حدیث مرسل

کلمه مُرْسل از حیث لغوی، از «إرسال الدابه» به معنای رها نمودن و برداشتن قید و بند از چهارپا آمده است و در اصطلاح، به حدیثی گفته می شود که راوی آن از معصوم (ع) روایتی را نقل می کند؛ در حالی که محضر معصوم را درک نکرده، اعم از این که واسطه هایی که در سلسله سند ذکر نکرده، یک نفر باشد یا بیش تر و در سلسله سند واسطه را اصلا ذکر نکرده باشد یا این که با عبارات مبهمی همچون «عن رجل» یا «عن بعض اصحابنا» بیان کرده باشد.
این معنای عام مرسل بود که این معنا شامل مرفوع و موقوف و معلق و مقطوع و معضل در تقسیمات حدیثی می باشد.
اما معنای خاص مرسل این است که یکی از تابعین (کسانى که پیغمبر را درک نکرده اند، ولى صحابه را درک کرده‏اند) روایتی را از رسول خدا (ص) نقل کند؛ بدون این که واسطه را ذکر کند؛ مثلا سعید بن مسیب که از تابعان است، بگوید که پیامبر خدا این چنین گفته است. (1)
البته معنای متداول این اصطلاح مرسل، همین معنای خاص است. (2) (پس مرسل، نام يك حديث خاصي مانند حديث ثقلين نيست.)
کتاب آشنایی با علوم حدیث، نوشته علی نصیری را جهت استفاده شما معرفی می کنیم.
پی نوشت ها:
1. جدیدی نژاد، محمد رضا، معجم مصطلحات الرجال والدرایه، انتشارات دارالحدیث، ص 1552.
2. نصیری، علی، آشنایی با علوم حدیث، ناشر انتشارات مرکز مدیریت حوزه علمیه قم، چاپ چهارم، سال 1383ش، ص 188.