با سلام و توفیق روز افزون برای شما و همکارانتان
ما که خداوند متعال را ندیدیم استغفرلله از کجا میدانیم که ایشان پاک هستند و بقیه اوصاف خداوند نیز به همین ترتیب
اطفا روان توضیح دهید
به چند نکته توجه فرمائید:
1.موجودات و حقائق موجود در عالم بر دو قسمند:
الف)- موجودات مادی که جسم دارند و با چشم قابل رؤیت هستند.
ب)-موجودات غیر مادی که وجودشان فراتر از ماده بوده و جسم ندارند . با چشم قابل رؤیت نمی باشند .
گروه اول را اگر چه می توان با چشم و یا سایر حواس درک نمود و شناخت و به نحوه وجود آن ها پی برد اما وجود گروه دوم را به جهت عدم درک با حواس ظاهری نمی توان از این طریق شناخت ،اما اين به معناي عدم امكان شناخت آن ها نمي باشد، بلکه هم اصل وجود آن ها و هم چگونگی و صفات شان را از راه های ادراکی دیگر می توان شناخت ، مثلا برخی را از طریق آثار وجودی آن ها می شناسیم و برخی را با کمک ادله عقلی می شناسیم.
در مورد وجود خداوند متعال نیز همین طور می باشد ، همان طور که اصل وجود خدا را از طریق دلیل عقلی و هم از راه مشاهده آثار بیرونی و مخلوقات او درک می کنیم. صفات او و ویژگی های او را نیز از همین راه به دست می آوریم. البته شناخت متناسب با محدوديت درك انسان نسبت به خالق خود كامل نمي باشد. (1)ولي به هر حال در حد ظرفيت انسان قابل دسترسي است. مي توان از راه عقل و برهان و هم از راه مشاهده آثار بيروني و در مراتب بالاتر مي توان با چشم دل و شهود به شناخت حقيقي خداوند نائل شد.زماني كه از حضرت علی (ع) سوال کردند که خدا را می بینی؟ فرمود:«خدایی را که نبینم نمی پرستم. خدا را چشم های سر نمی توانند ببینند ، اما دل های پاک او را می بینند.»(2)
در مرتبه نخست با دلائل عقلی و برهان هاي متعدد مثل برهان عليت و يا برهان واجب الوجود و برهان هاي ديگر (3)مي فهمیم که خداوند متعال کمال محض می باشد .هر صفت کمالی را در وجود خود دارد. هیچ نقص و محدودیتی در او راه ندارد. از هر گونه آلودگی و کدورت و نقص مبرا می باشد. سپس با تكيه بر همين نتائج صفات خدا مثل منزه بودن ايشان از هر گونه آلودگي و پاكي طهارت مطلق ايشان به دست مي آيد .به همين صورت و با قرار دادن هر يك از نتائج گذشته به عنوان مقدمه برهان هاي ديگر ساير صفات خداوند به صورت يقيني كشف مي شود.
2.البته پس از طي مراحل عقلي و اثبات عدالت ،صداقت ، قدرت ، حكمت و علم خداوند و بحث از ضرورت ارسال رسل و معجزات الهي و اثبات حقانيت قرآن به عنوان كلام برحق و معجزه الهي مي توان بخش زيادي از صفات خداوند را نظير پاكي و منزه بودن ايشان را با استفاده از آيات قرآن به دست آورد.(4)
3. با توجه اينكه نحوه خلقت عالم به نوعي گوياي صفات كمالي الهي مثل علم و قدرت و حكمت و رحمت و ... در مورد خداوند مي باشد ،مي توان با شناخت و مطالعه همين مخلوقات بخشي از صفات الهي را شناخت ،مثلا با تكيه بر غلبه طهارت و پاكيزگي بر آلودگي ها و ناخالصي ها در عالم هستي از يك سو و ملاحظه كشش و ميل فطرت انسان(به عنوان يكي از مخلوقات خداوند) به سوي پاكيزگي و طهارت مي توان كمال اين صفت را در خالق آن درك نمود.(5)
پي نوشتها:
1.طه (20)آیه 110.
2.كليني،کافی، ج 1، ص 98،دارالکتب الاسلامیة، طهران، 1365 ه ش.
3. محمد سعید مهر، آموزش کلام اسلامی، ج 1، نشر طه، قم1383ش.
4.اسراء(17)آيه 1.
5.روم (30) آيه 30.
