انسانى كه نصيان داردنمازنداردطبق رساله تازمانى هم كه داروميخوردروزه نداردوبه قصدازدواج هم خمس نداردحال يك تشنجى وروانى كه هردوراشامل است وبخاطربدى سابقه هم ازازدواج معاف حكمش چيست چه كارهايى براوواجب است اصلن بهشت ميرودياجهنم مثال يك بيمارمصروع داراى آلزایمرومبتلابه بيمارى روانى دوقطبى كه آينده اش دراين دنيابدليل بدى سابقه ومواردى كه گفته شدسياه وتاراست
با سلام و سپاس از ارتباط شما پرسشگر گرامی با مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.
سؤال شما اختصاص به بيماران تشنجى وروانی نداشته، بلکه شامل همه افرادی می شود که به دلایلی تا زمان مرگ قابلیت تشخیص و درک به معنای درست آن را پیدا نمی کنند؛ مانند بیماران روانی حاد یا معلولان ذهنی یا کودکان یا حتی جنینی که در شکم مادر از دنیا می رود و... .
از نظر عقل و نقل، این گونه افراد چون از ادراک متناسب و قابل قبول که شرط هر تکلیف ومسئولیتی است، بی بهره اند، در دنیا هم تکلیفی بر عهده آنان نیست. در نتیجه، گناهی برای آنان ثبت نشده است. از این رو، عقوبت و مجازاتی هم ندارند. حال، اگر از خانوادهای مسلمان باشند، به دنبال پدر و مادر خویش- شاید به عنوان پاداش و مایه خوشحالی ایشان- به بهشت خواهند رفت؛ چنان كه در حديثي نقل شده است: " أَمَّا أَطْفَالُ الْمُؤْمِنِينَ فَيَلْحَقُونَ بِآبَائِهِم...؛ (1) و اما فرزندان مؤمنان به پدران خود ملحق مي شوند". ولي اگر وابسته به کفار و ظالمان باشند، اگر چه در برخي از روايات آمده است كه در قيامت به نوعي از آن ها امتحان گرفته و در نتيجه با آزمايش وارد بهشت و يا جهنم مي شوند، اما این که دقيقاً چه سرنوشتی در انتظارشان بوده، در آيات و روايات خيلي روشن به آن اشاره نشده و در برخي از روايات، چگونگي اين امر را به خدا واگذار كرده اند؛ چنان كه شخصي از امام باقر (ع) پرسيد: "آيا از رسول خدا پرسيدهاند تكليف بهشت و دوزخ كودكان به چه صورت معين مىشود؟ امام (ع) فرمود: "آرى و رسول خدا در پاسخ اين سؤال فرموده است: خداوند بهتر مىداند كه كودكان چه مىكردند. امام در ادامه فرمودند: مىدانى معناى اين سخن چيست؟ من گفتم نه! امام(ع) فرمود: يعنى مشيت الهى در باره آنان اجرا مىشود". (2)
حال، اگر چه در اين روايت فقط از اطفال نام برده است، اما در عين حال ديوانگان و... نيز مانند اطفال بوده و در اين حكم مساويند. (3)
البته توجه داشته باشيد مشيت الهي در مورد همه افراد يكسان نبوده و آنچه بيان شد، در مجموع براي افرادي است كه به واسطه عذر مانند نقصان كلي عقل و... از هرگونه تكليف معاف باشند؛ اما در عين حال، برخي از افراد رواني وتشنجي كه در بسياري از مواقع و يا در بعض آن، حالت عادي و طبيعي داشته، داراي تكليف بوده كه بر اساس آن بهشت و يا جهنم دارند.
در پايان، براي اطلاعات بيش تر، مطالعه كتب زير پيشنهاد مي گردد:
- حسینی طهرانی، سید محمدحسین ،معادشناسی، چ نور ملکوت قرآن.
- شجاعی، محمد، معاد یا بازگشت به سوی خدا، چ شرکت سهامی انتشار.
پی نوشت ها:
1. مرحوم کلینی، الكافي، دار الكتب الإسلامية، تهران، 1365 ه ش، ج 3، ص 248.
2. همان.
3. همان.
