اغتشاشات دی‌ماه 1404

آمار درست و قابل اعتماد از تعداد کشته‌شدگان دی‌ماه 1404
نهادهای رسمی ایران آمار ۳۱۱۷ کشته را همراه با جزئیات هویتی اعلام کرده‌اند،در حالی که منابع دیگر تاکنون اسناد مستند و قابل راستی‌آزمایی برای آمار خود ارائه نداد

پرسش:

 در ماجرای شبه‌کودتای دی‌ماه 1404، آمارهای متعددی درباره تعداد کشته‌شدگان منتشر شد، کدام‌یک از این آمارها درست و قابل اعتماد است؟

پاسخ:

پس از اعلام اصلاح اقتصادی دولت در دی‌ماه 1404، اعتراضات آرامی از هفتم دی‌ماه از سوی بازاریان در بازار و برخی دانشجویان در محیط دانشگاه‌ها شکل گرفت که از سوی رهبر شهید انقلاب آیت‌الله خامنه‌ای، اعتراضات حق معرفی گردید (1)؛ اما پس از آن از هجدهم دی‌ماه با تبلیغات گسترده شبکه‌های فارسی‌زبان و فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، اغتشاشاتی در سراسر کشور رخ داد که در نتیجۀ آن طی روزهای 18 و 19 دی‌ماه تعداد زیادی کشته بر جای ماند. آمارهای متعددی از کشته‌ها، زخمی‌ها و دستگیرشدگان مطرح گردید؛ از چند‌هزار نفر تا چندده‌هزار نفر. پرسش این است که کدام آمار صحیح است؟ در پاسخ به این پرسش، نکات زیر تأمل‌پذیر است.

1. آمارسازی گستردۀ شبکه‌های معاند درباره تعداد جان‌باختگان حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴

از آغاز حوادث دی‌ماه، شبکه‌های خارجی فارسی‌زبان و مقامات آمریکایی و صهیونیستی، آمارهای ضد‌و‌نقیضی از چند ده‌هزار کشته به میان آوردند و آمارهای پراکنده و ضد و نقیضی را اعلام کردند. تلویزیون صهیونیستی اینترنشنال در پانزدهم دی‌ماه از کشته و شناسایی‌شدن دست‌کم 21 شهروند ایرانی خبر داد (2)؛ پس از آن این رسانه کشته‌شدن دست‌کم 12هزار و پانصد نفر، سپس 36000 نفر و 40 و 50 هزار نفر کشته را مطرح کرد که این عدد در برخی خبرها تا 95 هزار نفر بالا رفت. شبکه CBS آمریکا تعداد کشته‌شدگان را به نقل از منابع فارسی، بیست‌هزار نفر اعلام کرد (3).

اما آماری که مقامات رسمی ایران از تعداد کل جان‌باختگان اغتشاشات دی‌ماه اعلام کرده‌اند، 3117 نفر به همراه اسامی کشته‌شدگان، کد ملی و نام پدر است (4).

2. بی‌اعتباری آمارهای ارائه‌شدۀ شبکه‌های معاند

تاکنون شبکه‌های فارسی‌زبان و مقامات خارجی هیچ سند و آمار سنجش‌پذیری از کشته‌ها ارائه نداده‌اند. بعد از اینکه از مدعیان عددهای چندده‌هزار نفری درخواست شد نام یکی از ده‌ها هزار کشته‌ای که ادعا می‌کنند در لیست منتشرشده از طرف دولت ایران نیست را معرفی کنند، هیچ اسمی به گونۀ مستند و قابل پیگیری معرفی نشد و تلاش معرفی کشته‌شدگان با اسم و رسم توسط شبکه‌های فارسی‌زبان به نتایج مطلوب آنان نرسید.

