تفسیر حکمت 214 نهج البلاغه

پرسشگر گرامی با سلام و تشکر از ارتباط شما با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی؛
عبارت این حکمت به شرح زیر است:
من لان عوده كثرت أغصانه
در تفسیر این جمله ، غالب عالمان "لینت عود = نرمی تنه و چوب" را به تواضع ذاتی و خوش اخلاقی و انعطاف پذیری و گذشت داشتن (1) تفسیر کرده اند و گفته اند کسی که چنین اخلاقی داشته باشد، دوستان، یاران، طرفداران و همفکرانش زیاد می شود و این جمله را هم معنا با آیه زیر شمرده اند:
فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَليظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِك (2)
به سبب رحمت خداست كه تو با آنها اينچنين خوشخوى و مهربان هستى. اگر تندخو و سخت‏دل مى‏بودى از گرد تو پراكنده مى‏شدند.
بنا بر این تفسیر "لینت عود" اشاره به تواضع و گذشت و انعطاف پذیری مثبت است و این معنا هم درست به نظر می رسد و یک فضیلت است؛ اما بعضی این جمله را به مداهنه و سازشکاری و چشم پوشی زیاد معنا کرده که سبب می شود همه دور او جمع شوند زیرا در او امید دارند و می توانند از او در راستای اهداف خود بهره بگیرند. (3)
پی نوشت ها:
1. ابن میثم بحرانی، شرح مأه کلمه ، قم، انتشارات اسلامی، ص 92.
2. آل عمران (3) آیه 159.
3. عبد الوهاب، شرح کلمات امیر المؤمنین، قم، انتشارات اسلامی، 1390 ق، ص 61.