منظور همسران زياد وي.آيا عايشه 6ساله بوده كه با پيامبر ازدواج كرده است؟

به نام خدا
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني

1- در رابطه با اين اتهام به طور مختصر بايد گفت :
1ـ پیامبر در 25 سالگی با حضرت خدیجه که چهل سالش بود و قبلاً یک یا دوبار شوهر کرده بود و با مرگ شوهر بیوه شده بود، ازدواج نمود.به مدت بیست و پنج یا بیست و هشت سال با وی زندگی کرد و همسر دیگری نگرفت.
2ـ همه ‌همسران پیامبر (جز عایشه) بیوه بودند. آنان پیش از آن که به همسری پیامبر در آیند، یک یا دوبار شوهر نموده بودند و بعد از درگذشت و یا شهادت شوهر و انقضای عدّه به عقد پیامبر در آمدند.
3ـ عمده ‌ازدواج‌های پیامبر در شرایط سخت و دشوار جنگی صورت گرفته بود، مانند شکست مسلمانان در جنگ اُحد که وضع مسلمانان بسیار ناراحت کننده بود.
4ـ پیامبر از قبایل مهم عرب مانند تیم، عدی، بنی امیه، نیز یهودیان مدینه همسر انتخاب کرد، ولی از قبایل انصار زن نگرفت.
دقت در این امور به ما می‌فهماند که ازدواج‌های پیامبر نه در پی ارضای خواهش‌های نفسانی، بلکه در جهت اهداف عالی بود که ذیلاً بیان می‌شود.
بی شک پیامبر در ازدواج‌های متعدد دنبال خوشگذرانی‌ها نبود، چون:
اوّل:
اگر چنین بود، می‌بایست در سنین جوانی به این امر مبادرت می‌کرد، نه در سنین پیری و آن هم در شرایط سخت و دشوار.
دوم:
اگرخوشگذرانی انگیزه حضرت بود، می‌بایست جهت گیری هایش در گزینش همسر، این ادعا را اثبات کند. حضرت دنبال زنان زیبا و جذّاب از جهت امور جنسی و جوانی نبود، حتی به خواستگاری برخی از زنان مانند «ام سلمه» رفت . او تعجب نمود دراین سن و سال که کسی حاضر نمی‌شود با او ازدواج کند، چرا پیامبر دنبال زنان جوان نمی‌رود و به خواستگاری او کسی را فرستاده است.
سوم:
آنانی که با انگیزه کامیابی جنسی به ازدواج‌های متعدد رو می‌آورند،‌ماهیت زندگی آنان به گونه ای دیگر است. آنان به زرق و برق ظاهری زندگی، لباس و زینت زنان و رفاه و خوشگذرانی رو می‌آورند؛ درحالی که سیره و زندگی پیامبر خلاف این را نشان می‌دهد. پیامبر در برابر خواست همسران خویش در مورد زرق و برق زندگی، آنان را مخیر کرد که یا ساده زیستی را برگزینند و به عنوان همسر پیامبر باقی بمانند و یا از حضرت طلاق بگیرند و بروند دنبال زرق و برق زندگی.
علامة طباطبایی در این باره می‌نویسد: داستان تعدّد زوجات پیامبر را نمی‌توان بر زن دوستی و شیفتگی حضرت نسبت به جنس زن حمل نمود، چه آن که برنامه ازدواج حضرت در آغاز زندگی که تنها به خدیجه اکتفا نمود و هم چنین در پایان زندگی که اصولاً ازدواج بر او حرام شد، منافات با بهتان زن‌دوستی حضرت دارد. (1)
پي نوشت :
1 . سید محمد حسین طباطبایی، فرازهایی از اسلام، ص 174. دار الکتب الاسلامیه تهران ، بی تا.