ارگان خبری «هرانا» در پوشش مجموعه‌ای غیرانتفاعی و غیروابسته از فعالان حقوق بشر در ایران فعالیت می‌کند؛ اما درواقع از بنگاه‌های خبرپراکنی ضد نظام جمهوری اسلامی ایران مستقر در ویرجینیا با بودجه آمریکایی است و وظیفۀ آن مستند‌کردن موارد نقض حقوق بشر در ایران برای دستاویز قرار‌گرفتن دولت‌های غربی و شبکه‌های فارسی‌زبان به زبان فارسی و انگلیسی است (5). این ارگان خبری در گزارشی حدوداً ۱۳۵۰ صفحه‌ای، هویت اسمی و تصویری دست‌کم هفت‌هزار جان‌باخته و ۵۳,۷۷۷ بازداشتی اعتراضات دی و بهمن از جمله صدها کودک و نوجوان را فردبه‌فرد اعلام کرد که دستاویز رسانه‌های ضد انقلاب و غربی قرار گرفت (6). با این وجود در گزارش این نیروی وابسته به سازمان سیا این اسامی دارای هیچ منبع معتبر و کد ملی یا آدرسی نیستند که بتوان آنها را راستی‌آزمایی کرد. این ارگان خبری ادعا می‌کند: «این گزارش بر پایه بیش از ۱۴۳ هزار و ۳۳۰ گزارش مردمی گردآوری‌شده در بازه زمانی ۷ دی تا ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ تهیه شده و علاوه بر جان‌باختگان، ده‌ها هزار مورد جراحت، بازداشت، احضار و اعتراف اجباری را نیز مستند کرده است» (7). همچنین مدعی است در فرایند تدوین این گزارش «بیش از ۱۴۳ هزار گزارش از منابع اختصاصی و منابع باز گردآوری، پالایش، راستی‌آزمایی و تحلیل شده است» (8)؛ بدون اینکه هیچ‌گونه سند محکمی برای سخنان خود ارائه دهد.

 

3. اذعان رسانه‌های معاند به جعلی‌بودن آمار‌های گستردۀ جانباختگان حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴

رسانه BBC فارسی که می‌کوشد وجهۀ بهتری از خود در برابر رسانه‌های بی‌پروا مانند «من و تو» و تلویزیون صهیونیستی «اینترنشنال» نشان دهد، پس از آنکه از گزارش‌ها مبنی بر کشته‌شدن 30 تا 50 هزار نفر سخن می‌گفت، بعد از فروکش‌کردن ناآرامی‌ها اعلام کرد که فقط هویت حدود «۲۰۰ نفر» را توانسته‌ است تأیید کند (9).

درنهایت تلویزیون صهیونیستی اینترنشنال پس از رسوایی‌های مکرر اعلام کرد: «ما هرگز نمی‌توانیم به عدد کامل و درست برسیم. بله، اول گفتیم ۱۲هزار نفر و بعد گفتیم ۳۶هزار نفر کشته شدند؛ هیچ مدرکی نداریم، اما حالا می‌گوییم ۶هزار نفر کشته شده‌اند» (10). در جای دیگر نیز به طور رسمی اعلام کردند: «آمار‌هایی که ما ارائه کردیم، تخمینی بوده؛ این کار را هم باید بکنیم تا دولت‌های خارجی را مجبور به حرکتی علیه ایران کنیم ... . ما برای اینکه افکار عمومی را تحریک و آماده کنیم، چنین آمار‌های تخمینی را ارائه کردیم تا از طرفی زمینه را هم برای حمله خارجی آماده کرده باشیم» (11).

این دو اعتراف غیر از حدود صدها مورد از تصاویر و اسامی منتشرشده از سوی آنان بود که پخش تصاویر و فیلم زنده‌بودن این افراد موجب رسوایی بنگاه‌های دروغ‌پراکنی گردید (12).

نتیجه:

تعداد واقعی کشته‌ها که قابل استناد و راستی‌آزمایی است، همان عدد اعلامی دولت جمهوری اسلامی یعنی 3117 نفر است که بخش قابل توجهی از آنان مأموران و نیروهای مدافع امنیت هستند.

پی‌نوشت‌ها:

1. «این اجتماعات عمدتاً‌ از طرف بازاری‌ها بود؛ امّا حرفشان حرف درستی بود. من هم در تلویزیون شنیدم هم در محاسبات و در کارها این را دیدم. بازاری وقتی که نگاه می‌کند به وضع پولی کشور، کاهش ارزش پول کشور، عدم ثبات قیمت پول کشور و پول خارجی که موجب بشود محیط کسب‌وکار ثبات نداشته باشد، می‌گوید من نمی‌توانم کاسبی کنم؛ راست می‌گوید؛ این را مسئولین کشور قبول دارند و من می‌دانم که رئیس‌جمهور محترم و دیگر مسئولین سطح بالای کشور درصدد علاج این مشکل‌اند» (بیانات رهبر شهید انقلاب، 13/10/1404).

