آيا واقعا پوشاندن موي سر هم نياز است؟
در تفكر اسلامي حجاب به عنوان يك واجب ديني به واسطه اوامر و دستورات خداوند كه در كتاب و سنت براي ما بيان مي شود، حكم وجوب پيدا مي كند؛ مانند آن كه خداوند در این باره مي فرمايد:
" به بانوان با ایمان بگو چشم های خود را فرو پوشند. دامن هاي خود را حفظ نگاه دارند. زینت های خود را جز آن مقداری که ظاهر است، آشکار نسازند، مگر برای شوهران شان، پدران شان، پدر شوهران شان، پسران همسران شان، برادران شان، پسر برادران شان، زنان همکیش شان، کنیزان شان، مردان سفیهی که تمایلی به زنان ندارند، یا کودکانی که از امور جنسی بی اطلاع اند (غیرممیز). و پاهای خود را بر زمین نکوبند تا زینت های پنهان شان آشکار شود. همگی به سوی خداوند باز گردید، ای مؤمنان! باشد که رستگار شوید" (1) همچنين در جای دیگر مي فرمايد:
"ای پیامبر! به همسران و دختران خویش و بانوان با ایمان بگو که روپوش خود را برگیرند تا به عفاف و حریت شناخته شوند. مورد آزار و تعرض هوسرانان قرار نگیرند. خداوند، آمرزنده و مهربان است."(2)
به واسطه همين آموزه های وحیانی است که،فقها حكم به وجوب حجاب داده اند (3) و در عین حال حجاب در دید اسلام جنبه اخلاقی نیز دارد. در تبیین ریشه های اخلاقی مسله باید گفت:
بر اساس فرهنگ اسلامى، انسان موجودى است که براى رسیدن به کمال و معنویّت خلق گردیده است. اسلام با تنظیم و تعدیل غرایز به ویژه غریزه جنسى و توجه به هر یک از آنها در حدّ نیاز طبیعى، سبب شکوفایى همه استعدادهاى انسان شده و او را به سوى کمال سوق داده است.
پوشش مناسب براى زن و مرد، عامل مهمى در تعدیل و تنظیم این غریزه است. نوع پوشش زن و تفاوت آن با لباس مرد رابطهاى مستقیم با تفاوتهاى جسمى و روحى زن و مرد دارد.
در تحقیقات علمى در مورد فیزیولوژى و نیز روانشناسى زن و مرد ثابت شده که مردان نسبت به محرّکهاى چشمىِ شهوتانگیز حساس ترند و چون تأثیر حس بینایى زیادتر است و چشم از فاصله دور و میدان وسیعى قادر به دیدن است، از سوى دیگر ترشّح هورمونها در مرد صورتى یکنواخت و بدون انقطاع دارد، مردان به صورتى گسترده تحت تأثیر محرّکهاى شهوانى قرار مىگیرند اما زنان نسبت به حس لمس و درد حساس ترند و به محرّکهاى حسى پاسخ مىدهند. حس لامسه بروز زیادى ندارد و فعالیتش محدود به تماس نزدیک است.(4)
از این گذشته چون هورمونهاى جنسى زن به صورت دورهاى ترشح مىشوند و به طور متفاوت عمل مىکنند، تأثیر محرّکهاى شهوانى بر زن صورتى بسیار محدود دارد و نسبت به مردان بسیار کمتر است.
با توجه به مطالب فوق مىتوان گفت: حجاب در اسلام از یک مسئله کلّى و اساسى ریشه گرفته است. اسلام مىخواهد انواع التذاذهاى جنسى (چه بصرى و لمسى و چه نوع دیگر) به محیط خانواده و در چهارچوب شرع و قانون اختصاص یابد و اجتماع تنها براى کار و فعالیت باشد، بر خلاف سیستم غربى که حضور در جامعه را با لذت جویى جنسى به هم مىآمیزد و تعدیل و تنظیم امور جنسى را به هم مىریزد.(5)
اسلام قائل به تفکیک میان این دو محیط است و براى تأمین این هدف، پوشش و حجاب را توصیه نموده است، زیرا بى بند و بارى در پوشش به معناى عدم ضابطه در تحریک غریزه و عدم محدودیت در رابطه جنسى است که آثار شوم آن بر کسى پوشیده نیست.(6)
در باره فراز دوم پرسش باید گفت:حد پوشش زن از نظر اسلام ، پوشاندن تمام بدن و موی سر، جز گردی صورت و دست ها تا مچ است؛ بنا بر این زن باید موی خود را نیز از نامحرم بپوشاند.
همچنین جایز نیست که جلوی نامحرم با آرایش ظاهر شود. اگر آرایش برای نامحرم باشد و عمداً با آرایش جلوی نامحرم ظاهر شود، کار حرام مرتکب شده و گناه بزرگی کرده است.(7)
پی‌نوشت‌ها:
1.نور(24)آيه 31.
2.احزاب (33) آيه 59 .
3. امام خمینی، اسفتائات،نشر انتشارات اسلامی قم،1381 ش،ج3،ص247 ،
4.مطهری، مجموعه آثار انتشارات صدرا ، تهران ، 1374 ش ،ج19،ص 436- 437،
5. همان ص437.
6.محمد تقی مصباح، فلسفه اخلاق، نشر موسسه امام خمینی،قم ، ص 184 - 194.
7. سید مسعود معصومی، احکام روابط زن و مرد و مسائل اجتماعی آنان، ، چاپ 27، بوستان کتاب قم 1381،ص231.
