علم غيب امام

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباط تان بااین مركز.
علم غیب مثل همه چیزهای دیگر مختص خداست. غیر خدا هیچ کس هیچ چیز و از جمله علم غیب ندارد. غیر خدا هر که و هر چه باشد، به ذات خود جز فقر محض نیست. از خود هیچ ندارد. هر چه دارد، عطای خداست.
عطای خدا هم یا عمومی است، مثل حیات و ...یا اختصاصی است، مثل نبوت و امامت.
اگر انسان ها به حوزه هایی علم و آگاهی دارند و با چشم و گوش و دیگر حواس به زوایایی از جهان آگاهی می یابند، این عطای عمومی خداست. اما علم به زوایای پنهان از حواس و علم به جهان های برتر از حواس که "علم غیب" نامیده می شود، اختصاص به خدا دارد. غیر خدا را به این حوزه راهی نیست، مگر این که خدا آگاهی دهد:
قُلْ لا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلاَّ اللَّه‏؛(1)
بگو: هيچ كس در آسمان ها و زمين غيب نمى‏داند مگر اللَّه‏.
وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلاَّ هُو؛(2)
كليدهاى غيب نزد اوست. جز او كسى را از غيب آگاهى نيست.
ما كُنْتَ تَعْلَمُها أَنْتَ وَ لا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هذا؛(3)
پيش از اين نه تو آن ها را مى‏دانستى و نه قوم تو.
إِنَّمَا الْغَيْبُ لِلَّه؛‏(4)
بگو: هيچ كس در آسمان ها و زمين غيب نمى‏داند مگر اللَّه‏.
از زبان پیامبران به صراحت اعلام می کند که ما غیب نمی دانیم و از پنهان آگاه نیستیم:
وَ لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لاَسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَ ما مَسَّنِيَ السُّوءُ؛(5)
اگر علم غيب مى‏دانستم، بر خير خود بسى مى‏افزودم و هيچ شرى به من نمى‏رسيد.
وَ لا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدي خَزائِنُ اللَّهِ وَ لا أَعْلَمُ الْغَيْبَ؛(6)
به شما نمى‏گويم كه خزاين خدا نزد من است و علم غيب هم نمى‏دانم‏.
خداوند که "فعال ما یشاء" هست و اختیار مطلق دارد، می تواند هر کس را که بخواهد، بر همه غیب یا بر بعض از غیب آگاه سازد . کسی هم نمی تواند بر خدا حکم کرده و او را از این عطا منع گرداند. خداوند اعلام کرده که پیامبران و برگزیدگانش را بر غیب (به صورت مطلق یا محدود) آگاه می کند:
وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبي‏ مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشاءُ؛(7)
خدا بر آن نيست كه شما را از غيب بياگاهاند، ولى برخى از پيامبرانش را كه خود بخواهد برمى‏گزيند.
عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى‏ غَيْبِهِ أَحَداً إِلاَّ مَنِ ارْتَضى‏ مِنْ رَسُول؛‏(8)
او داناى غيب است و غيب خود را بر هيچ كس آشكار نمى‏سازد، مگر بر آن پيامبرى كه از او خشنود باشد.
از زبان حضرت عیسی می فرماید :
أُحْيِ الْمَوْتى‏ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ أُنَبِّئُكُمْ بِما تَأْكُلُونَ وَ ما تَدَّخِرُونَ في‏ بُيُوتِكُمْ إِنَّ في‏ ذلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنين؛‏(9)
مردگان را به اذن خدا زنده مى‏كنم و از آنچه مى‏خوريد، و در خانه‏هاى خود ذخيره مى‏كنيد، به شما خبر مى‏دهم. مسلماً در اين ها، نشانه‏اى براى شماست، اگر ايمان داشته باشيد!
بنا بر این آیات، خدا به برگزیدگان و رسولان خود علم غیب می دهد. بنا بر روایات، امامان جانشینان رسول خدا هستند . همه شؤون رسول خدا جز وحی و نبوت را دارند . طبیعی است که خدا وقتی بخواهد کسی را خلیفه و مظهر خود گرداند و واسطه هدایت و فیض خود قرار دهد، به او علم غیب و تسلط بر زمان و مکان و زبان ها و...را خواهد داد . او به اراده خدا فراتر از زمان و مکان و دیگر محدودیت ها خواهد بود .همه این ها به اذن و اراده خداست.
پس علم غیب ذاتا مختص خداست. غیر خدا به خودی خود هیچ چیز و از جمله علم غیب ندارد. اما برگزیدگان خدا به اراده خدا بر همه یا زوایی از غیب علم می یابند.
آیات نافی علم غیب اشاره به این دارد که علم غیب استقلالی نداریم . آیاتی که ثابت می کند آن ها علم غیب دارند، اشاره به این است که علم غیب عرضی و به اذن الهی داریم.
برای آشنایی بیش تر با این بحث ها توصیه می کنیم کتاب ادب فنای مقربان -شرح زیارت جامعه کبیره ،تالیف آیت الله جوادی را مطالعه کنید.
پی نوشت ها:
1. نمل(27)آیه65.
2. انعام(6)آیه59.
3.هود(11)آیه49.
4. یونس(10)آیه20.
5. اعراف(7)آیه188.
6.هود،آیه31.
7.آل عمران(3)آیه179.
8. جن(72)آیه26-27.
9.آل عمران،آیه 49.