2. «شناسایی هویت ۲۱ جان‌باختۀ اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴»؛ ایران اینترنشنال، 15/10/1404؛ در:

https://www.iranintl.com/fa/202601052595.

3. «چرا آمار کشته‌های اعتراضات ایران تا این حد متفاوت است؟»؛ BBC فارسی، 21 ژانویه 2026 (1/11/1404)؛ در:

 https://www.bbc.com/persian/articles/cp9j7grd8mmo.

4. «اطلاعیه دفتر رئیس‌جمهور درباره حوادث دی‌ماه 1404»؛ پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری، شناسه خبر : 163429، 12/11/1404؛ در:

 https://president.ir/fa/163429.

5. «منبع اخبار ایران در رسانه‌های غربی کیست؟»؛ پایگاه تابناک، 27/10/1404؛ در:

https://www.tabnak.ir/005flb.

6. «انتشار اسامی و تصاویر هفت‌هزار جان‌باخته در اعتراضات دی‌ماه»؛ دویچه‌وله فارسی (آلمان)، 5/12/1404؛ در:

https://B2n.ir/qn7350.

7. «انتشار اسامی و تصاویر هفت‌هزار جان‌باخته در اعتراضات دی‌ماه»؛ دویچه‌وله فارسی (آلمان)، 5/12/1404؛ در:

https://B2n.ir/qn7350.

8. «زمستان سرخ؛ هرانا آمار بیش از هفت‌هزار کشته‌شده اعتراضات دی ۱۴۰۴ را منتشر کرد»؛ BBC  فارسی، 7/12/1404؛ در:

https://www.bbc.com/persian/articles/cr45qnpxw9ko.

9. «پروژۀ براندازی با عددسازی؛ فروپاشی آمارسازی رسانه‌های معاند درباره کشته‌ها + فیلم»؛ خبرگزاری SSN، 16/11/1404؛ در:

https://snn.ir/005jHf.

10. «اعتراف رسانۀ ضد ایرانی به دستکاری آمار کشته‌شدگان دی‌ماه و دروغ‌بودن آن + فیلم»؛ خبرگزاری SNN، 18/11/1404؛ در:

https://snn.ir/005jWp.

11. «اعتراف تلویزیون موساد به دروغ‌گویی پس از رسوا‌شدن! + فیلم»؛ خبرگزاری SNN، 16/11/1404؛ در:

https://snn.ir/005jJy.

«رسانه‌های لندنی: آمار کشته‌ها را ساختیم تا به ایران حمله شود»؛ جوان‌آنلاین، 18/11/1404؛ در:

https://www.javanonline.ir/005dV7.

12. «کشته‌های لیست اینترنشنال که زنده‌اند + عکس و فیلم»؛ خبرگزاری فارس، 15/12/1404؛ در:

https://farsnews.ir/sajjad/1770194032234490069.

ماجرای حمله به بیمارستان ایلام و سینای تهران
طبق گزارش‌ها نیروهای امنیتی به درخواست مسئولان برای برقراری نظم وارد بیمارستان شده‌اند، هرچند احتمال بروز تخلفات در عملیات شهری منتفی نیست.

پرسش:

ماجرای حمله به بیمارستان ایلام و سینای تهران چیست؟ آیا نیروهای امنیتی به بیماران حمله کرده و اقدام به ارعاب بیماران و کادر درمان کرده‌اند؟

پاسخ:

