سلام من یک دوست اهل سنت دارم یک روز باهم بحث دینی کردیم که بحثمان به موضوع صیغه رسید دوست من گفت در ابتدا صیغه بوده اما بعدا با دستور پیغبر هماره با گوشت خر حرامشده و آن را بادلیل محکم بیان کرد و دیگر من نتواستمجوابش بدملطفا اگر میشود به من اسم چند زن صیغه امام جعفرصادق (ع)و دخترهایشان که صیغه شدند بگویید با مدرک صحیح.
پرسشگر محترم با سلام و تشکر از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی
از زمان پیامبر(ص) ازدواج موقت مشروعیت داشته و در زمان ابوبکر نیز عمل مىشده است؛ ولى خلیفه دوم آن را منع نمود. این روایت مکرر در متون شیعه و اهل سنت نقل شده است که خلیفه دوم اعلام کرد: «متعتان کانتا فى عهد رسولاللّه و انا احرمهما و اعاقب علیهما» و یا «انا محرمهما و معاقب علیهما»؛ یعنى، دو متعه (متعة الحج و متعه زنان) در زمان پیامبر(ص) وجود داشت. ولى من آن دو را تحریم نموده و عامل آنها را عذاب مىکنم.
از طرفی در قرآن مجید موضوع متعه یا ازدواج موقت مطرح شده است :<فما استمتعتم به منهن فاتوهن اجور هن فریضة; زنانى را که متعه مى کنید, مهریه ءآن ها را واجب است بپردازید>.(1)
از این آیه استفاده مى شود اصل تشریع ازدواج موقت , قبل از نزول این آیه ,براى مسلمانان مسلم بوده است , که در این آیه نسبت به پرداخت مهریهء آن هاتوصیه مى کند. امام صادق (ع)مى فرماید: <حکم متعه در قرآن نازل شده و سنت پیغمبر(ص)بر طبق آن جارى گردیده است >.(2)
ولى از دیدگاه فقه شیعه، متعه هیچگونه اشکالى ندارد و تخلفاتی که احیانا از برخی خلافکاران سر می زده توجیهی برای تحریم حکم و دستور الهی نمی شود و با توجیهات نمی توان در دین خدا تغییر ایجاد کرد و احکام الهی را تعطیل کرد. اگر از متعه که راهکار شرعی و قانونی برای تعدیل قوه شهوانی در مرد و زن است جلوگیری شود، مسلما مردم به فساد و به زنا روی خواهند آورد کما اینکه روی آورده اند. لذا على (ع)مى فرماید: <اگر عُمَر متعه را تحریم نمى کرد, احدى جز افرادى که سرشتشان منحرف و شقی و بدبخت هستند زنا نمى کرد.>(3)
اين سوال به ذهن بسياري مي آيد. آيا خود شارع (پيامبر اسلام) اقدام به چنين عملي كه اين قدر توصيه و سفارش بدان مي كند كرده است ؟ برخي براي عدم مشروعيت صيغه استناد مي كنند به اينكه پيامبر اسلام چنين كاري نكرد و در اين صورت از كجا مي گوييد پيامبر صيغه را جايز مي دانند؟
در جواب مي گوييم نه تنها پيامبر اسلام، بلكه ائمه معصومين عليهم السلام بدين كار اقدام كرده اند.
جهت اختصار فقط به سه نمونه از روايات متعدد اشاره مي كنيم .
1. امام صادق عليه السلام:
إِنِّي لَأَكْرَهُ لِلرَّجُلِ أَنْ يَمُوتَ وَ قَدْ بَقِيَتْ عَلَيْهِ خَلَّةٌ مِنْ خِلَالِ رَسُولِ اللَّهِ _ صلي الله عليه و آله _ لَمْ يَأْتِهَا فَقُلْتُ فَهَلْ تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ وَ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلى بَعْضِ أَزْواجِهِ حَدِيثاً إِلَى قَوْلِهِ ثَيِّباتٍ وَ أَبْكاراً؛ (4)
دوست ندارم مردي بميرد در حالي كه سنتي از سنت هاي رسول خدا بر گردن او بماند. پرسيده شد: آيا خود رسول خدا متعه (ازدواج موقت) كردند؟ امام فرمودند: بله اين كار را كرد. (به عنوان استشهاد) آيات 3 الي 5 سوره تحريم را تلاوت فرمود.
ترجمه آيات: آن گاه كه پيامبر گرامي با بعضي از زنان خود رازي را گفت. چون آن زنش آن را (به عايشه) فاش كرد. خداوند رسولش را از آن مطلع كرد. پيامبر نيز بعضي را اظهار و بعضي را پنهان كرد. پس زنش گفت: چه كسي تو را از آن باخبر كرد (كه من راز تو را فاش كرده ام) پيامبر فرمود: مرا خداوندي كه دانا و بيناي هر راز است با خبر نمود.(5)
2. امام باقر عليه السلام:
أن عبد الله بن عطاء المكي سأله عن قوله تعالى : ( و إذ أسر النبي... .)؟ فقال: إن رسول الله _ صلى الله عليه و آله _ تزوج بالحرة متعة فاطلع عليه بعض نسائه فاتهمته بالفاحشة، فقال: إنه لي حلال إنه نكاح بأجل فاكتميه، فاطلعت عليه بعض نسائه ؛(6)
عبد الله بن عطا از امام باقر عليه السلام درباره آيه «و إذا أسر النبي...» (آيه 3 سوره تحريم) پرسيدند. امام جواب داد: رسول خدا با حره ازدواج موقت كرد، بعضي از زنان رسول خدا از اين ازدواج مطلع شدند و به پيامبر نسبت زنا دادند. پيامبر گفت: اين كار بر من حلال است. اين يك نكاح موقت بود. در نتيجه آن را مخفي كردم (پس بايد نكاح موقت را مخفي نگه داشت ،بر خلاف نكاح دائمي) ولي برخي از زنان پيامبر بر آن اطلاع پيد كردند.
3. قَالَ وَ رَوَى ابْنُ بَابَوَيْهِ بِإِسْنَادِهِ أَنَّ عَلِيّاً ع نَكَحَ امْرَأَةً بِالْكُوفَةِ مِنْ بَنِي نَهْشَلٍ مُتْعَةً ؛(7)
ابن بابويه نقل مي كند كه حضرت علي عليه السلام زني را از قبيله بني نهشل در كوفه متعه كردند.
به علت از بین رفتن بیش تر احادیث پیامبر با سیاست عمر و همچنین وجود جو تقیه در زمان ائمه معصومین در مورد ازدواج معصومین روایات کم است، ولی ثابت می شود که حداقل برخی از معصومین اقدام به چنین کاری کرده اند. و صیغه نشدن دختران معصومین ،دلیل بر عدم صحت متعه نمی باشد.
پي نوشت ها:
1.نساء(4 آیهء 24.
2.تفسیر نمونه , ج 3 ص 336.
3.استاد مطهری , نظام حقوق زن در اسلام , ص 83.
4.من لا يحضره الفقيه ، شيخ صدوق، ج3، ص 467،ناشر: جامعه مدرسين.
5. تحريم(66)آيه3.
6.خلاصة الإيجاز،شيخ مفيد،سال چاپ 1414 - 1993 م،ناشر : دار المفيد للطباعة والنشر والتوزيع - بيروت - لبنان.
7.وسائل الشيعة (آل البيت )حر عاملي ،ج 21، ص 10، ح23.
