چرا مساجدمان خالی شده است

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباط تان با مركز ملي پاسخگويي به سؤالات ديني
از آن زمان كه دين مبين اسلام توسط پيامبر اعظم (ص) در مدينة‌النّبي داراي حكومت و نظام اجتماعي و سياسي شد، مسجد به‌عنوان اصلي‌ترين پايگاه و محل فعاليت­هاي گوناگون در حكومت نوپاي اسلامي قرار گرفت و از همين مكان مقدّس بود كه مرزهاي عقيدتي و جغرافيایي اسلام به ساير بلاد دور و نزديك گسترش يافت.
از دیدگاه اسلام، مسجد خصوصیاتی دارد که به نظر می رسد با توجه به آن ها، مشکل خالی شدن مساجد، رفع شود.
مسجد واقعی و مفید از دیدگاه اسلام:
مسجد، خانه خدا و محل عبادت و برترين و شريف‏ترين مكان روى زمين است.
مسجد، مركز اتّصال قلب و روح به محبوب حقيقى و جاى شنيدن دعوت حضرت دوست به سوى خير و كمال است.
مسجد، آباد كننده دل، تصفيه كننده جان و مركز تجلّى انوار ربوبى بر قلب مؤمنان است.
مسجد، خانه هدايت و مركز تربيت و جايگاه اهل معرفت و محل سوز و گداز عاشقان الهى است.
مسجد جاى خردمندان، خانه بركت براى مستمندان و جاى مناجات دردمندان و سرزمين برآورده شدن نياز حاجت‏مندان است.
عواملی درجذابیت مساجد وجود دارد كه به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:
الف) امام جماعت:
امام جماعتی فعال، پر جاذبه و خوش برخورد داشته باشد و مقبولیت اجتماعی خوبی داشته باشد. این یک عامل مهم جهت جذب مردم به مسجد محسوب می شود.
امام جماعت در هر مسجد عاملی مهم در پیشرفت و ترقی مسجد به شمار می‌رود و چنانچه دارای شرایط لازم باشد، تأثیری بسزا در تحولات مثبت در جوانان و در نتیجه گرایش آنان به مساجد خواهد داشت.
این صفات از این قرار است: 1ـ ثابت بودن؛ 2ـ توانایی علمی؛ 3ـ نظم؛ 4ـ‌ بیان ساده و شیوا؛ 5ـ ‌ابتكار خلاقیت؛ 6ـ‌ دوستی با جوانان و نوجوانان؛ 7ـ ‌احترام و تواضع؛ 8ـ‌ آراستگی ظاهری؛ 9ـ‌ توانایی جسمی؛ 10ـ دارا بودن دانش لازم؛ 11ـ ‌درك موقعیت سنی جوانان و... .
ب) ‌مسجد:
خود مسجد و ویژگی‌های آن نیز می‌تواند عامل جذابی به منظور گرایش جوانان و نوجوانان به مسجد باشد.
این ویژگی‌ها و خصوصیات عبارت‌اند از: 1ـ فضای مناسب و ظواهر خوب آن؛ 2ـ‌ نظافت؛ 3ـ وسایل صوتی، گرما‌زا و سرما‌زا؛ 4ـ‌ تصمیم‌گیری متمركز؛ 5ـ ایجاد امكانات فرهنگی ورزشی؛ 6ـ استفاده از افراد خوش صدا و... .
ج) ‌هیئت امنای مسجد:
پیشبرد امور مسجد و آبادانی آن، ‌هم به لحاظ معنوی و هم به لحاظ مادی، اشتراك مساعی و همت والای اعضای هیئت امنا را می‌طلبد. آنان می توانند با همفكری و همدلی، از عهده‌ این وظیفه شرعی و داوطلبانه به خوبی بر‌آیند و ذخیره‌ای برای آخرت خود بردارند.
خصوصیات ضروری كه می‌باید این افراد داشته باشند، به قرار زیر است:
1ـ همكاری جدی؛ 2ـ ‌تقسیم كار؛ 3ـ‌ علاقه به كار و... .
و در آخر، بعد از نازل شدن آیين اسلام و لزوم هدايت جامعه بر اساس مفاهيم ارزشمند ديني، مسجد به عنوان محل رسيدگي به امورات قضایي، شكايات واصله، مجازات مجرمان و كافران و... مطرح شد و قضات در مساجد به اين امر رسيدگي مي­كردند.
مهم ترين چارچوب­ها و قواعد فرهنگي و اجتماعي دين مبين اسلام و جامعۀ اسلامي، در مساجد بيان مي‌شد و در سطح جامعۀ اسلامي گسترش مي‌يافت.
مهم­ترين تصميمات و مراحل آمادگي نظامي، غزوات صدر اسلام در زمان پيامبر اسلام(ص) در مسجد گرفته مي‌شد.
بهترين تصميمات در خصوص تجارت با بلاد مختلف، نحوۀ فعاليت­هاي عمراني و ساخت و ساز، و... با شور بزرگان جامعۀ اسلامي در مساجد اتخاذ مي‌شد و حاكمان بلاد مختلف نيز با حضور در ميان مردم در مساجد، به اين امر رسيدگي مي‌كردند.
رسيدگي به امورات مستمندان، جمع‌آوري زكات و تقسيم و اختصاص آن جهت بيت‌المال و... از نمونه­‌هاي بارز اين امر است.
منابعی برای مطالعه بیش تر:
1. مسجد و ياران مسجد در قرآن، غلامعلي سخاوت، نشريه صراط.
2. نقش مساجد در وحدت اجتماعي مسلمانان، محمد برفي، نشريه بصاير.
3. سیمای مسجد، تهران، رحیم نوبهار، ستاد اقامه نماز.