حفظ قرآن درقالب طرح های مخصوص

حفظ قرآن کریم در قالب طرح های مخصوص يك ساله و فشرده، اگر چه تا حدودی ممکن است باعث تمرکز ذهنی و تقویت انگیزه گردد و همانند عامل درونی قوی، فرد را در جهت رسیدن به هدف مطلوب هدایت کند و روند حفظ قرآن را سریع تر پیش ببرد و انسان را زودتر به نتیجه برساند. ولی در هر صورت پیامدهای خاص خود را دارد. همان گونه که شما بیان داشتید، این گونه طرح های فشرده که معمولاً حالت یکنواخت و تکراری دارند و فرد مجبور است بیشتر اوقات شبانه روز خود را به حفظ و تکرار محفوظات بپردازد، به تدریج ممکن است باعث زدگی فرد گردد و او را از شور و نشاط بیندازد و آسیب های روانی مختلفی را در پی داشته باشد. بنده به عینه در دوران تحصیل شاهد کسانی بوده ام که بدون توجه به ظرفیت وجودی، تحت تأثیر فشار اطرافیان و خانواده شروع به حفظ قرآن در قالب طرح های فشرده کرده بودند. ولی متأسفانه در نهایت از قرآن زده شدند و از تحصیل هم بازماندند و سر از ناکجاآباد در آوردند و برای مدتی نیز در آسایشگاه های بهزیستی تحت مراقبت های ویژه قرار گرفتند. بنابراین این گونه طرح ها برای هر کسی قابل توصیه نمی باشد. حتی برای همه استعدادهای بالا نیز نمی توان توصیه کرد. چرا که کشش و ظرفیت افراد متفاوت است بنابراین هرگز نمی توان نسخه واحدی را برای تمامی افراد پیچید. بلکه گاهی اقتضا می کند که افراد بر اساس نوع و شدت علاقه، وضعیت تحصیلی، مقدار توانایی و ظرفیت وجودی، حفظ قرآن كريم را در قالب طرح­هاي دوساله، سه ساله، شش ساله، و حضوری یا غيرحضوري به انجام برسانند و تنها به طرح های فشرده و یکساله اکتفا نکنند.
به نظر می رسد که حفظ قرآن یا نهج البلاغه در قالب طرح های یکساله با مرخصی تحصیلی، شیوه درستی نمی باشد و کمترین آسیب آن این است که فرد را از مهمترین وظیفه زندگی و ادامه تحصیل باز می دارد و نیز برای جبران عقب افتادگی تحصیلی، فشار مضاعفی را بر روی فرد تحمیل می کند بنابراین، بهتر است کسانی که می خواهند در این گونه طرح های فشرده شرکت کنند، بعد از فراغت نسبی از تحصیل به این کار مبادرت ورزند و بی جهت وقفه ای در تحصیل شان ایجاد نکنند و از همسن و سالان خود عقب نیفتند.
از طرف دیگر، مهمترین اثر منفی و آسیب این گونه طرح های فشرده، همان جنبه دل زدگی و ایجاد نوعی انزجار درونی و تنفر است که ممکن است در آینده روی فرد تأثیر بگذارد و او را از قرآن و عمل به دستورات آن روی گردان کند. به همین خاطر ما نه تنها این گونه طرح های فشرده را در اثنای تحصیل توصیه نمی کنیم. بلکه برای همه افراد هم مناسب نمی دانیم و معتقدیم که افرادی که تمایل به حفظ قرآن یا نهج البلاغه دارند بهتر است آن را در قالب طرح ها بلند مدت و در اوقات فراغت دنبال کنند تا ضمن استفاده بهینه از اوقات فراغت، هم سراسر زندگی شان به نور قرآن منور و روشن گردد و هم فشاری بر آن وارد نشود به گونه ای که آنان را از قرآن زده یا متنفر کند.
برای معرفی کتاب در مورد روانشناسی کودک و نوجوان می توانید به سایت آدینه بوک و سایت های مرتبط مراجعه کنید و کتاب مورد نظرتان را جستجو کنید. ما فقط از باب نمونه دو کتاب را معرفی می کنیم:
- مباحثی در روانشناسی و تربیت کودکان و نوجوانان، پدیدآورنده: غلامعلی افروز، تهران: انجمن اولیاء و مربیان، 1374.
- دنیای نوجوان، پدیدآورنده: محمدرضا شرفی، ناشر: منادی تربیت، 1387.