در خبرها آمده است که روز یکشنبه چهاردهم دی‌ماه، نیروهای امنیتی و انتظامی به بیمارستان امام‌خمینی ایلام و سپس به بیمارستان سینای تهران حمله کرده‌اند. رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی و مخالف نظام جمهوری اسلام ایران مدعی هستند که: «ویدیوی رسیده به ایران‌اینترنشنال نشان می‌دهد مأموران حکومتی ۱۶ دی‌ماه، درِ ورودی بیمارستان سینا در حسن‌آباد تهران را بستند و هم‌زمان صدای شلیک شنیده شد. گزارش شهروندان حاکی از شلیک گاز اشک‌آور به داخل بیمارستان است. معترضان نیز در کوچه‌های اطراف بیمارستان در حال دویدن، شعار "مرگ بر دیکتاتور" و "بی‌شرف، بی‌شرف" سر دادند. ... شامگاه یک‌شنبه ۱۴ دی‌ مأموران جمهوری اسلامی با شلیک گلوله و گاز اشک‌آور وارد حیاط بیمارستان  خمینی ایلام شدند. نیروهای سرکوب سپس درهای بیمارستان را شکستند، به داخل اتاق‌ها یورش بردند و با باتوم و تجهیزات نظامی به حاضران حمله کردند. در ویدیوها دیده می‌شد که پرستاران و شهروندان مقابل بیمارستان با نیروهای سرکوبگر درگیر می‌شوند.» (1) در پی انتشار این اخبار، سیل اخبار محکومیت و بیانیه و گزارش و تحلیل علیه نظام جمهوری اسلامی روانه شد و این عمل را «جنایت علیه بشریت»، «مرز نداشتن جمهوری اسلامی در سرکوب مخالفین» و ... خواندند. در پی این رخداد ایران اینترنشنال گزارش داد که «وزارت خارجه آمریکا نیز ساعاتی پیش «حمله وحشیانه رژیم جمهوری اسلامی» به بیمارستانی در ملکشاهی ایلام را یک «جنایت» خواند و افزود: «یورش به بخش‌ها، ضرب و شتم کادر پزشکی و حمله به مجروحان با گاز اشک‌آور و گلوله جنگی، جنایتی آشکار علیه بشریت است.» وزارت خارجه آمریکا تأکید کرد: «بیمارستان‌ها میدان نبرد نیستند. این اقدامات رژیم جمهوری اسلامی نقض فاحش قوانین بین‌المللی است و نشان‌دهنده رژیمی است که با بی‌توجهی کامل به جان انسان‌ها رفتار می‌کند.» وزارت خارجه اسرائیل در شبکه ایکس با اشاره به حمله مأموران حکومت به معترضان در بیمارستان سینا در تهران و پرتاب گاز‌اشک‌آور نوشت: «منتظر محکوم کردن این جنایت توسط به‌اصطلاح مدافعان حقوق بشر نباشید.» صفحه اسرائیل به فارسی نیز پانزدهم دی و در واکنش به حمله مأموران به بیمارستان ایلام در ایکس نوشته بود: «مدافعان حقوق بشر کجا هستند؟ چرا صدایی از آن‌ها شنیده نمی‌شود؟» (2) سازمان عفو بین‌الملل نیز اعلام کرد که: «مأموران از تفنگ ساچمه‌ای استفاده کرده و به داخل محوطه بیمارستان گاز‌اشک‌آور شلیک کردند، درهای شیشه‌ای را درهم کوبیدند تا وارد بیمارستان بشوند و افراد داخل بیمارستان ازجمله کارکنان درمانی را مورد ضرب و شتم قرار دادند.» این سازمان این اقدام را محکوم و در این مورد از عبارت «سرکوب مرگبار» استفاده کرد. (3) در پی این تبلیغات، بخش قابل‌توجهی از افکار عمومی نیز با این پرسش مواجه شدند که واقعیت ماجرا در این رابطه چیست و چه اتفاقی رخ داده است؟

 پیرامون این پرسش، نکات زیر قابل توجه است:

 

1. دستور بررسی و پیگیری مقامات رسمی

 در پی انتشار این اخبار در رسانه‌های معاند، مقامات رسمی کشور (رئیس‌جمهور، (4) وزیر بهداشت، (5) نمایندگان مجلس در کمیسیون بهداشت و درمان (6) و...) برای روشن شدن واقعیت موضوع، به‌سرعت دستور بررسی و پیگیری صادر کردند. در بیانیه مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در این رابطه آمده است: «نظام سلامت کشور و تمامی کارکنان آن، همواره و بدون هیچ تمایزی، متعهد به حفظ جان و سلامت همه شهروندان ایران بوده و هستند؛ بیمارستان‌ها، آمبولانس‌ها و تجهیزات درمانی، فضاهایی امن و دارایی‌هایی عمومی‌اند که به همه مردم تعلق دارند و باید در هر شرایطی از تعرض، تنش و درگیری مصون بمانند.» (7)

 

2. حمله مأموران به کادر درمان!

