شیطان

برادر عزیز!
به وسوسه و یا گناهی که صورت گرفته اشاره ای نکرده اید ولی به طور کلی وسوسه‏های شیطانی و شهوات نفسانی و درونی انسان و نیز دنیا و جلوه‏های ظاهری آن، دائما همراه انسان و در متن زندگی او حضور دارند. بنا بر این لازم است که انسان در سایه ایمان و پرهیزگاری در راه صحیح قرار گیرد و خود را همواره از خطراتی که در کمین انسان است حفظ کند. انسان همواره در زندگی خود باید به این نکته توجه داشته باشد که ننگ رسواییِ پیروی از هوای نفس و وسوسه های شهوانی شیطان، شیرینیِ گناه و پیروی از خواهش های نفسانی را از بین می برد. حضرت علی(ع) می فرمایند: «عارُ الفَضِیحَهِ یُکَدَّرُ حَلاوَهَ اللَّذَّهِ» (1) ننگ رسوایی، شیرینی لذّت را تیره و تار می­سازد. در سؤال خود به این نکته اشاره کرده اید که بعضی اوقات در برابر وسوسه های شیطان تسلیم میشم و از چنین چیزی خوشم نمی آیدو می خواهم انجام نشود ولی گاهی اوقات صورت می گیرد.
برادر عزیز!
توجه داشته باشید که کارشیطان فقط و فقط وسوسه کردن است. او کسی را به انجام هیچ کاری مجبور نمی کند، بنا بر این اگر واقعا از کاری خوشتان نمی آید و دوست ندارید صورت بگیرد آن کار را انجام ندهید، ولی اگر خدای ناکرده این گناه را انجام دادید، بلا فاصله بعد از آن توبه کنید.
برای ایستادگی در برابر وسوسه های شیطان، با به کار گیری راهکارهای ذیل در برابر وسوسه های شیطان، تلاش کنید که وسوسه های شیطان را از خود دور کنید.
1- تفکر و اندیشه صحیح: فکر کردن صحیح‌، به طور مستقیم یا غیر مستقیم‌، از عوامل بازدارنده گناه به شمار می‌آید، زیرا مانند آیینه صاف‌، زیبایی ها و زشتی‌های امور را برای انسان نشان می‌دهد. قرآن در آیات بسیاری‌، مردم را به اندیشیدن و تفکر، درباره حقایق عالم دعوت کرده‌، و از آن‌ها خواسته است که بدون فکر، کاری را انجام ندهند. حضرت علی‌نیز می‌فرماید: "ما ذل‌ّ من احسن الفکر; ذلیل و خوار نمی شود کسی که خوب فکر کند". (2) فکر و اندیشه در مورد آثار وضعی و بیماری های جسمی و روانی و روحی ارتکاب گناه از یک سو و تفکر در کیفرها و عذاب هایی که در آخرت دامنگیر وی می شود، از سویی دیگر مانع شهوت گرایی و انجام گناه می گردد.
2- سالم سازی اندیشه و دور شدن از دام ها و تله های شیطانی:
الف- مشکل‌ترین مرحله رویارویی با گناهان، سالم سازی اندیشه و پرهیز از افکار شهوانی و شیطانی است.
امام علی (ع) می‌فرماید: «من كثر فكره في المعاصي دعته إليها» (3) کسی که زیاد در باره گناهان فکر کند سرانجام به طرف گناه کشیده می شود.
بنا بر این لازم است ذهن و اندیشه خود را کنترل کنید . هر وقت ذهن به صورت ناخواسته به آن سمت کشیده شد، تغییر وضعیت دهید مثلا راه بروید، بدویید، ورزش کنید.
ب- کنترل چشم: نگاه نامشروع، دام شیطان و بذر شهوت است. امام علی(ع) می‌فرماید: «نعم صارف الشهوات غض الأبصار»؛ (4) بهترین وسیله و عامل برای روی گردانی از شهوات و گناهان فروبستن چشم است.
