به نام خدا
با سلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در این باره میان دانشمندان اسلامی دو نظر وجود دارد:
1. در آن زمان، هنوز قانون تحریم ازدواج خواهر و برادر از طرف خداوند وضع نشده بود؛ چون راهی برای بقای نسل بشر، غیر از این راه نبود. ازدواج آنان با یکدیگر صورت گرفته و اشکالی ندارد که به طور موقت و به سبب ضرورت برای عدهای این گونه ازدواج در آن زمان روا باشد. طرفداران این نظریه، برای خود دلیل میآورند که خداوند عالم در سوره نساء آیه نخست میفرماید: «و بثّ منهما رجالاً کثیراً و نساءً؛ از آن دو (آدم و حوا) مردان و زنان فراوانی روی زمین منتشر ساخت».
از ظاهر آیه استفاده میشود که نسل بشر فقط به وسیله این دو تن به وجود آمده است. اگر غیر ازاین دو در بقای نسل دخالت داشتند، باید بفرماید: «و بث منها و من غیرها؛ به وسیله این دو و غیر آنان».
علامه طباطبایی در توجیه این نظریه مینویسد: حکم ازدواج، یک حکم تشریعی و تابع مصالح و مفاسد است و حکم تکوینی نیست که قابل تغییر نباشد. زمام چنین حکمی، به دست خدا است. از این رو، ممکن است روزی به جهت ضرورت، از جانب خدا حلال گردد. افزون بر این، نمیتوان گفت فطرت با این ازدواج مخالف است؛ زیرا متمایل نبودن طبع به چنین ازدواجی، نه از آن جهت است که از آن تنفر دارد؛ بلکه به آن جهت است که این گونه وصلت را موجب اشاعه فحشا و اعمال زشت و از بین رفتن عفت میداند؛ ولی در جامعه آن روز که فقط چند خواهر و برادر بودند، با در نظر گرفتن مشیت خداوند عنوان فحشا صدق نخواهد کرد. گذشته از آن، ازدواج خواهر و برادر، برای مدت طولانی بین مجوس شایع بوده است. (1)
2. فرزندان آدم با دخترانی از نژاد و نسل دیگر که روی زمین بودند، ازدواج کردند. بعداً که فرزندان آنها با هم پسر عمو شدند، زناشویی میان آنان صورت پذیرفت. در بعضی از روایات آمده که آدم، نخستین انسان روی زمین نبوده است؛ بلکه پیش از آن نیز انسان هایی روی زمین زندگی داشتهاند.
از امام صادق(ع) روایتى نقل شده که به راوى فرمود: شاید گمان مىکنید که خدا غیر از شما هیچ بشر دیگرى را نیافریده است. نه، چنین نیست؛ بلکه هزار هزار آدم آفریده که شما از نسل آخرین آن ها هستید. (2)
از امام باقر(ع) روایت شده: خدا از روزى که زمین را آفریده، هفت عالم را در آن خلق (و سپس منقرض کرده است) که هیچ یک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبودهاند. خدا همه آن ها را از پوسته روى زمین آفرید. نسلى را بعد از نسل دیگر ایجاد کرد. براى هر یک، عالمى بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر، آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریهاش را از او جدا ساخت. (3)
ظاهر آيات قرآن احتمال اول را تقويت مينمايد؛ چرا كه ميفرمايد: »اي مردم! از پروردگارتان بپرهيزيد كه شما را از يك انسان آفريد و همسرش را نيز از جنس او آفريد و از آن دو، مردان و زنان فراواني (روي زمين) منتشر كرد». (4) بنابراین، می توان گفت که نسل کنونی، از آدم و حوا هستند.
پی نوشت ها:
1. ترجمه تفسیرالمیزان، ج 4، ص 239 و ج 16، ص 399؛ جعفر سبحانی، منشور جاوید، ج 4، ص 198.
2. صدوق، توحید، ص 277، جامعه مدرسين حوزه علمیه قم.
3. صدوق، خصال، ج 2، ص 652، جامعه مدرسين حوزه علمیه قم؛ بحار الانوار، ج 63، ص 28- 38.
4. تفسير نمونه، ج 3، ص 246، دار الكتب الاسلامي، قم.
