نماز

اولاً: باید بدانیم , فلسفه خلقت انسان این است که به کمال برسد, کمال نهایی او قرب الی الله است , برای رسیدن به قرب الهی وسیله لازم است و بهترین وسیله نماز است. حضرت علی (ع)فرمود:«الصلاةُقربان کل تقى ّ؛ نماز وسیله نزدیکى به خداوند براى همه پرهیزگاران است». (1)
ثانیاً: سپاس گزاری از ولیّ نعمت و کسی که به انسان احسان کرده و نعمت داده است امری شایسته و لازم است و این امر آن قدر لازم است که می بینیم حتی حیوانات هم در برابر نعمت دهندگان و صاحبان خود خاضع و خاشع اند و با حرکاتی از آن ها تشکر و سپاس گزاری می کنند. یکی از بهترین راه های سپاس گزاری از منعم نمازاست.
ثالثاً: توجه به فلسفه وجوب نماز, رغبت انسان را نسبت به اقامه آن بیش تر می سازد. در روایات و آیات به فلسفه آن اشاره شده است که برخی عبارت است از :
1- یاد خدا؛ قرآن مجید می فرماید:«اقم الصلوة لذکرى ؛ نماز را بر پادار تا به یاد من باشى ». (2)
روشن است که یاد خدا موجب آرامش روان و تسکین قلب می شود. الاّ بذکراللّه تطمئن القلوب ؛(3) آگاه باشیددل با یاد خدا آرام می شود.
2-کفاره گناهان ؛ نماز سبب می شود که گناهان قبلی از بین برود. رسول خدا(ص)می فرماید: اگر کنار خانه کسی نهر آبی باشد و هر روز پنج مرتبه در آن بدن خود را شست و شو کند چرکی در بدنش نمی ماند. هم چنین نماز خواندن هم سبب می شود گناهان از بین برود. (4) به تعبیر دیگر آب , چرک و کثافت ظاهری را از بین می برد و
نماز, آلودگی های روحی و باطنی را.
3- بازدارنده از گناه ؛ نماز سبب می شود که انسان از گناه و معصیت و فحشا و منکرات دوری کند و دامنش راآلوده نسازد.
قرآن کریم می فرماید: ان الصلوة تنهی عن الفحشاء و المنکر؛ نماز انسان را از فحشا و منکرات باز می دارد. (5)
4- تقویت اراده ؛ اقامه نماز در اوقات معیّن و با شرایط و کیفیت خاص روح انضباط و تسلّط بر نفس را درانسان تقویت کرده و او را متوجه این امر می کند که در بعضی موارد نباید هر حرفی را زد, هر کاری را انجام داد وهر نوع لباسی را پوشید.
5- معیار قبولی اعمال دیگر؛ یعنی قبولی همه اعمال انسان در گرو قبولی نماز است , برای مثال اگر انسان دانشگاه و مدرسه بسازد, مدرسه , مسجد بنا نهد, حج برود, امر به معروف و نهی از منکر کند و کارهای دیگرخیری انجام دهد تا نمازش مورد پذیرش الهی قرار نگیرد هیچ کدام قبول نخواهد بود.
امام صادق (ع)فرمود: فردای قیامت اولین چیزی که از انسان می پرسند و از او محاسبه می کنند نماز است , پس اگرقبول شود بقیه اعمال او نیز قبول خواهد بود و اگر رد شود دیگر اعمالش نیز رد خواهد شد. (6)
6- برطرف کننده کبر؛ حضرت علی (ع)می فرماید: خداوند ایمان را برای پاکی از شرک و نماز را برای منزّه بودن از کبر و غرور واجب کرده است. (7)
وقتی انسان در نمازهای واجب شبانه و روز سی و چهار مرتبه پیشانی روی خدا بگذارد و هفده مرتبه برای رکوع در پیشگاه عظمت خالق متعال خم شود از حالت غرور و تکبّر بیرون می آید و می فهمد که اگر (هر که باشدو به هر جا برسد)باز موجود محتاج و ضعیفی است که باید در مقابل حضرت قادر متعال خاضع و خاشع باشد.
7- تارک الصلوة و عذاب الیم ؛ فردای قیامت بهشتیان از دوزخیان می پرسند به چه جرم و گناهی به این روزگرفتار شدید و به عذاب الیم و دردناک و طاقت فرسا مبتلا هستید؟ در پاسخ به عواملی اشاره می کنند که اوّلش نماز نخواندن است. . . . یَتَساءَلوُن عن المُجرمین , ما سَلَکَکُمْ فی سَقَرٍ قالوا لم نَکُ من المُصَلّین. (8)

پی نوشت ها:
1. محمد باقر مجلسی , بحار الانوار, ج 10 ص 99.
2. طه (20) آیه 14.
3. رعد (13) آیه 28.
4. محمد باقر مجلسی , بحارالانوار, ج 79 ص 236 حدیث 66.
5. عنکبوت (29) آیه 45.
6. بحارالانوار, ج 79 ص 236 حدیث 64.
7. نهج البلاغه صبحی صالح , قصار شماره 252 ص 251.
8. مدثر (74) آیه 40ـ 43.