پرسشگر گرامی با سلام و تشکر از ارتباط شما با مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی!
مشکلاتی که در زندگی بر انسان وارد می شود، می تواند مولود عوامل گوناگونی باشد که یکی از آن ها، شکوفایی استعدادها و سازنده شخصیت انسان است. گاهی نعمت های الهی و الطاف ویژه و ناب خداوند در لباس «سختی‌ها،تنگناها، مصیبت‌ها و مشکلات» ظاهر می شود؛ خداوند نیز زندگی دنیا را برای انسان توأم با رنج و مشقت قرار داد تا وی را تربیت کند و استعدادهایش را شکوفا نماید.
البته گاهی برخی مشکلات همانگونه که شما در سؤال خود به آن اشاره کرده اید به عملکرد خود ما برمی گردد؛ به این معنی که خود انسان در به وجود آمدن آنها نقش داشته است. مثل این که کاری را از روی جهل، عدم تدبیر و یا از روی لجاجت انجام دهیم؛ مثلاً کسی که بدون دقت و مشورت دست به تجارتی میزند و بعد ورشکست میشود، و یا اینکه انسان به خاطر عدم مراقبت، دچار بیماری می شود؛ در اینگونه موارد انسان نمیتواند بگوید: خدایا! چرا مرا این طور کردی! بنابراین، نمی توان این گونه تقصیرها را به گردن خدا انداخت. مشکلاتی که خود انسان در به وجود آمدن آنها نقش داشته منشأ این اشتباهات و مشکلات خود انسان بوده است؛ ولی نکته ای که در این جا باید به آن توجه داشت، این است که در این جا نیز انسان باید بعد از این که به اشتباه خود پی برد، به وظایف عقلی و شرعی خود عمل کرده و کارها را با دقت و مشورت عمل کند و در صدد رفع مشکل بر آید و در بقیه امور توکل بر خدا نماید.
آنچه مهم است، این است که در اینجا نیز انسان باید در مقابل گرفتاری و مشکلی که خود منشأ پیدایش آن بوده، صبر نموده و زبان به شکوه و ناله بلند نکند. درست است که خود نادانسته و از روی جهل باعث به وجود آمدن این مشکل شده، ولی بعد از پشیمانی و جبران کوتاهی های خود، مورد عنایت خداوند قرار می گیرد و اگر در برابر این مشکلات صبر کند دارای اجر و پاداش خواهد بود. امیر مؤمنان - علیه السلام - می فرماید: «الدَّهْرُ يَوْمَانِ فَيَوْمٌ لَكَ وَ يَوْمٌ عَلَيْكَ فَإِذَا كَانَ لَكَ فَلَا تَبْطَرْ وَ إِذَا كَانَ عَلَيْكَ فَلَا تَحْزَنْ فَبِكِلَيْهِمَا سَتُخْتَبَرُ؛ (1) دنيا، دو روز است: روزى به زيان تو است و روزى به سود تو است. روزى كه به سود تو است، سرمست مشو و روزى كه به زيان تو است، غم مخور؛ زيرا تو در هر دوى آن ها آزمايش مىشوى».
موفق باشید.
پی نوشت ها:
1. ابن شعبه حرانى، تحف العقول عن آل الرسول، جامعه مدرسين قم، 1404 ق، چاپ دوم، ص 207.
