آنچه در خصوص نیازمندی به علت مطرح است، مبتنی بر اصل علیت است که امری بدیهی است. انسان بر اثر محاسبه و نگرش عقلی به آسانی بدین نتیجه می‌رسد که هر معلول علتی دارد . هیچ گاه ممکن نیست که پدیده‌ای بدون علت به وجود آید، زیرا تصور معلول بی‌علت یا موجب پذیرش دور می‌شود یا باعث پذیرش تسلسل . هر دو این فرض عقلا محال و ممتنع و باطل است. در نتیجه اصل علیت حقیتقی انکارناپذیر است. (1)
اما چنان که روشن است اصل علیت در خصوص پدیده ها بحث می کند، نه همه موجودات. در نتیجه عقل به هیچ وجه این ضرورت را درک نمی کند که هر موجودی نیازمند علت است، بلکه به روشنی در می یابد که هر موجود حادث یا پدیده - یعنی موجودی که نبوده و بعد شده - نیازمند علت است.
پي نوشت :
1. عبد الرسول عبودیت، در آمدی بر فلسفه اسلامی، ص 127- 132، نشر موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم 1380 ش.
