واقعاممنون.لطفاطوری جواب بدیدتابتونم یه نفررو راضی کنم
پرسشگرمحترم با سلام و تشكر از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي
انسان برای ارتباط با خدای متعال و راهیابی به عالم قدس نیازمند دو عنصر است، یکی طهارت ظاهری و پاک بودن از اشیای نجس و دیگری طهارت باطنی، خدای متعال در نماز که در واقع سفر معنوی انسان به سوی خداوند و عروج او به سمت عالم ملکوت است هر دو عنصر را لازم شمرده است، هم پاک بودن از آلودگی های ظاهری و نجاست را لازم شمرده است، وهم برای تحصیل طهارت باطنی و معنوی وضو و غسل و تیمم را واجب کرده است. از این رو فلسفه وضو گرفتن و غسل کردن تحصیل طهارت ظاهری نیست، چه بسا به ظاهر انسان آلودگی ندارد صورت و دست های شخص تمیز به نظر می رسد، و در غسل ظاهر چه بسا بدن انسان تمیز و نظیف می باشد، اما در عین حال شخصی که سبب غسل را فراهم کرده باید غسل نماید، هدف تحصیل طهارت باطنی می باشد، و طهارت باطنی صرفا با شستن ظاهر بدن حاصل نمی شود، بلکه باید غسل را به قصد قربت و انجام فرمان الهی انجام دهد، تا طهارت باطنی حاصل گردد. از این رو در فتاوای فقهای عظام قصد قربت در غسل لازم می باشد.(1)
در قرآن کریم در دو مورد خداوند وجوب غسل برای جنابت را بیان کرده است:
مورد اول: يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ وَ لا جُنُباً إِلاَّ عابِري سَبيلٍ حَتَّى تَغْتَسِلُوا وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعيداً طَيِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْديكُمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَفُوًّا غَفُوراً (نساء/43)
اى كسانى كه ايمان آوردهايد! در حال مستى به نماز نزديك نشويد، تا بدانيد چه مىگوييد! و همچنين هنگامى كه جنب هستيد- مگر اينكه مسافر باشيد- تا غسل كنيد. و اگر بيماريد، يا مسافر، و يا «قضاى حاجت» كردهايد، و يا با زنان آميزش جنسى داشتهايد، و در اين حال، آب (براى وضو يا غسل) نيافتيد، با خاك پاكى تيمّم كنيد! (به اين طريق كه) صورتها و دستهايتان را با آن مسح نماييد. خداوند، بخشنده و آمرزنده است.
مورد دوم: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاَةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ وَ إِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لاَمَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ مِنْهُ مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لٰكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿مائده/6﴾
اى كسانى كه ايمان آوردهايد! هنگامى كه به نماز مىايستيد، صورت و دستها را تا آرنج بشوييد! و سر و پاها را تا مفصل [برآمدگى پشت پا] مسح كنيد!
و اگر جنب باشيد، خود را بشوييد (و غسل كنيد)! و اگر بيمار يا مسافر باشيد، يا يكى از شما از محل پستى آمده [قضاى حاجت كرده]، يا با آنان تماس گرفته (و آميزش جنسى كردهايد)، و آب (براى غسل يا وضو) نيابيد، با خاك پاكى تيمم كنيد! و از آن، بر صورت [پيشانى] و دستها بكشيد! خداوند نمىخواهد مشكلى براى شما ايجاد كند بلكه مىخواهد شما را پاك سازد و نعمتش را بر شما تمام نمايد شايد شكر او را بجا آوريد!
و روایات متعددی نیز دلالت بر وجوب غسل دارد:
در روایتی از امام کاظم (ع) آمده است: غُسْلُ الْجَنَابَةِ فَرِيضَةٌ. غسل جنابت واجب است.
در روایت دیگر از امام صادق(ع) آمده است: غُسْلُ الْجَنَابَةِ وَاجِبٌ- وَ غُسْلُ الْحَائِضِ إِذَا طَهُرَتْ وَاجِبٌ- وَ غُسْلُ الْمُسْتَحَاضَةِ وَاجِبٌ- إِذَا احْتَشَتْ بِالْكُرْسُفِ وَ جَازَ الدَّمُ الْكُرْسُفَ- فَعَلَيْهَا الْغُسْلُ لِكُلِّ صَلَاتَيْنِ وَ لِلْفَجْرِ غُسْلٌ- وَ إِنْ لَمْ يَجُزِ الدَّمُ الْكُرْسُفَ- فَعَلَيْهَا الْغُسْلُ كُلَّ يَوْمٍ مَرَّةً وَ الْوُضُوءُ لِكُلِّ صَلَاةٍ- وَ غُسْلُ النُّفَسَاءِ وَاجِبٌ وَ غُسْلُ الْمَيِّتِ وَاجِبٌ. غسل جنابت، غسل حیض، غسل مستحاضه (با شرایط آن) و غسل نفاس و غسل مس میت و غسل میت واجب است.
در روایت دیگر از امام صادق(ع) آمده است: مَنْ تَرَكَ شَعْرَةً مِنَ الْجَنَابَةِ مُتَعَمِّداً فَهُوَ فِي النَّارِ.هر کس به اندازه یک مو را در غسل جنابت نشوید او در آتش است.
پی نوشت:
1. آیت الله مکارم شیرازی، توضیح المسائل، مسأله 374.
2. حر عاملی، وسائل الشیعة، ج2، ص173-174.
