می خواستم سوال کنم چرا ما شیعه ها نماز ظهر وعصر را باهم و مغرب و عشا را با هم می خوانی ولی سنی ها سر زمان خود می خوانند
با هم یا جدا خواندن نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا یکی از اختلافات شکلی در نحوه انجا نماز بین شیعه و سنی است که شیعیان معمولا این دو نماز را با هم می خوانند و اهل سنت معمولا جدای از هم ؛ در واقع به طور معمول شیعیان نمازهای پنجگانه خود را در سه نوبت می خوانند و اهل سنت در پنج نوبت ؛ اما در مورد پاسخ به این پرسش باید گفت :
ما معتقدیم آنچه كه اكنون توسط پيروان اهل بيت (ع) به تبعیت از رسول خدا (ص)در مورد نمازهاي پنج گانه انجام مي شود ، رعايت پنج وقت مي باشد، يعني هر نماز لازم است در وقت خودش خوانده شود . اگر تفاوتي در برداشت و تلقي اهل سنت در مورد وقت نماز وجود دارد ،در اصل اين حكم نيست، بلكه اشتباه آن ها در تطبيق انحصاري اين پنج وقت بر پنج زمان جداگانه و با فاصله مي باشد، در حالي كه بر اساس ادله قطعي كه حتی در منابع خود اهل سنت نيز بيان شده است، طبق سنت پيامبر اسلام (ص) متصل نمودن وقت نماز ظهر به وقت نماز عصر و همچنين متصل نمودن وقت نماز مغرب به وقت نماز عشاء مانعي ندارد. پيامبر در برخي مواقع همين كار را انجام مي دادند که به آن اشاره خواهیم نمود .
به عبارت روشن تر از نظر شیعه با هم خواندن نماز ظهر و عصر و مغرب و عشاء امری جایز - و نه لازم - است و مستندات نقلی نشان می دهد که به طور کلی جواز جمع بین ظهر و عصر و جمع بین مغرب و عشا هم در روایات شیعه و هم در روایات اهل سنت آمده است. برای نمونه به چند روایت اشاره میکنیم:
روایات شیعه:
عبدالله بن سنان از حضرت امام صادق(ع) نقل کرده: پیامبر بدون این که عذری در کار باشد، ظهر و عصر و نیز مغرب و عشا را با یک اذان و دو اقامه خواند .(1)
اسحاق بن عمار از امام صادق(ع) نقل میکند: پیامبر بدون این که عذری در کار باشد، ظهر و عصر را در یک جا خواند . عمر به آن حضرت گفت: آیا در نماز حکم تازهای پیدا شده؟ پیامبر گفت: نه حکم تازهای در باره نماز نیامده، ولی خواستم کار را بر امت خودم راحت‌تر کنم.(2)
عبدالملک قمی میگوید: به امام صادق(ع) گفتم: میتوانم بین دو نماز را بدون این که عذری داشته باشم، جمع بکنم؟ امام در جواب فرمودند : پیامبر این کار را انجام داد و خواست که امت را در آسایش و راحتی قرار دهد.(3)
روایات اهل سنت:
جابر بن زید از ابن عباس نقل کرده که پیامبر هفت رکعت مغرب و عشا را با هم خواند و هشت رکعت ظهر و عصر را با هم خواند و حضرت در مدینه بود.(4)
ابن عباس میگوید: پیامبر اسلام در مدینه، بین ظهر و عصر و بین مغرب و عشا را جمع میکرد، بدون این که عذری در کار باشد.(5)
سعید بن جبیر از ابن عباس نقل میکند: رسول خدا(ص) ظهر و عصر و مغرب و عشا را با هم خواند ،بدون این که خطر و یا سفری در کار باشد.(6)
عکرمه از ابن عباس نقل میکند که پیامبر در مدینه، بدون این که مسافر باشد، مغرب و عشا و نیز ظهر و عصر را با هم خواند.(7)
بر پایه این روایات،و روايات متعدد ديگر جمع کردن بین نماز ظهر و عصر و نیز مغرب و عشا، هیچگونه اشکالی ندارد . متهم ساختن شیعه به این که خلاف سنت پیامبر عمل میکنند، اتهامي ناپخته بيش نيست.
البته فاصله انداختن بین اوقات نماز و در پنج وقت جداگانه خواندن نزد شیعیان هم مستحب است . اگر کسی این کار را انجام دهد، بهتر است اما اگر بین این استحباب و استحباب نماز جماعت تعارض شد، اولویت به این است که نماز را به جماعت بخوانند .
پی‌نوشت‌ها:
1. شيخ حر عاملي، وسائلالشیعه، ج 3، ص 160، باب 32، ح1،نشر آل البيت ،1409ق.
2 . همان، ص 161، ح 2.
3. همان، ح3.
4 . صحیح بخاری، ج 1، ص 201، باب تأخیرالظهر الی العصر، ح 518، دار ابن کثیر و الیمامه، دمشق و بیروت 1414.
5 . صحیح سنن نسائی، ج 1، ص 200، ح 601، باب الجمع بین الصلوتین فی الحضر،بي جا، بي تا.
6 . صحیح مسلم، ج 1، ص 489، ح 49، باب الجمع بین الصلوتین فیالحضر،دار احیاء التراث العربی، 1374ق، بیروت.
7 . مسند احمد بن حنبل، ح 1، ص 221، س 27، چاپ شده در ضمن «موسوعهالسنه» الکتب السته و شروحها، بي جا ،بي تا.
