نمازجاعت

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
قصد فرادا کردن از هر جای نماز جماعت و لو اختیارا جایز است.(1) اما سزاوار که نظم نماز جماعت حفظ گردد.
و از اول فرادا خواندن عده ای،اگر موجب هتک نماز جماعت یا امام جماعت نباشد اشکال ندارد و اگرموجب هتک شود جایز نیست. هرچند نمازشان صحیح است. (2)
شیوه پیوستن به نماز جماعت:
در هر ركعت، تنها در بين قرائت و در ركوع مى‏توان به «امام» اقتدا كرد، پس اگر به ركوع امام جماعت نرسد، بايد در ركعت بعد اقتدا كند. اگر بعد از اقتدا به ركوع امام جماعت هم برسد، نماز جماعت صحیح است و يك ركعت به حساب مى‏آيد.
حالت هاى مختلف براى پيوستن ( یعنی اقتدا) به نماز جماعت.
اگر در رکعت اول امام اقتداء کند:
1. در بين قرائت: مأموم حمد و سوره را نمى‏خواند. بقيّه‏ اعمال را با امام جماعت به جا مى‏آورد.
2. در ركوع: ركوع و بقيّه اعمال را با امام جماعت به جا مى‏آورد.
اگر در رکعت دوم امام اقتدا کند:
1. در بين قرائت: مأموم حمد و سوره را نمى‏خواند. با امام، قنوت و ركوع و سجده را به جا مى‏آورد. آن گاه كه امام جماعت تشهّد مى‏خواند، بنا بر احتياط واجب بايد به صورت نيم‏خيز، بنشيند. اگر نماز دو ركعتى است ،بعد از سلام امام يك ركعت ديگر به تنهايى بخواند و نماز را تمام كند. اگر سه يا چهار ركعتى است، در ركعت دوم كه امام جماعت در ركعت سوم مى‏باشد، حمد و سوره را خودش آهسته بخواند. آن گاه كه امام جماعت ركعت سوم را تمام كرد و براى ركعت چهارم برمى‏خيزد، مأموم بايد پس از دو سجده، تشهّد بخواند. براى خواندن ركعت سوم برخيزد. در ركعت آخر نماز كه امام جماعت با تشهّد و سلام، نماز را به پايان مى‏برد، او بلند می شود ویا نيم‏خيز مى‏نشيند، وبعد از سلام امام بلند می شودو يك ركعت ديگر را مى‏خواند.
2. در ركوع: ركوع را با امام جماعت به جا مى‏آورد. بقيّه نماز را همان گونه كه گفته شد، انجام مى‏دهد.
اگر در رکعت سوم امام اقتدا کند:
1. در بين قرائت: زمانى كه مى‏داند اگر اقتدا كند، براى خواندنِ حمد و سوره و يا حمد تنها وقت دارد، مى‏تواند اقتدا كند. بايد حمد و سوره و اگر امام به ركوع رفت، فقط حمد را بخواند، ولى اگر مى‏داند فرصت ندارد، بايد صبر كند تا امام جماعت به ركوع رود، سپس به او اقتدا كند.
2. در ركوع: چنانچه در ركوع اقتدا كند، ركوع را با امام به جا مى‏آورد . حمد و سوره براى آن ركعت لازم نيست. بقيه نماز را همان گونه كه بيان شد، به جا مى‏آورد.
اگر در رکعت چهارم اقتدا کند:
1. در بين قرائت: حكم اقتدا در ركعت سوم را دارد. آن گاه كه امام جماعت در ركعت آخر نماز براى تشهّد و سلام مى‏نشيند، مأموم به طور نيم‏خيز بنشيند تا تشهّد و سلام امام جماعت تمام شود . سپس برخيزد و بقيّه نماز را خودش بخواند.
2. در ركوع: ركوع و سجده‏ها را با امام به جا مى‏آورد (اكنون ركعت چهارم امام و ركعت اوّل مأموم است) . بقيّه نماز را همان گونه كه گفتیم، انجام مى‏دهد.(3)

پی نوشت:
1. امام خمینی، تحریر الوسیله، ج 2 ،صلاة الجماعه م 8.
2. امام خمینی، استفتائات، ج 1 ،ص 276 س 474.
3. امام خمینی، حاشیه عروة الوثقی، کتاب الصلاة، صلاة الجماعه م 18به بعد.