ارتداد

گرچه در قران کریم به طور صریح در باره اعدام مرتد چیزی نیامده است. ولی به طور کلی آياتی در قرآن كريم به موضوع ارتداد پرداخته است، که در اين نوشتار به چند آيه اشاره مي شود:
خداوند در سوره بقره در این رابطه فرمود: مشركان پيوسته با شما كارزار مي‌كنند تا اگر بتوانند شما را از دينتان برگردانند وهركس از دين خود برگردد وكافر بميرد، اعمالش در اين جهان وآن جهان نابود مي‌شود واهل جهنم بوده در آنجا جاودانه مي‌ماند.(1)
در سوره مائده فرمود: اي كساني كه ايمان آورده‌ايد هركس از شما از دين خود برگردد، خداوند به زودي گروهي را بياورد كه دوستشان دارد واينان نيز خداوند را دوست دارند.(2) در آيات آل عمران در باره توبه مرتد فرمود: چگونه خداوند جمعيتي را هدايت مي‌كند كه بعد از ايمان وگواهي به حقانيت رسول و آمدن نشانه‌هاي روشن براي آنها، كافر شدند؟ و خداوند گروه ستمكار را هدايت نمي‌كند مگر كساني كه بعد از آن توبه كنند و اصلاح نمايند. زيرا خداوند آمرزنده و بخشنده است.(3)
اما حكم مرتد در روايات:
1. در روایتی آمده عمار ساباطي می گويد: از امام صادق (ع) شنيدم كه فرمود: هركس از مسلمانان از اسلام برگردد(مرتد شود) و پيامبري حضرت محمد(ص) را انكار كند و به او نسبت دروغ دهد، براي هركسي كه مي‌شنود خون او مباح است و زنش براي هميشه از او جدا مي‌شود و مالش بين ورثه تقسيم مي‌شود و زنش عده وفات مي‌گيرد.(4)
2. در روایتی دیگر آمده علي بن جعفر می گويد: از موسي بن جعفر-عليه السلام- در مورد مسلماني كه مسيحي مي‌شود سؤال كردم؛ فرمود: كشته مي‌شود وتوبه داده نمي‌شود. سؤال كردم شخصي كه مسيحي بوده و بعد اسلام آورده و بعد از اسلام برگشته (مرتد شده) فرمود: توبه داده مي‌شود. اگر قبول كرد (رها مي‌شود) و اگر قبول نكرد كشته مي‌شود.(5)
3. در روایتی آمده است: حضرت علي(ع) فرمود: هركس از مسلمانان به فطرت به دنيا آمده و بعد مرتد شود من گردن او را مي‌زنم، و هر كس بر فطرت تولد نيافته او را توبه مي‌دهم. اگر توبه كرد (رها مي‌شود) و اگر نپذيرفت گردن او را مي‌زنم. (6)
4. در روایت دیگر آمده است: حضرت علي(ع) فرمود: زن اگر از اسلام برگردد و مرتد شود كشته نمي‌شود؛ ولي حبس ابد دارد. (7)
پس در مجموع باید گفت: حكم مرتد فطري قتل است وحكم مرتد ملي ابتداء توبه ودر صورت نپذيرفتن توبه قتل است. (8) در باره فراز پایانی پرسش باید گفت مردم عادی حق دخالت در مسله ندارند و تصمیم در این باره با فقیه جامع شرایط و حاکم شرع است. پس اگر در روایت بالا ریختن خون مرتد برای همگان مباح شمرده شده بدین معنا است که با حکم حاکم اسلامی هر کسی می تواند مرتد را به قتل برساند.
پی نوشت ها:
1. بقره (2) آيه 217.
2. مایده (5) آيه 54.
3. آل عمران (3) آيات 86 تا 89.
4. حر عاملی وسائل الشيعه،نشر دار الاحیا التراث العربی، بیروت 1412ق، ج 28، ص 324.
5. کلینی فروع كافي، نشر دار الکتب الاسلامیه، تهران 1388 ق، ج 7، ص 257.
6. صدوق من لايحضره الفقيه، نشر جامعه مدرسین قم، بی تا، ج 3، ص 152، روايت 3552.
7. صدوق در من لايحضره الفقيه، نشر جامعه مدرسین قم ، ج 3، ص 150، روايت 3549.
8. مكارم شيرازي، ناصر، پيام قرآن، تفسير موضوعي قرآن، قم، جامعه مدرسين حوزه علميه قم، 1377، ج 1، ص207.