حجاب

با سلام و تشکر از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
یقینا مساله حجاب چیزی فراتر از جمع بندی های ساده و ابتدایی در زمینه دفع مفسده است هرچند مبنا و معیار کلی دستور حجاب را می توان جلوگیری از هر نوع مفسده درونی و بیرونی و آلودگی به گناهان و ناپاکی های ظاهری و باطنی خواند.
به عبارت روشن تر فساد و خطر ناشی از بی حجابی تنها بروز برخی رفتارهای ناشایست اجتماعی و انحرافات جنسی نیست. بلکه این مساله به نوعی موجب انواع تحریکات نامناسب درونی در افراد جامعه شده و اولا زمینه بروز و ظهور توانایی ها و قدرت فعالیت اجتماعی مفید را از آنان سلب نموده، ثانیا با دور کردن جامعه از حریم شرم و حیا زمینه دوری از کمالات اخلاقی و روح تعبد و خضوع و بندگی در برابر خداوند متعال را از وی باز می ستاند.
درواقع در خود زنان نیز حجاب علاوه بر مصونیتی که برای آنان پدید می آورد و توده جامعه را از نوع باور و حریمی که آنان برای خود قائلند آگاه می نماید، در عین حال آنان را از یک روحیه ذاتی که همان میل به خود آرایی و خودنمایی در برابر مردان است که منافی با روح انسانی و الهی آنان است باز می دارد .
استاد مطهری زمینه وجوب پوشش زنان می‌فرماید:
«اما علت این که در اسلام دستور پوشش، اختصاص به زنان یافته، این است که میل به خود نمایی و خودآرایی مخصوص زنان است. از نظر تصاحب قلب‏ها و دل‏ها مرد شکار است و زن شکارچی، همچنان که از نظر تصاحب جسم و تن، زن شکار است و مرد شکارچی. میل زن به خود آرایی از حس شکارچی‏گری او ناشی می‏شود... این زن است که به حکم طبیعت خاص خود می‏خواهد دلبری کند و مرد را دل باخته و در دام علاقه خود اسیر سازد. بنابراین انحراف تبرّج و برهنگی، از انحراف‏های مخصوص زنان است و دستور پوشش هم برای آنان مقرر گردیده است».(1)
از همین جا می توان راز رفتار خاص حضرت زهرا سلام الله علیها را- بر فرض صحت این نقل- دریافت ؛ زیرا نفس بی حجاب بودن یک زن در برابر یک مرد نامحرم هرچند اطمینان داشته باشد که او قادر به دیدن او نیست در روحیه درونی زن بی تاثیر نیست و احساس حفظ حریم را در خصوص نامحرمان در وی کم رنگ می کند و از حقیقت شرم و حیا که از بارزترین کمالات زنان است فاصله پیدا می کند ؛ چه بسا تعبیر حضرت زهرا در خصوص همین عمل که فرمودند " اگر مرا نمى‏بیند، من او را مى‏بینم" ناظر به همین امر باشد.
به عبارت دیگر این عمل هرچند ممکن است در بیننده اثر نگذارد ، اما در خود زن خالی از تاثیر نیست و این عمل حضرت ناشی از عمق حجب و حیای درونی و روح بندگی خداوند متعال در آن حضرت است؛ به علاوه که در خود روایت مربوط به این واقعه دلیل روشن دیگری از جانب حضرت زهرا سلام الله علیها برای این عمل نقل شده است که بد نیست اصل روایت را مرور نماییم :
« امام موسى بن جعفر (ع) از پدرانش نقل فرموده که امیر مؤمنان فرمود: فرد نابینایى اجازه خواست که به منزل فاطمه (س) وارد شود، آن گرامى خود را از او پوشید. رسول خدا (ص) به او فرمود: چرا خود را پوشیده داشتى ،در حالى که نابیناست و تو را نمى‏بیند؟ عرض کرد: اگر مرا نمى‏بیند، من او را مى‏بینم، نیز رایحه و عطر را مى‏بوید و شامّه‏اش سالم است. رسول خدا (ص) فرمود: گواهى مى‏دهم که پاره‏ى تن منى،(2).
در واقع فرد نابینا هرچند ممکن است حظ بصری از جلوه های عالم نداشته باشد اما تجربه نشان داده که سایر حواس آنان بسیار قوی تر از افراد بینا است که به واسطه قدرت عجیبی که در قوه سامعه و شامه و لامسه پیدا می کنند ، تصویرسازی بسیار دقیق و روشنی از امور بیرونی برای خود فراهم می نماید و چون یکی از اهداف حجاب جلوگیری از بروز مفاسد و تحریکات خارج از حریم خانواده برای توده جامعه است، حضرت پوشش مضاعفی بر خود گرفتند تا احیانا عطر بدن آن حضرت به نامحرم منتقل نشود و این مفاسد ایجاد نگردد.
پى‏نوشت‏ ها:
1 . مطهری،مرتضی، مجموعه آثار ج19، ص 436- 437. انتشارات صدرا ، تهران ، 1374 ش.
2 .علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بيروت - لبنان، 1404 ه ق ، ج 43، ص 92 ، ح 16 .