اخترام

عقیده عالمان و فیلسوفان مرگ انسان و جدایی روح از بدن به چند صورت واقع می شود:
یک صورت آن است که بدن بر اساس اختلالاتی نظیر مرض و یا تصادف ومانند آن شایستگی خود را برای همراهی با روح از دست می دهد، در این حالت ، روح دیگر نمی تواند بدن را به کار گیرد و از آن برای انجام پاره ای افعال خود بهره گیرد؛ بنا بر این از بدن جدا می شود و مرگ رخ می دهد که از این نوع مرگ به مرگ اخترامی یاد می شود.
گفتنی است که در مرگ اخترامی و نابه هنگام گرچه بدن و قوای بدن توان عمل دارند و می‌تواند در خدمت روح باشند و روح به وسیلة آنها کارش را انجام دهد، ولی بر اثر پیشامد سانحه نظیر امراض گوناگون و یا تصادفات، ابزار کار روح که بدن و قوای بدن است، می‌شکند و روح نمی‌تواند از آنها استفاده کند.(1)
و در همین رابطه گفته شده :
جان قصد رحیل کرد، گفتم که مرو گفتا چه کنم خانه فرو می‌ریزد
در این مورد، روح قصد رفتن ندارد، ولی بر اثر این که قفس او شکسته و ابزار کارش تخریب گردید، به ناچار از این نشئه رخت برمی‌بندد. تفصیل بحث در منبع ذیل مطالعه شود.(2)

پی نوشت ها:
1. صدرالمتألهین، اسفار اربعه، نشر دار الاحیا التراث العربی، بیروت، بی تا، ج 9، ص52.
2. صادقی، نتایج کلامی حکمت صدرایی، نشر بوستان کتاب، قم 1389 ش، ص238.