در ابتدا باید گفت روشن ترین حکمت اهمیت ضرورت ذکر یاد شده این است که خداوند متعال در قرآن کریم خطاب به پیامبر اکرم(س) می فرماید:
«وَلَا تَقُولَنَّ لِشَیْءٍ إِنِّی فَاعِلٌ ذَلِكَ غَدًا إِلَّا أَن یَشَاء اللَّه » (1) «هرگز نگوید من فردا فلان كار را انجام می‌دهم، مگر اینكه خدا بخواهد»
یعنی: هرگا ه از تصمیم به انجام كاری در آینده سخن می‌گویی، حتما تكیه بر مشیت خدا كن و جمله «ان شاءالله»،«اگر خدا بخواهد» را فراموش مكن.
اشاره به اینكه مشیت الهی مافوق همه‌ی مشیت‌ها است و تا او چیزی را اراده نكند واقع نمی‌شود.
واضح است كه این سخن ناظر به مشیت غالب خداوند است كه می‌تواند هركس را از وصول به هدفش بازدارد و اگر آزادی به انسان داده برای آزمایش و امتحان و تربیت و تكامل است و مفهوم آزادی اراده، هرگز سلب قدرت از خدا نیست. افزون بر این برای وصول به هدف‌های مورد نظر، اراده و انتخاب انسان یكی از عوامل است و صدها عامل دیگر بیرون از وجود انسان قرار دارد كه از حوزه‌ی قدرت او خارج، و تنها به خدا مربوط می‌شود .
چه این كه هم ادب سخن و هم توجه به واقعیت ها، ایجاب می‌كند كه انسان جمله «اگر خدا بخواهد» را هرگز در برنامه‌های خود فراموش نكند.
در اینجا باز به تأثیر «معرفت» در «اعمال» انسان توجه شده است كه اگر مؤمن باشد، هرگز خود را مستقل و مستغنی از او نمی بیند، هرگز مغرور نمی شود، و بر مركب خودخواهی سوار نمی گردد، همان گونه كه در برابر انبوه مشكلات، گرد غبار یأس و نومیدی بر آینه‌ی قلب او نمی نشیند و در برابر حوادث سخت زانو نمی‌زند؛ چرا كه او مشیت الهی را بالاتر از همه چیز می‌داند!
پس هرگا ه از تصمیم به انجام كاری در آینده سخن می‌گویی، حتما تكیه بر مشیت خدا كن و جمله «ان شاءالله»،«اگر خدا بخواهد» را فراموش مكن.
در نتیجه با گفتن إن شا ء الله به عمل خود ارزش می نهیم و جهتش را خدایی می کنیم و این یعنی نتیجه را به خدا واگذار کردن و نهراسیدن از آنچه در پیش است.(2)
پی نوشت ها :
1. سوره کهف(18) آیات 23 و 24.
2. نقل از : تالار گفتمان ثقلین http://goftomanedini.com/showthread.php?t=24152