بسیج هم در لغت و هم در اصطلاح دارای تعاریف متعددی است. برای مثال فرهنگ معین بسیج را در لغت این گونه تعریف کرده است:« بسیج یعنی سامان، جهاد، اسباب وسائل، سلاح، ساز جنگ، رخت سفر، آمادگی، آماده سفر شدن، قصدو اراده، عزم عزیمت، آماده ساختن نیروی نظامی وتمامی سازوبرگ سفرو جنگ، تجهیزات». کارشناسان مجمع تشخیص مصلحت نیز در یک تعریف غیر رسمی تشکیلات و سازمان بسیج در جمهوری اسلامی ایران را این گونه معرفی کرده اند:« بسیج عبارتست از جذب، آموزش، سازماندهی وحفظ انسجام آحاد نیروها و امکانات مردمی و دولتی، به منظور ایجاد آمادگی ملی جهت تامین و توسعه ضرورت های ملی، انقلابی و ارزشی و نیز مقابله با هرگونه تهدید علیه اهداف، علائق ومنافع انقلاب اسلامی(1)
اما در اصطلاح به نیروهای مردمی داوطلبی گفته می‌شود که آماده‌اند در شرایط دفاعی و جنگی از کشور دفاع کنند. بَسیج به سازمانی گفته می‌شود که اولین بار در تاریخ 5 آذر 1358 تشکیل گردید. شاید بتوان از تعریف اخیر به عنوان یکی از کاملترین تعاریف بسیج نام برد. اما زیباترین و در عین حال جامعترین تعاریف را می توان در تعابیر امام (ره) جستجو کرد، آنگاه که امام فرمود « بسیج لشگر مخلص خداست که دفتر تشکیل آن را همه مجاهدان از اولین تا آخرین امضاء نموده اند» مقام معظم رهبری« بسیج افتخار است و بسیجی مفتخر به آن ». همچنین امام فرمود: بسیج میقات پابرهنگان و معراج اندیشه پاک اسلامی است که تربیت یافتگان آن نام و نشان در گمنامی و بی نشانی گرفته اند. بسیج شجره طیبه و درخت تناور وپرثمری است که شکوفه های آن بوی بهار وصل و طراوت یقین وحدیث عشق می دهد.» مقام معظم رهبری نیز در تعاریف زیبای خود بسیج را این گونه به تصویر کشیده اند:« بسیج عبارت است از تشکیلاتی که در آن افراد متفرق وتنها به یک مجموعه آگاه و متعهد وبصیر وبینای به مسائل کشور و نیاز ملت تبدیل می شوند، مجموعه ای که دشمن را بیمناک و دوستان را امیدوار و خاطر جمع می کند.»(2)
از دیدگاه امام بسیجی کسی است که در عمل علاقه خود را به پیشرفت و حفظ و گسترش اقتدار نظام اسلامی و شأن و حیثیت ملت مسلمان نشان دهد. یعنی بسیجی بودن معیار و ملاکی است که بر اساس آن میزان تعهد اعضای آن به اصول و آرمان های انقلابی سنجیده می شود. گرچه بسیج در مرور زمان دچار برخی مشکلات وآسیبهاگردید، اما هنوز نقش آفرینی می کند ودر عرصه های مختلف ونقش ایفا می نماید، زیرا مسولیت آن دفاع از نظام، اسلام،سازندگی کشور ومقابله با ناهنجاری است، لذا وجود بسیج در هر زمانی ضروری است، چون ماموریت آن باقی است.
مهم ترین مأموریت های بسیج را در حال حاضر می توان بدین شرح خلاصه کرد:
1) مقابله با استکبار:
در رأس مأموریت های بسیج و ستیز با جهانخواران و به ویژه دشمن اصلی این انقلاب، امریکاست. در یکی از پیام های امام(ره) به مناسب هفته بسیج در تاریخ 2 آذر 1367 می خوانیم:
«من مجدداً به همه ملت بزرگوار ایران و مسؤولان عرض می کنم چه در جنگ و چه در صلح بزرگ ترین ساده اندیشی این است که تصور کنیم جهانخواران خصوصاً امریکا و شوروی از ما و اسلام عزیز دست برداشته اند؛ لحظه ای نباید از کید دشمنان غافل بمانیم. در نهاد و سرشت امریکا کینه و دشمنی با اسلام ناب محمدی - صلی الله علیه و آله و سلم - موج می زند. در ادامه برای مقابله با آنان می فرماید: خلاصه کلام اگر بر کشوری نوای دلنشین تفکر بسیجی طنین انداز شد، چشم طمع دشمنان و جهانخواران از آن دور خواهد گردید والا هر لحظه باید منتظر حادثه ماند». بسیج باید مثل گذشته و با قدرت و اطمینان خاطر به کار خود ادامه دهد..
2) قیام در مقابل انحرافات:
«اکنون که به حمدالله تعالی دانشگاه از چنگال جنایت کاران خارج شده و بر ملت و دولت جمهوری اسلامی است، در همه اعصار که نگذارند عناصر فاسد دارای مکتب های انحرافی یا گرایش به غرب و شرق در دانش سراها و دانشگاه ها و سایر مراکز تعلیم و تربیت نفوذ کنند و از قدم اول جلوگیری نمایند تا مشکل پیش نیاید و اختیار از دست نرود و وصیت اینجانب به جوانان عزیز دانشگاه ها و دبیرستان ها آن است که خودشان شجاعانه در مقابل انحرافات قیام نمایند تا استقلال و آزادی خود و کشور و ملت خودشان مصون باشد».
3) تحمل صبر و مبارزه علمی و عملی :
من در اینجا به جوانان عزیز کشورمان به این سرمایه ها و ذخیره های عظیم الهی و به این گل های معطر و نو شکفته جهان اسلام سفارش می کنم که قدر و قیمت لحظات شیرین زندگی خود را بدانید و خودتان را برای مبارزه علمی و عملی بزرگ تا رسیدن به اهداف عالی انقلاب اسلامی آماده کنید... مبارزه علمی برای جوانان زنده کردن روح جستجو و کشف واقعیت ها و حقیقت هاست، و اما مبارزه عملی آنان در بهترین صحنه های زندگی و جهاد شهادت شکل گرفته است.
4) تعلیم و تربیت جوانان در جهت پاسداری از اصول و اهداف انقلاب و نظام«... بسیجیان در تعلیم و تربیت جوانان و نوجوانان مساعی جمیله خود را روز افزون کنند».(3)
پی وشت ها:
.1 <http://siyahpoosh110.blogfa.com/post-11.aspx>
2.همان.
3 . http://www.tejaratbank.ir/portal/basij/default-874.aspx