ع - از نشست‏های غفلت‏زا و معاشرت با دوستان ناباب و گوش سپردن لغو و بیهوده، فاصله بگیرید چرا که شیطان به واسطه همین کارها بذر وسوسه و گناه را در دل انسان می کارد.
3- خود شناسی و توجه به کرامت انسانی ‌:
بخشی از گناهان‌، بر اثر آن است که انسان‌، به ارزش خود پی نبرده است‌; هنگامی که انسان‌، شخصیت و جایگاه خود را در نظام هستی بشناسد و به آن توجه داشته باشد،گناه نمی کند اگر انسان توجه داشته باشد که خداوند به او استعدادهای شگفت انگیز داده و او را به مقامی والا و ارجمند که برتر از همه موجودات است، رسانیده است، حاضر نخواهد شد خود را اسیر گناهان و وسوسه های شیطانی قرار دهد. حضرت علی علیه السلام می فرماید: کسی که در درون خویش احساس عزّت و کرامت و بزرگواری دارد ،هیچ وقت حاضر نمی شود آن را با گناه از بین ببرد و خود را خوار و بی مقدار نماید.
نیز می فرماید: "قبیح بذی العقل ان یکون بهیمة و قد امکنه ان یکون انساناً؛ (5) چه زشت است که انسان به صورت حیوانات زندگی کند با اینکه می تواند انسان باشد و به ارزش های انسانی پای بند باشد!!».
4- تقویت ایمان و معرفت به خدا:
سعی کنید ایمان خود را قوی کنید چرا که ایمان به خدا و توجه به او در همه جا، از اساسی‌ترین اهرم‌های بازدارنده از گناه و شهوات است‌. در آیات زیادی‌، بر ایمان‌، برای بازداری از گناه‌، تکیه شده است‌; نظیر آیات: "أَلَم‌ْ یَعْلَم بِأَن‌َّ اللَّه‌َ یَرَی‌َ; (علق‌،14) آیا انسان نمی‌داند که خداوند او را می‌بیند." و او پیوسته در پیشگاه و در محضر خدا است؟
-"إِن‌َّ الَّذِین‌َ اتَّقَوْاْ إِذَا مَسَّهُم‌ْ طَائف مِّن‌َ الشَّیْطَـَن‌ِ تَذَکَّرُواْ فَإِذَا هُم مُّبْصِرُون‌;(اعراف‌،201) پرهیزگاران‌، هنگامی که گرفتار وسوسه‌های شیطان شوند، به یاد خدا می‌افتند و بینا می‌گردند.
خواندن همه نمازهای واجب به ویژه نماز صبح در اول وقت، هم چنین برقراری ارتباط نزدیک با خدا از راه مناجات و خواندن دعا به خصوص دعای کمیل با توجه به معانی و مفاهیم آن تأثیر شگرفی در کنترل خواهش های نفسانی دارد.
5- تلاوت قرآن: بی‏شک انس با قرآن، تلاوت، تدبر و تفکر در مضامین آن، خود شفای هر دردی است که به سرعت، کار هر پریشانی را رو به سامان می‏برد و زخم‏های پنهان را، التیام می‏دهد و همت‏ها را تا آسمان‏ها بالا می‏برد و بشر را از فرو رفتن در هواهای نفسانی، نجات می‏بخشد.
6- برای تمام اوقات شبانه روز خود برنامه‏ای منظم ، تدوین کنید و هیچ زمانی را بدون برنامه قبلی سپری نکنید زیرا برای آن اوقات شیطان برنامه‏ریزی می‏کند.
7- اوقات فراغت خود را با مطالعه و انجام کارهای هنری، فنی، و... پر کنید.هیچ گاه تنها یا بی کار نمانید.

موفق باشید
پی‌نوشت‌ها:
1. محدث نوری، مستدرک الوسائل ، قم ، آل البیت ، 1408هق ، ج11 ، ص346.
2. آمدی ، غرر الحکم و دررالکلم، قم، دفتر تبلیغات ، 1366هش ، ص56.
3.همان، ص186.
4 . همان، ص260.
5. شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی ، 1404هق ، ج 20 ،ص306.