اخلاق

با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

به طور کلی دوست داشتن یک فرد لزوما امری مذموم و گناه آلود نیست، چنان که در این موارد معمولا انسان به توانایی های این گونه افراد مثلا در بازیگری یا ورزش و یا خوانندگی و .. علاقه مند می شود نه خود آنان با همه خصوصیات اخلاقی و رفتاری و اعتقادی، در نتیجه اگر علاقه در همین حد و بدون عبور از حدود شرعی و اخلاقی و عرفی باشد منعی در آن به نظر نمی رسد، مگر آنکه انحرافات و فساد در عقیده و عمل یک فرد آشکار شود که دیگر مجالی برای علاقه و ابراز محبت به او نیست.
در نگاه دقیق اخلاقی و بر اساس آموزه های وحیانی دوست داشتن چنین افرادی ممکن است عاقبت ناخوشایندی داشته باشد. لذا در برخی موارد ممکن است چنین علاقه هایی مایه شقاوت اخروی و پرسش و بازخواست در قیامت گردد، زیرا برخی از این گونه دوستی ها با اصل تولی وتبری(دوست داشتن در راه خدا و دشممن داشتن در راه خدا) که جزء فروع دین است منافات دارد.
رسول خدا فرمود: «انت مع من احببت؛ (1) با کسی خواهی بود که او را دوست می‌داری». از این گونه روایات شاید بتوان استفاده کرد کسانی که در دنیا به هم محبت دارند، در آخرت کنار هم خواهند بود، پس دوست داشتن همه کس کاری پرمخاطره است و ممکن است ناخواسته انسان را همراه با برخی اخل کفر و معصیت نماید و تاثیرات نامطلوب خود را در دنیا و آخرت بر انسان بگذارد .
ولی باید توجه داشت دوست داشتن و عشق ورزیدن به انسانی که «محبوب» خدا است، عین عشق ورزیدن به خدا است؛ یعنی هر کسی که «محبوب و معشوق» حقیقی‌اش خدا باشد، به خاطر او، هر کسی و هر عملی را که خدا دوستش دارد، دوست می­دارد و به آن عشق می ورزد. دوستی غیر خدا، به خاطر خدا، عین دوستی و عشق ورزیدن به خدا است.
پیامبر اکرم (ص) به خداوند عرض کرد: «اللهمّ إنّی أسئلک حُبّک وحُبّ من یحبّک،‌والعمل الذی یُبلّغنی حبّک؛(2) خدایا، محبت و دوستی تو را عشق و علاقه‌مندی به دوستانت را از تو می­خواهم. عملی را به من ارزانی دار که انجام آن مرا به دوستی تو برساند».
البته باید سعی کنیم به محبت خود جهت بدهیم و از آن بهره معنوی هم ببریم ، امام صادق(ع) می فرماید:‌«المحبُّ فی الله، مُحِبّ الله؛(3) کسی که مردم را به خاطر خدا دوست می دارد، عشق و محبتش به خدا است».
خدا به حضرت داود(ع) وحی فرمود: «مرا دوست بدار، نیز به هر کسی که مرا دوست دارد، عشق بورز و دوستش داشته باش».(4)
پی نوشت­ها:
1. کلینی، فروع کافی، نشر دارالکتب الاسلامیه تهران، 1357ش، ج 8، ص 80.
2. علی المتقی، کنز العمال، نشر دار الفکر بیروت 1412، ق، ج 2، ص 209.
3. میرزا حسین نوری، مستدرک الوسایل، نشر دار الاحیا التراث آلبیت ، قم 1410 ق، ج 2، ص 366.
4. فیض کاشانی، المحجه، نشر جامعه مدرسین قم 1375 ش، ج2، ص251.