قبل از همه باید یادآوری شود که جریان طوفان نوح یک پدیدة غیر طبیعی و خارق‌العاده و عذاب الهی بوده است. هرگز پدیده طبیعی نظیر طوفان سونامی نبوده است. براساس آیات در طوفان نوح از زمین و آسمان آب جریان پیدا کرده بود: «ففتحنا ابواب السماء بماء منهمر و فجرنا الارض عیوناً؛(1) در این هنگام درهای آسمانی را گشودیم و آبی فراوان و پی در پی فرو بارید و زمین را شکافتیم و چشمه‌های زیادی بیرون فرستادیم».
در باره جهانی بودن یا نبودن وسعت طوفان نوح علیه السلام دو رویکرد مطرح است،
رویکرد اول این که از ظاهر برخی از آیات بر می‌آید که طوفان نوح جنبه منطقه‌ای نداشته ، بلکه حادثه‌ای بوده است برای سراسر روی زمین، زیرا کلمه ارض (زمین) در قرآن به طور مطلق آمده «رب لا تذر علی الارض من الکافرین دیارا» (2) خداوندا بر روی زمین از کافران که هرگز امید به اصلاح شان نیست، هیچ کسی را زنده مگذار.
همچنین در آیه دیگر فرمود: «قیل یا ارض ابعلی مائک» (3) ای زمین آب های خود را فرو بر.
از بسیاری از تواریخ نیز، جهانی بودن طوفان نوح استفاده می‌شود، در تاریخ طبیعی نیز دورانی به نام دوران باران‌های سیلابی دیده می‌شود که اگر آن را الزاما مربوط به قبل از تولد جانداران ندانیم ،قابل تطبیق بر طوفان نوح نیز هست(هرچند ظاهرا این دوره از نظر زمانی با زمان حضرت نوح قابل تطبیق نیست).
رویکرد دوم این است که این طوفان حادثه ای منطقه ای و محدود بوده، نه جهانی ، زیرا اطلاق کلمه ارض (زمین) بر یک منطقه وسیع جهان در قرآن مکرر آمده است چنان که در سرگذشت بنی اسرائیل آمده:
مشرق‌ها و مغرب‌های زمین را در اختیار گروه مستضعفان قرار دادیم.(4) بنابراین قرائن دیگر نیز بر منطقه‌ای بودن طوفان نوح می‌توان ارائه داد مثلا مردم در آن زمان منحصر به قوم نوح نبوده بلکه حضرت نوع برای منطقه خاصی از زمین تبلیغ می‌کرده است . در پی تمرد و طغیان همان مردم گرفتار طوفان به عنوان عذالب الهی گردید. (5)
بنابراین طبق رویکرد نخست ، سوار کردن از هر حیوانی در کشتی برای بقای نوع آن ، توجیه پذیر است.
پی‌نوشت‌ها:
1. قمر(54) آیه 11 و 12.
2. نوح (71) آیه 26.
3. هود (11) آیه 44.
4. اعراف (7) آیه 137.
5. ناصر مکارم شیرازی ، تفسیر نمونه ، تهران ، دارالکتب الاسلامیه ، 1374هـ.ش، ج 9 ص 102- 103.
