تفسیر

وقتی خداوند از اراده اش بر ایجاد خلیفه سخن گفت، اعلام کرد که خلیفه را در زمین ایجاد می کند :
انی جاعل فی الارض خلیفه؛(1)
روى زمین، جانشینى [نماینده‏اى‏] قرار خواهم داد.
خلقت او از خاک و ماده و زیستگاه او زمین است . ملائکه می دانستند و دیده بودند که موجودات مادی و زمینی چون از ماده هستند، دارای قوای غضبی و شهوانی هستند.دنیا و ماده، دار تزاحم و محدودیت و نزاع است . انسان مادی هم به اقتضای طبع مادی اش مانند دیگر موجودات مادی، اهل نزاع و فساد و خونریزی خواهد بود . این طبیعت جدایی ناپذیر ماده است. از این رو سؤال کردند: موجودی می آفرینی که اهل فساد و خونریزی باشد؟
خداوند هم سخن آنان را نفی نکرد بلکه با تایید اجمالی آن فرمود:
انی اعلم ما لا تعلمون؛(2)
حقایقى را مى‏دانم که شما نمى‏دانید.
آنان می دانستند سکونتگاه آدمیان زمین است .لازم نبود قبل از آدم حتما انسان هایی بوده و خونریزی کرده باشند تا ملائکه با مشاهده آن ها چنین علمی یافته باشند؛ بلکه همین که بدانند آدم خلقتی از خاک و ماده خواهد داشت و در زمین زندگی خواهد کرد ، یقین خواهند یافت که اهل فساد و خونریزی خواهد بود.(3)
پی نوشت ها:
1. بقره(2)آیه30.
2. همان.
3. ترجمه المیزان،ج1،ص177.