حدیث

اشکالی ندارد اگر بدانیم حدیثی از یکی از معصومین سلام الله علیهم اجمعین صادر شده است،اما نام معصوم را ندانیم، می توانیم به طور کلی آن حدیث شریف را به معصوم نسبت دهیم و مثلا بگوییم "قال المعصوم سلام الله علیه"
زیرا معصومین سلام الله علیهم اجمعین نور واحدی هستند و هر آنچه از نهان و قلب مبارکشان بر زبان پاکشان جاری می شود، از یک منبع نور که متصل به مقام وحی و الهام است صادر می شود. به همین دلیل می توان هر حدیثی را که از معصوم و یا امامی بیان شده است را به طور کلی و مطلق به عنوان معصوم بیان کرد حتی اگر اسم امام را هم بدانیم باز می توانیم بگوییم معصوم سلام الله علیه این مطلب را بیان فرمود.
این ادعا با وجود احادیثی از امام معصوم که در آن به انجام این کار اشاره شده است تایید می شود.
راوی می گوید شنیدم که حضرت می فرمود : حَدِيثِي حَدِيثُ أَبِي وَ حَدِيثُ أَبِي حَدِيثُ جَدِّي وَ حَدِيثُ جَدِّي حَدِيثُ الْحُسَيْنِ وَ حَدِيثُ الْحُسَيْنِ حَدِيثُ الْحَسَنِ وَ حَدِيثُ الْحَسَنِ حَدِيثُ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ سلام الله علیه وَ حَدِيثُ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ حَدِيثُ رَسُولِ اللَّهِ صلوات الله علیه وَ حَدِيثُ رَسُولِ اللَّهِ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل‏(1)
معنای عبارت خیلی واضح است،یعنی: حدیث من حدیث پدرم، حدیث پدرم حدیث جدم، حدیث جدم حدیث حسین، حدیث حسین حدیث حسن، حدیث حسن حدیث امیر مومنان، حدیث امیر مومنان حدیث رسول خدا سلام الله علیهم اجمعین و حدیث رسول خدا صلوات الله علیه قول و گفته خدای متعال است.
در حدیث دیگری از امام صادق سلام الله علیه مشاهده می کنیم که ابا بصیر به حضرت خطاب می کند: الْحَدِيثُ أَسْمَعُهُ مِنْكَ أَرْوِيهِ عَنْ أَبِيكَ أَوْ أَسْمَعُهُ مِنْ أَبِيكَ أَرْوِيهِ عَنْكَ قَالَ سَوَاءٌ إِلَّا أَنَّكَ تَرْوِيهِ عَنْ أَبِي أَحَبُّ إِلَيَّ وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع لِجَمِيلٍ مَا سَمِعْتَ مِنِّي فَارْوِهِ عَنْ أَبِي‏(2)
یعنی: حدیثی را از شما می شنوم، ولی از پدرتان نقل می کنم (یعنی به پدرتان استناد می دهم ) و یا از پدرتان می شنوم، ولی از طرف شما نقل می کنم (منظور ابا بصیر از بیان این مطلب، کسب اجازه از حضرت بود )حضرت صادق سلام الله علیه فرمود: فرقی نمی کند البته اگر از طرف پدرم نقل کنی من بیشتر دوست می دارم و ادامه دادند که هر سخن زیبایی را که از طرف من شنیدی، آن سخن را از طرف پدرم (امام موسی کاظم سلام الله علیه ) نقل کن.
نتیجه :
همانطور که در مقدمه بیان شد، سخن معصوم در اصل سخن خدای متعال است. به همین جهت در مورد سخن هر کدام، چون به یک منبع نورانی متصل است می توان استناد واحدی داد.
با این حال مناسب این است اگر حدیثی از امام معیّنی می دانیم، بهتر است به خاطر توسل و تبرک جستن از آن امام، نام ایشان را ببریم و تکرار قال المعصوم سلام الله علیهم اجمعین در همه جا در حالی که روایت مستند به امام معینی است،شاید موجب نوعی غفلت و فراموشی مخاطب نسبت به نام امام شود که با شأن امام سازگار نیست.علاوه بر این، این گونه روایت کردن ها که بیان معصومی را به معصومی دیگر نسبت دهیم در حالی که نام معصوم را به خوبی می دانیم حد اقل امروزه متداول نیست،ولی اگر به طور کامل نام مبارک امام را نمی دانیم و یا حتی می دانیم، می توانیم به عنوان کلی گفته معصوم، آن روایت را نقل کنیم. و الله العالم
پی نوشت ها:
1.شیخ کلینی، الكافي،تهران،انتشارات دار الکتب الاسلامیه،سال 1362 هجری شمسی، ج‏1، ص 53.
2. ‏همان، ص 52.