مجازات

به نام خدا
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
در سوال خود به چند نکته اشاره کردید که به هر یک می پردازيم:
الف) اینکه صرف مجازات های سنگین حل کننده مشکلات اجتماعی و خلاءهای موجود در آن نبوده، امری مسلم و قابل قبول است چرا كه یکی از بسترهای لازم برای رشد و پرورش صفات و رفتارهای اخلاقی، محیط سالم و فرهنگ خوب جامعه است. زيرا وضع محیط اجتماعى انسان‌ها اثر زیادی در روحیّات و اعمال آنها دارد و انسان بسیارى از صفات و رفتارهای خود را از محیط و فرهنگ حاکم کسب می کند .
بر این اساس اسلام همواره به اخلاق و رعایت آن در جامعه تاکید کرده و تمام سعی را ابتداء در پیشگیری از وقوع جرم با استفاده از اصلاح فرهنگ آن جامعه ، به کار می گیرد آنچنانکه در گناهی مانند قتل ،همواره بر این شعار در جامعه تاکید می کند که"...كَتَبْنا عَلى‏ بَني‏ إِسْرائيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَميعاً وَ مَنْ أَحْياها فَكَأَنَّما أَحْيَا النَّاسَ جَميعاً..."(1)...به بنى اسرائيل اعلام كرديم كه هر كس يك انسان را بكشد بدون اينكه او كسى را كشته باشد و يا فسادى در زمين كرده باشد مثل اين است كه همه مردم را كشته، (چون انسانيت را مورد حمله قرار داده كه در همه يكى است)، و هر كس يك انسان را از مرگ نجات دهد مثل اين است كه همه را از مرگ نجات داد..."
ب) در قسمتي ازسوال به مسئله اعدام اشاره كرده و بيان داشته ايد" ایا وجود مجازات هایی مانند اعدام تنها خوی خشونت را ترویج نمی کند؟" و حال آنكه بايد توجه داشته باشيد مجازات افراد بر اساس درجه ، شدت و ضعف گناه قرار داده شده است و در اين ميان هدف اساسي يعني پيشگيري از وقوع مجدد جرم هميشه مورد توجه تمام قوانين اعم از ديني و غير ديني بوده است.
بر اين اساس اگر چه در جامعه اجراء حكمي مانند اعدام براي عموم مردم ناراحت كننده بوده و طبع آن را نپسندد اما اجراء صحيح اين حكم نه تنها خوي خشونت را در افراد جامعه تقويت نمي كند بلكه در بسياري از موارد مانع جرائم خشن و عمل منافي عفتي مانند زناو...مي شود حال فرض كنيد جرم قتل عمد و... مدتي حبس، شلاق و...باشد آيا در اين صورت جرائم خشن در جامعه كمتر است يا صورتي كه براي چنين اعمالي مجازاتي مانند اعدام فرض شود؟ بر اين اساس است كه اسلام اجراء حكم اعدام و قصاص را نوعي حيات و زندگي براي جامعه فرض نموده و در اين باره مي فرمايد" وَ لَکُمْ فِی الْقِصاصِ حَیاةٌ یا أُولِی الْأَلْبابِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُون" (2) و براى شما در قصاص، حیات و زندگى است، اى صاحبان خِرد! شاید شما تقوا پیشه کنید" به علاوه اگر بنا باشد يگانه معيار و ملاك در اين باره تنفر عمومي باشد، بسياري از مجازاتهاي عمومي از جمله حبس، شلاق و ... نيزدر اين باره تعطيل شود .
ج) در بخشي از سوال به وضع جامعه ايران اشاره كرده و در مجموع بيان داشته ايد با وجود مجازاتهاي سنگين، همچنان جرم و جايت زياد است كه البته ما وقوع جرم و جنايت در جامعه را انكار نكرده اما بايد توجه داشته باشيد اولاً بسياري از مشكلات جامعه ناشي از عمل نكردن مردم به دين و آداب اوليه اخلاقي و اجتماعي است و راه حل منطقي در اين باره استفاده از ابزارهاي مناسب براي كشاندن مردم به دين و رعايت آداب اجتماعي است كه براي رسيدن به اين هدف، ترويج اخلاق و معنويت از طرفي و تعيين مجازاتهاي سنگين براي خاطيان از طرفي ديگر لازم و ضروري است ثانياً مطابق آنچه بيان شد هيچگاه وقوع جرم و جنايت در جامعه ايران را انكار نكرده، اما اين امر در مقايسه با برخي از جوامع به اصطلاح غربي، قابل مقايسه نيست آنچنان كه وقوع عملي زشتي مثل زنا كه در برخي موارد مجازاتي اعدام دارد، و يا قتل در جامعه ايراني بسيار كمتر از جوامع ديگر بوده و حتي در برخي مواقع قابل مقايسه نيست آن چنان كه در گزارشي رسمي از كشوري مانند آمريكا در هر 31 دقيقه يك قتل، در هر 5.8 دقيقه يك تجاوز به عنف و هر 14.5 ثانيه يك سرقت اتفاق مي‌افتد (3) حال با اين بيان آيا به نظر شما اگر اين مجازات ها برداشته شود، جرم كمتر مي شود؟

پي نوشتها:
1. مائده (5) آیه32.
2. بقره (2) آيه 179.
3. سايت(http://rajanews.com/detail.asp?id=66977).