آیا قرآن کریم پیش از آنکه به صورت تدریجی و با حضور کاتبان وحی نازل شود ، در شب قدر بر پیامبر نازل شده است؟
اگر بلی،
پس آنجا که در تفسیر سوره مبارکه حجرات در (تفسیر المیزان) میخوانیم:"هنگامی که آیات آغاز سوره مؤ منون نازل شد، و یک سلسله آداب اسلامی را به آنها دستور داد، از جمله مساءله خشوع در نماز پیامبر اسلام (صلی اللّه علیه و آله ) که قبلا به هنگام نماز گاه به آسمان نظر می افکند دیگر سر بر نمی داشت، و دائما به زمین نگاه می فرمود."
چرا پیامبر اکرم(صلی اللّه علیه و آله ) آن موقع خشوع در نماز را ابتدا کردند؟
قرآن کريم به شهادت آياتش يک نزول دفعي داشته که در شب قدر واقع شده و يک نزول تدريجي که در طول دوران 23 ساله بعثت صورت گرفته است. در اين که نزول قرآن در شب قدر چگونه بوده و چطور اين نزول دفعي و يکباره با نزول تدريجي قابل جمع است، از قديم بين مفسران بحث بوده و هر کدام در جمع اين دو تلاش کرده و راه حل هايي ارائه کرده اند.
علامه طباطبايي درچند جا از تفسير الميزان به اين موضوع پرداخته و ضمن نقل نظر مفسران گذشته، به نقد آنها پرداخته و آنها را نپذيرفته و نظريه جديدي ارائه کرده است. ايشان با استناد به آياتي از قرآن، قرآن را داراي حقيقت واحده اي شمرده که آن حقيقت واحده، بسيط و مجرد بوده، در قالب لفظ و آيه و سوره و جزء نيست و آن حقيقت متعالي بوده، در لوح محفوظ و برتر از درک و فهم و لمس انسان هاي عادي است و آن حقيقت واحده که وقتي تفصيل داده شود و تنزل يابد و در قالب لفظ و سوره و آيه در آيد، همين قرآن موجود نزد ما مي شود، در شب قدر بر قلب پيامبر القا شده است. صورت تنزل يافته قرآن و جامه لفظ پوشيده و تفصيل يافته قرآن به آيه و سوره نيز در مدت 23 سال بعثت توسط جبرئيل به قلب پيامبر القا گرديده است. (1)
با پذيرش اين نظريه روشن است که گرچه حقيقت قرآن بر پيامبر (ص) به صورت دفعي نازل شده، اما پيامبر (ص) به صورت تفصيلي و در قالب الفاظ از آنها آگاه نشده و لذا در نزول تدريجي است که اين حقيقت به صورت تفصيلي و در قالب الفاظ ظهور و بروز دارد.
پي نوشت ها:
1. علامه طباطبائي، الميزان في تفسير القرآن، قم، جامعه مدرسين حوزه علميه قم، 1417ق ، ج2، ص: 16 .






