنس به همان جنس معاوضه و مبادله شد، باید هر دو هم وزن باشند.
در این موارد میتواند ده کیلو برنج ایرانی را به ده هزار تومان بخرد و بیست کیلو برنج خارجی را به ده هزار تومان بفروشد که در حقیقت برنج با پول فروخته شده، نه برنج با برنج.
امّا سود بانکها (بر اساس مصوّبه مجلس شورای اسلامی و تأیید شورای محترم نگهبان و با اعتماد بر بانکها که به شرایط مصوّب عمل میکنند) نه از نوع ربای قرضی است و نه از نوع ربای معاملی؛ یعنی بانکها پول به کسی قرض الحسنه نمیدهند تا اضافه گرفتن آنها ربا باشد، بلکه معاملات بانکی انجام میدهند، مثلاً بانک یک میلیون تومان به عنوان جعاله به شخصی که میخواهد خانهاش را تعمیر کند میپردازد و به صورت قسطی (ماهانه) یک میلیون و پانصد هزار تومان به مدت سه سال دریافت میکند، یا این که بانک سه میلیون تومان برای ساخت و ساز خانه به شخص به عنوان شرکت در ساختمان آن خانه پرداخت میکند، در نتیجه بانک با صاحب خانه به اندازه سه میلیون تومان شریک هستند و بعد بانک سهم خودش را به صاحب خانه به طور قسطی به مدّت ده سال به قیمت هفت میلیون تومان میفروشد. در این صورتها سود بانکی نه ربای قرضی است و نه ربای معاملی. همین طور سودی را که بانک به صاحبان سپرده پرداخت میکند، چون صاحبان سپرده کوتاه مدت یا دراز مدّت پولشان را به بانک قرض الحسنه نمیدهند تا اضافهای بگیرند و ربا باشد. فقها و مراجع فعلی میفرمایند: اگر بانک و سپرده گذاران و سپرده گیرندگان به شرایط مندرج در قرارداد عمل کنند، از نظر شرعی بدون اشکال است. (2)
با توجه به مطالب گذشته همه مومنان مي توانند با پايبندي به عقود اسلامي و شرعي كه در بانك ها نيز عمل مي شود اقدام به اخذ وام نمايند. نيازي به بحث اضرار و اخذ ربا ديده نمي شود.
اخذ وام از بانك هابا رعايت مسايل شرعي هم منافاتي با تقوي ندارد.
پینوشت ها:
1. امام خمینی، تحریرالوسیله، ج 1، ص 536. (مطابق با نظر آیت الله خامنه ای).
2. آیت الله خامنهای، رساله اجوبة الاستفتاآت، ج 2، س 834.