پاسخ شماره 2
یکی از موضوعاتی که باعث شده دشمنان اسلام بهانه­ای برای تبلیغ علیه دین و اهانت به حضرت محمد(ص) پیدا کنند، ازدواج حضرت با عایشه است.
طبق بعضی از روایات منسوب به امام صادق(ع)، عایشه موقع ازدواج با پیغمبر، 13 یا 14 ساله بود؛ ولی طبق بعضی از روایات اهل سنت، عایشه موقع ازدواج 9 سال سن داشت. در متن زیر ثابت خواهیم کرد که سنّ عایشه در هنگام ازدواج، سن معمولی بوده و آنچه که بیگانگان در سایت­های الحادی خود مطرح می کنند، افترایی بیش نیست. بیش تر احادیثی که سنّ عایشه را هنگام ازدواج 9 سال گفته اند، یا از طرف هشام بن عروه روایت شده است و یا از سوی راویان عراقی. ولی اهل مدینه، آن هایی که هشام بن عروه بیش تر از هفتاد سال نخست زندگی خویش را در میان شان سپری کرده بود، این مسئله را روایت نکرده اند.
هشام بن عروه راوی حدیث، پس از هفتاد و یک سال زندگی در مدینه، آن شهر را به قصد عراق ترک گفته و قرائت های مختلف این حدیث از راویان عراقی روایت شده است.
مؤلف «تهذیب التهذیب» که کتابی در "علم الرجال" است، بر این باور بود که آن بخشی از روایت های هشام بن عروه که از طریق اهل عراق روایت شده اند، قابل پذیرش نیستند.
مؤلف "تهذیب التهذیب" اضافه می کند که حتی "مالک بن انس" در مورد آن عده احادیث او که از طریق راویان عراقی روایت شده اند، ملاحظه داشت.(1)
امام محمد الذهبی متوفای سال 748 ­ق. در «میزان الاعتدال» که کتاب دیگری در "علم الرجال" به شمار می آید، در باره هشام می گوید: حافظه هشام در اواخر زندگی­اش ضعیف شده بود.
بخاری در کتاب تفسیر خویش، حدیثی را از عایشه نقل نموده که در آن می‌گوید:
هنگام نزول آیه «بل الساعة موعدهم و الساعة ادهی وامر» که جزء سوره "القمر" به حساب می آید، من "جاریه" ای بودم و بازی می‌کردم. (2)
لفظ "جاریه" در زبان عرب، به معنای دوشیزه آمده است. کتاب های تفسیر و حدیث می گویند: این آیه، هشت سال قبل از هجرت پیامبر به مدینه نازل شده است. اگر سنّ عایشه را هنگام نزول این آیه ده ساله فرض کنیم، سن ایشان هنگام ازدواج باید در حدود بیست باشد.
بر اساس روایت احمد بن حنبل، با در گذشت خدیجه بنت خویلد، همسر نخستین پیامبر، زنی به نام خوله نزد پیامبر آمده و به پیامبر پیشنهاد نمود تا ازدواج نماید.
پیامبر پرسید: چه کسی را برای این امر در ذهن دارد؟ خوله گفت: می توانی با دختری شوهر نکرده و یا زنی که قبلاً شوهر کرده است، ازدواج نمایی. وقتی که پیامبر منظور او از "دختر شوهر نکرده" و "زنی که قبلاً شوهر کرده است" را جویا شد، خوله در پاسخ بخش نخست این پرسش، نام عایشه را بر زبان آورد.
نزول وحی در سال 610 میلادی تحقق پذیرفت.
دعوت پیامبر اسلام در سال 613 علنی شد.
نامزدی پیامبر و عایشه در سال 620 میلادی صورت گرفت.
هجرت پیامبر به سوی مدینه در سال 622 میلادی انجام یافت.
انتقال عایشه به خانه پیامبر در سال 623 و 624 میلادی صورت گرفت.
طبری می گوید که ابوبکر دارای چهار فرزند بود که همه آن ها در دوره جاهلیت به دنیا آمده بودند. (3)
اگر این سخن طبری درست باشد که عایشه قبل از بعثت پیامبر به دنیا آمده باشد، پس او به هیچ صورتی نمی تواند هنگام ازدواج، نه ساله باشد.
بر اساس روایت های معتبر تاریخی، "اسماء" خواهر بزرگ عایشه ده سال از او بزرگ تر بوده است. (4)
کتاب های بسیار معتبر تاریخ گزارش می­دهند که اسماء در سال هفتاد و سوم هجری در صد سالگی بدرود حیات گفت. (5)
اگر اسماء در سال هفتاد و سوم هجری صد ساله بود، پس عمر او هنگام هجرت باید بیست و هفت و یا بیست و هشت باشد.
بر اساس این روایت تاریخی، اگر عمر اسماء در اثنای هجرت بیست و هفت و یا بیست و هشت باشد، عایشه در آن زمان باید هفده ساله و یا هجده ساله باشد. اگر عایشه در سال اول و یا دوم هجری ازدواج نموده باشد، باید عمر ایشان در اثنای ازدواج هجده و یا بیست باشد.
ابن هشام از اولین نگارندگان سیرت پیامبر، معتقد است که عایشه از نخستین پیروان محمد (ص) و از کسانی که در سال های نخست اسلام، ایمان آورده بودند، می باشد. (6)
برای پذیرش دینی، باید کودکی حداقل بتواند راه برود و حرف بزند. پس اگر عایشه در سال اول بعثت پیامبر، سه ساله و یا پنج ساله بوده، پس هنگام ازدواج باید حداقل شانزده و یا هجده ساله باشد. ابن هشام می گوید که عایشه بعد از هجده نفر، ایمان آورده است.(7)
بر مبنای سخن ابن هشام، سنّ عایشه هنگام ازدواج باید در حدود شانزده تا بیست سال باشد.
بر اساس تاریخ ابن هشام و سخن ابن ‌حجر عسقلانی، حضرت فاطمه (س) پنج سال بزرگ تر از عایشه بوده است. اگر این سخن درست باشد، پس عمر عایشه هنگام ازدواج باید در حدود شانزده سال باشد.
پی نوشت ها:
1. ابن حجر عسقلانی، تهذیب التهذیب، ج 11، ص 48، دار الفکر للطباعة والنشر والتوزیع، چاپ اول، 1404ق.
2. فتح الباری، شرح صحیح البخاری، ج 8، ص 486، المکتبه السلفیه، قاهره، مصر، 1407ه.ق.
3. طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج چهارم، ص 50، دارالفکر، بیروت، لبنان، 1979م.
4. الامام الذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج 2، ص 289، مؤسسة الرسالة، بیروت، لبنان، 1992م؛ ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج 8، ص 371، دار الفکر العربی، الجیزه، مصر، 1933م.
5. البدایة والنهایة، ج 8، ص372.
6. ابن هشام، السیرة النبویة، ج ،1 ص 234، مکتبة الریاض الحدیثة، الریاض، المملکة العربیة السعودیة.
7. همان، ص 271.