مطلب اول:مدعاي اهل سنت اين است كه اهل بيت پيامبر، زنان و فرزندان وخويشاوندان(آل علي وآل عقيل و...)آن حضرت مي باشند و دليلي كه براين مدعا دارند آيه تطهير است"إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكمُْ تَطْهِيرًا"( خداوند فقط مىخواهد پليدى و گناه را از شما اهل بيت دور كند و كاملًا شما را پاك سازد) (1)از يك طرف اين آيه در ضمن آياتي قرار دارد كه مربوط به زنان پيامبر است از طرفي ضماير اين آيه همه به صورت مذكر آمده است. لذا حل اين مشكل را در آن دانستند كه مدعي شوند مصداق آيه هم زنان پيامبرند و هم فرزندان وخويشاوندان آن حضرت(2)
مطلب دوم:مدعاي مكتب اماميه اين است كه تنها مصداق اهلبيت در آيه شريفه ذوات مقدسه پيامبر اكرم(ص) علي(ع)فاطمه(س)حسن(ع)وحسين(ع)مي باشند. دليل اين مدعا نياز به مقدماتي دارد كه به آنها مي پردازيم:
نكته اول:طبق آيات شريفه قرآن پيامبر اكرم(ص) مفسر ومبين قرآن است (3)هر جا كه نياز به بيان و تفسيري باشد آن حضرت دريغ نمي ورزيدند.
نكته دوم: در قرآن آيه اي داريم كه اهل بيت مورد تجليل قرار گرفته اند وآنها معصوم معرفي شده اند( آيه تطهير) اينجا بايد سئوال كرد منظور از اهل بيت چه كساني هستند؟ آيا معناي ظاهري ولغوي اهل بيت مراداست كه اهل و عيال و فرزندان هركسي خواهند بود كه در نتيجه تمام زنان و فرزندان پيامبر اكرم (ص) از جمله خانواده اميرالمومنين(ع)داخل در عنوان اهل بيت قرار مي گيرند؟يا نه براي دستيابي به مصداق اهلبيت بايد به سراغ مفسر ومبين حقيقي قرآن يعني پيامبر (ص)رفت؟
اماميه بر اين باور است كه با توجه به نكته اول اگرچه معناي لغوي اهل بيت ممكن است آن باشد كه اهل سنت ادعا كرده اند. اما اين در صورتي است كه بياني در شرح و تفسير اين عنوان از پيامبر به ما نرسيده باشد و حال آنكه در بسياري از روايات خود اهل سنت آمده كه منظور از اهل بيت در اين آيه، پيامبر اكرم(ص) و علي (ع)و فاطمه(س).حسن (ع)و حسين(ع) است و زنان پيامبر داخل در اين عنوان نيستند. مجموع اين روايات را مي توان به چند دسته تقسيم كرد:
1-رواياتي كه در شان نزول آيه تطهير وارد شده است(4)
عن أبى سعيد الخدري قال: قال رسول اللّه صلى اللّه عليه و سلم «نزلت هذه الآية في خمسة: في، و في علي و فاطمة و حسن و حسين إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرا(5)
2-رواياتي كه پيرامون حديث كساء نقل شده است.(6)
طبري در ذيل آيه تطهير در تفسيرش اينگونه روايت را نقل كرده است:عن أبي سعيد الخدري، عن أم سلمة، قالت: لما نزلت هذه الآية: إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً دعا رسول الله (ص)و فاطمة و حسنا و حسينا، فجلل عليهم كساء خيبريا، فقال:" اللهم هؤلاء أهل بيتي، اللهم أذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهيرا" قالت أم سلمة: أ لست منهم؟ قال: أنت إلى خير(7)
3-حضور مستمر پيامبر به هنگام فريضه صبح درب خانه اميرالمومنين(ع) وفاطمه زهراء(س)و قرائت آيه تطهير (8).
أن النبي (ص)كان يمر ببيت فاطمة ستة أشهر، كلما خرج إلى الصلاة فيقول:" الصلاة أهل البيت" إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً.(9)
همه اينها به گونه اي دلالت بر اين معنا دارند كه اي مردم اهل بيت من تنها وتنها همين خانه واهل اوست و نه شخص ديگري.
پس دليلي كه اهل سنت براي ورورد زنان پيامبر در عنوان "اهل بيت"ادعا كرده اند(كه عبارت بود از اينكه آيه تطهير در ميان آياتي قرار دارد كه مربوط به زنان پيامبر است) صحيح نخواهد بود. چرا که صرف قرار گرفتن آيه تطهير در ميان آن دسته از آيات نمي تواند شموليت زنان پيامبر را در اين عنوان ثابت كند چرا كه پيامبر با سخنان و عمل مكرر خود عنوان اهل بيت را در يك معناي خاصي تثبيت كرده است و ديگر نوبت به اينگونه استظهارات كه از قرار گرفتن آيات مطلبي استفاده شود ،نمي رسد.چه این که اگر سیاق آیات بخواهد در نظر گرفته شود باید آیه به زنان پیامبر ص حمل شود و حال آنکه مدعای اهل سنت تعمیم دادن آیه به آل علی و آل عقیل است و پس هم در تفسیر شیعیان و هم تفسیر اهل سنت، طبق این گفته با سیاق آیه نمی سازد؛ و قابل ذکر است.
و در مورد ادعای دوم اهل سنت هم که به خاطر مذکر بودن ضمیر چنین ادعایی می کنند، از آنجا که در میان اهل بیت امام علی (ع) و امام حسن و امام حسین(ع) هستند در نتیجه مذکر بودن ضمیر نه دلیلی بر مدعای اهل سنت نیست .
پي نوشت ها:
1.احزاب(33)آیه(33) .
2.ناصر مكارم شيرازي،تفسير نمونه،دارالكتب الاسلاميه،تهران،1374،ج17، ص: 294و محمد حسين طباطبايي ،الميزان،ترجمه موسوي همداني، دفتر انتشارات اسلامى جامعهى مدرسين حوزه علميه قم.1374ش ، ج16، ص463.
3.نحل(16)آیه(44).
4.احمد بن حنبل،مسند احمد،بيروت،دارصادر،بي تا،ج4،ص107 .
5. ابن ابى حاتم،تفسير القرآن العظيم( ابنابىحاتم)،مكتبة نزار مصطفى الباز،عربستان سعودى،چاپ: سوم، 1419 ق،ج9،ص3131
6.مسلم نيشابوري،صحیح مسلم،دارالفکر،بیروت،بی تا،ج7،ص130.
7.طبرى،جامع البيان فى تفسير القرآن،دار المعرفه، بيروت، چاپ: اول.1412 ق،ج22،ص7.
8.ترمذی،سنن ترمذی،تحقیق عبدالرحمن محمد عثمان،بیروت،دارالفکر.1403ق،ج5.ص311
9.طبرى،جامع البيان فى تفسير القرآن.دار المعرفه،بيروت، چاپ: اول.1412 ق،ج22،ص 5-6.
