امامت

انتخاب ائمه (ع)همانند انتخاب انبیاءالهی به عنوان پيشوايان دين از جانب خداوند متعال بر حسب شايستگي آنها بوده است. البته اين شايستگي به معناي عصمت ذاتي آنها نمي باشد. بلكه خداوند متعال به جهت داشتن علم نامحدود قبل از خلقت انسانها مي دانست كدام يك از آنها در شرايط عادي و بدون داشتن ملكه عصمت مي تواند بيشترين حد از ظرفيت و استعداد خود را در جهت رسيدن به كمال و صفات الهي شكوفا نمايد. لذا آنها را انتخاب نمود و جهت به عهده گرفتن رسالت و وظيفه اي خاص كه همان هدايت ديگر انسانها به سوي كمال و رستگاري و راه الهي مي باشد هدایت نمود. (1) تمام امكانات لازم را در آنها تكميل و به آنها عطا نمود مثلا علم و معرفت وي‍ژه اي به آنها عطا كرد كه منجر به عصمت آنها از هر گونه خطا و اشتباه مي شد و همچنين به آنها طهارت مطلق از آلودگي ها عطا نمود.(2) لذا در يك نگاه كلي گفته مي شود اهل بيت پيامبر (ع) به اين دليل جهت امامت امت انتخاب شدند كه از همه افراد شايستگي بيشتري در اين جهت داشتند. اما در عين حال خداوند كه مي دانست آنها به عهد و وظيفه امامت خود به نيكي عمل مي نمايند اين شايستگي را با اعطاي علم و عصمت و طهارت مطلق تكميل نمود تا آنها از عهده وظايف خود در قبال ساير انسانها برآيند.(3)
يكي از اين شرايط اعطائي، قرار دادن آنها در نسل و سلب انسانهاي پاك مي باشد كه ظرفيت حمل و بستر سازي جهت تكون جسم چنين افراد پاكي را داشته باشند لذا وجود فاكتورهائي نظير تولد هر امام از نسل امام قبلي و تولد آنها از نسل حضرت زهرا(س) و امام علي (ع)و در نهايت از وجود پيامبر اسلام (ص) در يك بازه زماني محدود نتيجه همين بستر سازي است .لكن همانطور كه مي دانيد حصر دوران تولد ائمه در يك بازه زماني به معناي محدوديت زماني ولايت و امامت آنها نمي باشد.
اگر چه برخي از مقامات ائمه مثل مقام امامت امت، مناصب اجرائي بوده نه مقام معنوي و لذا به تعداد خاص از افراد كه خداوند متعال جهت تامين هدف امامت لازم باشد جهت مناصب اجرائي برگزيده شدند و الا افرادي نظير حضرت زهرا (س) اگر چه نه به منصب امامت نصب شد و نه پيامبري لكن از حيث مقامات معنوي و قرب الي الله نه تنها هم كفو اميرالمؤمنين علي (ع) مي باشد. بلكه از ساير ائمه از فرزندان خود برتر نيز مي باشد (4)و به همين بيان گفته مي شود كه حصر منصب امامت در ائمه دوازده گانه و ختم آن به امامت امام زمان (عج) به معناي عدم قدرت دسترسي ديگر افراد به مقامات معنوي آنها نمي باشد. لكن عملا به قدري اهل بيت عصمت(ع) در اين وادي پيشتاز هستند كه كسي در بين انسانهاي عادي با همه رشد ها و پيشرفتها قدرت رسيدن به مقام آنها را ندارد و به همين دليل آنها براي منصب امامت انتخاب شدند.(5)
پی نوشتها:
1.انعام (6)، آيه 87.
2.احزاب (33) آیه 33.
3.شیخ عباس قمی،مفاتیح الجنان، دعای ندبه (فراز های اول دعا به همین مطلب اشاره دارد).
4.رک: آیت الله جوادی آملی، زن در آینه جمال و جلال،نشر اسراء ،بیتا.
5.علامه مجلسی،بحارالانوار،ج 9،ص 234،الوفاء بیروت ،1404ق.