با عرض سلام
این سوال را دارم. که بعد از مرگ آیا انسان تا قیامت بخواب میرود.و ارتباطی با جهان زنده ها ندارد. به نظر من با روح هیچ مرده ای نمی توان رابطه داشته باشیم.چون مرده ها خوابند.
مرحله پس از مرگ ورود به عالم برزخ است، اما در مورد کیفیت گذران عالم برزخ در بین علما اختلاف نظراتی وجود دارد؛ در تفسیر نمونه در خصوص این امر آمده است:
" برزخ"، براى همه يكسان نمىباشد، گروهى در عالم برزخ حيات آگاهانهاى دارند، اما گروه ديگرى همچون افرادى هستند كه به خواب فرو مىروند و گويى در قيامت از خواب خود بيدار مىشوند و هزاران را ساعتى مىپندارند! ». (1)
در جای دیگر تصریح شده : « در روايات متعددى آمده است: مردم سه گروهند: گروهى مؤمنان خالص، گروهى كافران خالص، و گروهى متوسط و مستضعفند. جهان برزخ مخصوص گروه اول و دوم است. اما گروه سوم در يك نوع حالت بيخبرى، عالم برزخ را طى مىكنند. » (2)
مشروح این روایات در جلد ششم بحارالانوار در بحث برزخ به طور مبسوط آمده است و مرحوم علامه مجلسى ضمن بيان اين مطلب در کتاب بحار الانوار تصريح مىكند كه تشبيه حالت برزخ به حالت رؤيا و خواب در بسيارى از اخبار وارد شده. (3)
در هر حال هرچند امکان ابین امر وجود دارد که برزخ برخی انسان ها وضعیتی همانند خواب باشد، اما بسیاری از افراد در برزخ از حیاتی آگاهانه برخوردارند و روایات متعددی در این زمینه وادر شده که نشان می دهد اموات از اعمال و رفتارهای بازماندگان خود آگاهی دارند؛ مثلا محمد بن مسلم می‌گوید:
از امام صادق(ع) پرسیدم: آیا به قصد زیارت اموات، سر قبرشان رفتن فایده‌ای به حال آنان دارد، فرمود: «آری». عرض کردم: آیا آنان کسانی را که سرقبرشان می‌روند، می‌بینند و می‌شناسند، فرمود: «به خدا سوگند، آری! آنها شما را می‌بینند و درک می‌کنند و از این که به یادشان بودید و به زیارت‌شان رفتید، خوشحال می‌شوند و با شما انس می‌گیرند و به شما علاقه‌مند می‌شوند». (4)
فردی به نام عمر بن برید از امام صادق(ع) پرسید: آیا می‌توان به نیابت از میّتی نماز خواند (و یا هر کار خیر دیگری انجام داد) و ثواب آن را هدیه نمود، فرمود: «بله. گاهی میّتی به خاطر کارهایش در تنگنا و عذاب می‌باشد. وقتی نمازی ـ یا کار خیر دیگری به نیابت از وی انجام می‌گیرد و ثوابش ـ به وی هدیه می‌شود، در کارش گشایشی حاصل می‌گردد و به آن میّت گفته می‌شود: این گشایش (و عفو و آمرزش) به خاطر نمازی است که فلانی از جانب تو به جای آورده است».
آن شخص می‌گوید: عرض کردم: آیا می‌شود دو رکعت نماز بخوانم و دو نفر ـ یا بیشتر را در ثوابش شریک کنم، فرمود:«آری، همان طوری که برای زنده‌ای، هدیه فرستاده شود، شاد می‌گردد، هر استغفار یا ترحمی از زنده‌ها بر مردگان رسد، باعث خوشحالی و شادی آنان می‌گردد». (5)
پی نوشت ها :
1. آیت الله مکارم شیرازی ، تفسر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، تهران 1374 ج 16، ص 483.
2. همان، ج 14، ص 324.
3. علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بيروت - لبنان، 1404 ه ق ، ج 6، ص 271.
4. شيخ صدوق، من لا يحضره الفقيه، 4 جلد، انتشارات جامعه مدرسين قم، 1413 هجرى قمرى ، ج 1، ص 180، ح 540.
5. همان، ص 183، ح 554.
