همسر بنده نماز صبح خود را نمی خواند . آیا من وظیفه دارم که به هر نحو ممکن او را برای نماز بیدار کنم ؟ کلا وظیفه من چیست ؟ آیا نماز صبح نخواندن او در زندگی من و بچه ها نیز تاثیری دارد ؟

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
اینکه نسبت به مسائل دینی و مذهبی مانند نماز اهمیت می دهید، نکته بسیار ارزشمندی است و این یکی از لطف های خدا به شماست.
نمازخوان کردن افراد کار من و شما نیست، بلکه باید خدا بخواهد هدایت کند و خود فرد هم بخواهد هدایت به نماز شود. خدا به پیامبر یادآور می شود:
لیس علیک هداهم و لکن الله یهدی من یشاء ؛
هدایت آن ها بر عهده تو نیست و لکن خدا هر کس را بخواهد، هدایت می کند(1).
وظیفه ما تنها بیان دستورات خدا و رساندن آن ها به افراد است، همان طور که در قرآن وظیفه پیامبر همین عنوان شده:انما علی رسولنا البلاغ المبین.(2)
اگر راهی اسلامی و اخلاقی برای اینکه بتوانید در نماز خواندن شوهرتان تاثیرگذار باشید، می خواهید ،با توجه به اینکه چندین بار از راه های مختلف تلاش کردید، چند کار می توانید انجام دهید:
قضا شدن نماز، علت های مختلفی می تواند داشته باشد. عدم اطلاع از اهمیت نماز، دیر خوابیدن و عادت به خواب صبح، پرخوری و با شکم پر خوابیدن،غفلت و گناه، حضور در مجالس لهو و لعب و جلساتی که غفلت از خدا بر آن جلسات حاکم است، از جمله مواردی است که ممکن است توفیق نماز صبح را از انسان سلب ‏کند. پس باید مشکل را خودتان جستجو کنید .
شناخت هر چه بیش تر فضلیت و معنویت و حقیقت نماز، به همراه راهکارهای عملی، برای تقویت روحیه نماز باوری، در انجام و مراقبت بر آن موثر است.
عاملی که روح عبادت و معنویت مناجات و راز و نیاز را از انسان می گیرد و آسیب جدّی به روح و روان انسان می زند،گناه و معصیت ، غفلت از خدا و سستی در نماز و آن را در اوّل وقتش نخواندن است.
یکی از بزرگ ترین عاملی که از انسان سلب توفیق می کند و موفق به اقامه فرایض نمی شود, گناه است .گناه موجب می شود دچار غفلت شود . انسان غافل از بسیاری توفیق ها محروم می شود. در قرآن کریم شیطان به عنوان منع کننده از نماز و ذکر خداوند معرفی شده است .
إِنَّما يُريدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُون‏؛
شيطان مى‏خواهد با شراب و قمار ميان شما كينه و دشمنى افكند و شما را از ياد خدا و نماز باز دارد، آيا بس مى‏كنيد؟ (3)
راهکارهای عملی به منظور بیدار شدن از خواب مطرح می شود :
1- برنامه خواب خود و همسرتان را منظم کنید. ساعت خاصی را برای خوابیدن و بیدارشدن در شب و حتی روز در نظر بگیريد.
2.تلاش هر چه بیش تر برای افزایش معرفت و شناخت خود در مورد آموزه های دینی جهت استحکام باور و ایمان خود و امکان پاسخ گویی به سوالات و شبهات دینی همسر.
2- فهماندن این مطلب به همسر که باید بین باورهای اصیل دینی و الگوهای کامل مانند ائمه، با باورهای غلط دینی و رفتار نادرست دینداران جدا نماید.
3- او را با انسان های فرهیخته و عالم در مسایل دینی یا مراکزی مانند این مرکز جهت طرح مسایل دینی آشنا کنید.
4- رفتار محبت آمیز خود را با همسر بیش تر کنید. این موضوع به عنوان یک عامل روانی می تواند تأثیرگذار باشد.
5- نسبت به باورها و اعتقادات دینی ،خود را راسخ نشان دهید. عبادات خود را با تقید و مراقبت داشته باشید.برای او دعا کنید. به صورت غیر مستقیم بفهمانید که برای او بسیار ناراحت و اندوهگین هستید.
6- چنانچه امکان یافتن خانواده مذهبی و رفت و آمد با ‌آن ها را دارید، حتمآً سعی در برقراری ارتباط با آن ها نمایید.
7- ایشان را تشویق به مطالعه دین از منابع اصیل نمایید و در دسترس ایشان بگذارید، کتاب های زیر را جهت مطالعه پیشنهاد می کنیم :
درمورد نماز
1- نماز عارفانه، جواد محدثی.
2- پرورش در پرتو نیایش، حسنعلی نوری ها.
3- نماز زیباترین الگوی پرستش، غلامعلی نعیم‌آبادی.
4- نماز از دیدگاه قرآن و حدیث، موسوی لاهیجی.
5 - نماز، حسین انصاریان.
از نظر شرعی وظیفه دارید که با اخلاق نیک و زبان ملایم او را نصیحت کنید . امر به معروف و نهی از منکر کنید. کار را به دعوی و مجادله نرسانید. لازم نیست به هر نحوی او را برای نماز بیدار کنید. فقط به تذکر و نصیحت با اخلاق نیک و بدون خشونت اکتفا کنید. روشن است که امر به معروف برای تبدیل به وضعیت بهتر و نیکوتر است .پس اگر تا به حال چند بار تذکر داده اید و گفتن شما تاثیری نداشت ، تکلیفی دیگر ندارید.
بهتر است مدتی در این باره با ایشان گفتگو نکنید.چون اگر با تندی روی این مسئله پا فشاری کنید، ممکن است لج بازی کند. دیگر به حرف های شما توجه نکند.
همیشه با زبان نمی توان افراد را اصلاح کرد . تبلیغ عملی موثرتر از تبلیغ زبانی است. به نماز اول وقت خود اهمیت دهید و مقید باشید در اول وقت نمازتان را بخوانید.
سعی کنید از این به بعد از توصیه و نصیحت - که نوعی نگاه از بالا به پایین می‌باشد - در مورد نماز و مسایل دیگر به همسرتان که باعث موضع‌گیری منفی وی می‌شود ، بپرهیزید ، زیرا اثر معکوس خواهد داشت و شما را از اقدامات بعدی محروم می‌سازد.
تلاش نمایید از زیر نظر گرفتن و کنترل رفتارهای او برای مدتی بپرهیزید . وانمود کنید دیگر حساسیت سابق را نسبت به رفتار او ندارید . اعتماد سابق را به او پیدا کرده‌اید. اما خوش رفتاری و نیکی و احسان نسبت به او را بیش تر کنید.به گونه ای با همسر خود رفتار کنید که جذب اخلاق شما گردد .
اعمال و رفتارتان در آینده بچه ها تاثیر دارد و آن ها اولین الگو را در زندگی پدر و مادر می دانند . باید سعی کنید بهترین الگو باشید.موفق باشید.

پی نوشت‏ها:
1.بقره(2) آیه272
2. مائده(5) آیه92
3.همان، آیه 91.