چرا در متن قرآن هیچ اشاره روشنی به مسئله ای نمی شود و همه چیز در حاله ای از ابهام است و از یک چیز میتوان تفسیرهای متعدد کرد
.برادر بزرگوار این پرسش شما گویای عدم اطلاع جدی شما از آیات قرآن مجید و اهداف و اسرار نزول قرآن است لذا لازم است به جواب ما توجه بفرمایید.
خداوند منان می فرماید :
وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ؛ (1)و ما اين كتاب آسمانى (قرآن) را بر تو نازل كرديم كه بيان همه چيز در آن است.
از مهمترين مباحثى كه در این قیبل آيات به ميان آمده" تبيان كل شىء" بودن قرآن است.
" تبيان" (به كسر" ت" يا فتح آن) معنى مصدرى دارد، يعنى بيان كردن و از اين تعبير با توجه به وسعت مفهوم" لِكُلِّ شَيْءٍ" به خوبى مىتوان استدلال كرد كه در قرآن، بيان همه چيز هست، ولى با توجه به اين نكته كه قرآن يك كتاب تربيت و انسان سازى است كه براى تكامل فرد و جامعه در همه جنبههاى معنوى و مادى نازل شده است روشن مىشود كه منظور از همه چيز، تمام امورى است كه براى پيمودن اين راه لازم است، نه اين كه قرآن يك دائرة المعارف بزرگ است كه تمام جزئيات علوم رياضى و جغرافيايى و شيمى و فيزيك و گياه شناسى و مانند آن در آن آمده است، هر چند قرآن يك دعوت كلى به كسب همه علوم و دانش ها كرده كه تمام دانش هاى ياد شده و غير آن در اين دعوت كلى جمع است، به علاوه گاه گاهى به تناسب بحث هاى توحيدى و تربيتى، پرده از روى قسمت هاى حساسى از علوم و دانش ها برداشته است، ولى با اين حال آن چه قرآن به خاطر آن نازل شده و هدف اصلى و نهايى قرآن را تشكيل مىدهد، همان مساله انسان سازى است، و در اين زمينه چيزى را فروگذار نكرده است.
و گاهى انگشت روى جزئيات اين مسائل گذارده و تمام ريزهكاري ها را بيان مىكند مانند احكام نوشتن قراردادهاى تجارتى و اسناد بدهكارى كه در طولانىترين آيه قرآن(2) طى 18 حكم بيان شده است.
و گاهى مسائل حياتى انسان را به صورت هاى كلى و كلىتر مطرح مىكند، مانند آيه : إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى وَ يَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْيِ؛ (3)خداوند فرمان به عدل و احسان و بخشش به نزديكان مىدهد و شما را از هر گونه زشتى و منكر و ستم، نهى مىكند.
حتى فروع اين دستورهاى كلى را نيز بلاتكليف نگذارده، و مجرايى كه بايد از آن مجرا اين برنامهها تبيين شود بيان كرده و مىگويد: وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا؛ (4)" آنچه پيامبر به شما دستور مىدهد اجرا كنيد و آنچه شما را از آن نهى مىكند بازايستيد"
هر قدر انسان در اقيانوس بىكرانه قرآن، بيشتر شناور شود و به اعماق آن براى استخراج گوهرهاى برنامههاى سعادت بخش، فروتر رود، عظمت اين كتاب آسمانى و شمول و جامعيت آن آشكارتر مىشود.
و درست به همين دليل آنها كه در زمينه اين برنامهها دست نياز به اين سو و آن سو، دراز مىكنند، مسلما قرآن را نشناختهاند، و آنچه خود دارند، از بيگانه تمنا مىكنند.
اين قبیل آيات علاوه بر اين كه اصالت و استقلال تعليمات اسلام را در همه زمينهها مشخص مىكند بار مسئوليت مسلمانان را سنگينتر مىگرداند، و به آنها مىگويد: با بحث مستمر و پىگير در قرآن، هر چه را لازم داريد از آن استخراج كنيد.(5)
پس بسیاری از آیات به صورت شفاف مسائل را بیان کرده است. اما هر کسی به اندازه ظرفیت خویش از آن بهره می برد.
پی نوشت:
1.نحل( 16) آیه 89.
2. بقره(2)آيه 282 .
3.نحل( 16) آیه90.
4.حشر( 59) آيه 7.
5.مکارم شیرازی ناصر، تفسیر نمونه، نشر دار الکتب الاسلامیه، تهران، 1379ش ج11، ص 362.