 اما قبل از پرداختن به شرح واقعه، پرسش اینجا است که مأموران چه نیازی به حمله و درگیری با مجروحان و کادر درمانی دارند؟ مأموران به‌سادگی می‌توانند با کنترل ورود و خروج بیمارستان، مجروحان مورد تعقیب را شناسایی و بازداشت کنند و طبق روال عادی انتظامی آن‌ها را در طول دوره درمان و تا زمان انتقال به مراجع قضایی تحت نظر قرار دهند. بلکه گزارش‌ها و بررسی فیلم‌های منتشرشده حاکی از آن است که پس از انتقال مجروحان اغتشاشات به بیمارستان، تعداد قابل توجهی از اغتشاشگران با ورود به این مرکز درمانی، فضای بیمارستان را ملتهب کرده و با تهدید کادر درمان و ایجاد اخلال در خدمات‌رسانی، آرامش بیماران و همراهان را بر‌هم زدند. آنان کارکنان و کادر درمانی بیمارستان را تهدید کرده‌اند که «نباید هیچ‌یک از زخمی‌ها جان خود را از دست بدهند.» این تهدیدات و اشغال بخش‌هایی از بیمارستان، موجب اختلال جدی در ارائه خدمات معمول به دیگر بیماران شده است. خبرنگار فارس که خود را به داخل بیمارستان رسانده، از تبدیل شدن بخش‌هایی از این مرکز درمانی به "سنگر" توسط اغتشاشگران خبر داده است. به گفته وی، "داخل بیمارستان مملو از سنگ، آهن و چوب برای حمله به نیرو‌های پلیس است". همچنین آشوبگران اقدام به آماده‌سازی کوکتل مولوتوف برای مقابله با مأموران کرده و حتی در میان آن‌ها فرد مسلحی نیز مشاهده شده است. (8) با حضور به‌موقع یگان‌های ویژه و نیروهای امنیتی، اغتشاشگران از بیمارستان خارج و تعدادی از آنان دستگیر شدند. گزارش‌ها حاکی از آن است که این افراد اقدام به آماده‌سازی کوکتل مولوتوف و تجمع در بخش‌هایی از بیمارستان کرده و حتی مواردی از پرتاب نارنجک به سمت نیروهای انتظامی گزارش شده است که خوشبختانه منفجر نشد. در جریان این عملیات، هیچ تلفاتی گزارش نشد و درنهایت آرامش به بیمارستان و مناطق اطراف بازگشت. (9)

 

3. روایت فیلمی از دوربین پلیس

فیلمی از دوربین پلیس در این حادثه منتشر شده است که نه‌تنها مأموران به‌صورت ارعاب‌آمیز وارد بیمارستان نشدند، بلکه پس از تعقیب اغتشاشگران وارد بیمارستان نمی‌شوند و به مسئولین بیمارستان اعلام می‌کنند که ما مجوز ورود به بیمارستان را نداریم و سپس به درخواست و اصرار مسئولین بیمارستان وارد بیمارستان می‌شوند و با شورشیان برخورد قانونی می‌کنند. رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان ایلام عباس قیصوری نیز در این مورد اظهار کرد: «ورود پلیس به بیمارستان صرفاً با هدف برخورد با عوامل هنجارشکن انجام شد و هیچ‌گونه قصد، برنامه یا اقدامی برای برخورد با بیماران و مصدومان یا ایجاد اختلال در روند درمان وجود نداشت و در تمام این مدت، روند درمان بدون هیچ وقفه‌ای ادامه یافت.» (10) همچنین طبق اخبار، در رابطه با بیمارستان سینا نیز به همین شکل پلیس درصدد متفرق کردن جمعیت بوده است که به دلیل همجواری نزدیک این مجموعه درمانی با کوچه‌ها و خیابان‌هایی که در آن بی‌نظمی‌های اجتماعی پیش‌آمده و مورد اصابت گاز‌اشک‌آور قرار گرفته بود، به‌حساب تهاجم پلیس به مجموعه درمانی تبلیغ شده است.

 

4. تعویض جای شهید و جلاد

 یکی از تکنیک‌های دشمن، تعویض جای شهید و جلاد است. برخلاف تبلیغات، در طول اغتشاشات دی‌ماه 404، این اغتشاش‌گران بوده‌اند که با هیاهو و عربده‌کشی و حتی حمله فیزیکی به پایگاه‌های اورژانس و به آتش کشیدن پرستاران و مأموران امدادی و آمبولانس‌ها و حمله به بیمارستان‌ها روی جنایتکاران تاریخ را سفید کردند. اینکه عناصری مانند مقامات آمریکایی و اسرائیلی و رسانه‌های صهیونیستی مانند رسانه فارسی‌زبان ایران اینترنشنال از یک حضور امنیتی و انتظامی در دو بیمارستان، این‌گونه فریاد وا حقوق بشرا و محکومیت جنایت علیه بشریت سخن می‌گویند از طنزهای تلخ روزگار است؛ در حالی‌که دستانشان به‌صورت کامل در خون مجروحانی که عامدانه در چندین بیمارستان با انفجار به قتل رسانده‌اند آلوده است که یک قلم آن انهدام بیمارستان ممدانی بود،. به نظر می‌رسد عناصر تبلیغاتی ضدانقلاب با دست پیش گرفتن درصدد هستند که جای جانی و مظلوم را عوض کرده و نیروهای مدافع امنیت که تنها به دلیل اینکه آمار کشته‌ها بالا نرود، ده‌ها شهید تقدیم امنیت مردم کرده‌اند را منفور ساخته و از قدرت آن‌ها بکاهند تا بتوانند به‌آسانی به شرارت‌های خود علیه ملت ایران بپردازند.

 

نتیجه

کادر درمانی و بیماران مورد حمایت نیروهای انتظامی و امنیتی هستند و عده‌ای نمی‌توانند به‌عنوان معترض، برای تهاجم و قانون‌شکنی‌های خود حاشیه امن تصور کرده و موج تبلیغی شیطنت‌آمیز برای جنایت‌کار نشان‌دادن نیروهای امنیتی ایجاد کنند. اگرچه ممکن است در هر عملیاتی، خصوصاً عملیات شهری، رفتارهای خلاف قانون و نامناسب هم ‌شکل بگیرد که مورد قبول نظام و دستگاه‌های امنیتی و انتظامی نیست.

 

پی‌نوشت‌ها:

1. نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی به یک بیمارستان دیگر حمله کردند، پایگاه ایران اینترنشنال، 16 دی 1404،https://www.iranintl.com/202601063630.

2. نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی به یک بیمارستان دیگر حمله کردند، پایگاه ایران اینترنشنال، 16 دی 1404،https://www.iranintl.com/202601063630.

3. عفو بین‌الملل حمله مأموران امنیتی به بیمارستان در ایلام را محکوم کرد، پایگاه BBC فارسی، 16 دی 1404، https://www.bbc.com/persian/articles/cq5ygdgl2qeo.

4. دستور ویژه پزشکیان برای ایلام /  ضرورت شفاف‌سازی، بیان واقعیت و بی‌طرفی، خبرگزاری ایرنا، 16 دی 1404، https://irna.ir/xjWpNN.

5. دستور صریح وزیر بهداشت برای پیگیری موضوع حمله به بیمارستان ایلام، سایت خبری - تحلیلی عصر ایران، 15 دی 1404، asriran.com/004k2k.

6. ورود مجلس به ماجرای بیمارستان‌های ایلام و سینای تهران /  شیخی زاده: حتماً از نیروهای امنیتی و انتظامی توضیح می‌خواهیم، خبرگزاری خبر آنلاین، 17 دی 1404، khabaronline.ir/xprxn.

7. بیانیه وزارت بهداشت در خصوص ضرورت حفظ حرمت نظام سلامت کشور، خبرگزاری ایرنا، 15 دی 1404، https://irna.ir/xjWptd.

8. شب ناآرام ایلام؛ بیمارستان در محاصره اغتشاشگران، خبرگزاری تابناک، 15 دی 1404، https://www.tabnak.ir/005fBq.

9. در بیمارستان امام خمینی شهر ایلام چه گذشت؟ آرامش دوباره حاکم شد، خبرگزاری مهر، 16 دی 1404، mehrnews.com/x3b5Mq.

10. جزئیات جدید از حمله اغتشاشگران به بیمارستان امام خمینی ایلام؛ چرا پلیس وارد بیمارستان شد؟ پایگاه خبر فوری، 16 دی 1404، https://www.khabarfoori.com/fa/tiny/news-3187673.