سلام . خسته نباشید . داشتم دعا می کردم که خدایا مرا هدایت کن که زیانکار نباشم . به یا سوره عصر افتادم که انسان پیوسته در خسارت است مگر مومنین و عاملین به عمل صالح و... .
در اینجا منظور از مومنین چه کسانی است؟ و عمل صالح چیست؟ آیا جدای از واجب است و شامل مستحب می شود . ویا جامع بین این دو است و یا مضاف بر آن ها ؟
لطفا جواب مرا بدهید تا انشاا... از خاسرین نباشم .
ممنون
یا علی (ع)

به نام خدا
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني

در سوره عصر آمده است" إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ" استثنا شدگان افرادى هستند كه متصف به ايمان و اعمال صالح باشند چنين افرادى ايمن از خسرانند.
و اين بدان جهت است كه كتاب خدا بيان مى‏كند كه انسان موجودى هميشه زنده است، زندگيش با مردن خاتمه نمى‏يابد، و مردن او در حقيقت انتقال از خانه‏اى به خانه‏اى ديگر است، كه بيان اين معنا درآیات دیگرقرآن از جمله سوره واقعه، آيه 61نیز آمده است(1)
واژه « ایمان »از نظر لغت و اصطلاح به معنای عقیده داشتن به ضروریات دین اعم ازاصول و فروع آن می‏باشد.(2) هر گاه انسان به چیزی اعتقاد قطعی پیدا کند، به طوری که آن را تصدیق کند،و بپذیرد, به آن چیز ایمان پیدا کرده است. (3)
بر این اساس مؤمن ، به کسی گفته می شود که، اعتقاد به یگانگی خداوند، رسالت پیامبر (ص)، امامت دوازده امام (ع) و عدالت خداوند ومعاد و فرشتگان و سایر ضروریات دین مثل نماز، روزه، خمس، حج و ... ومستحبات آن اعتقاد داشته باشد .
و عمل صالح آن است که طبق ضروریات دین رفتارو عمل نماید مثل نماز وروزه و تمامی آنچه که در دین به عنوان بایدها ونباید آمده است...... بنابر این عمل صالح شامل هم واجبات، و هم مستحبات و ترک محرمات ومکروهات می شود .(البته انجام واجبات و ترک گناهان وظیفه همه است اما انجام مستحبات و ترک مکروهات واجب نیست. اما رعایت آنها باعث افزایش ایمان انسان می شود) .
هر گاه در باور های قلبی انسان و یا در التزام های عملی او خللی وارد شود به گونه ای که باورهای قلبی و التزامات عملی اش همراه با شک و گمان باشد، فرد به سستی ایمان دچار شده است.
به بیان دیگر ایمان سه جزء دارد:
تحقیق قلبی و اقرار به زبان و عمل کردن طبق معتقدات (4) بنا بر این از آن جایی که ایمان بدون تسلیم در برابر پروردگار و عمل کردن به دستور الهی محقق نمی شود و در حقیقت عمل به أرکان , شرط تحقق ایمان است، نه جزء ماهیت ایمان، روشن می شود ایمان محکم و واقعی، اعتقاد جازم همراه با تصدیق قلبی و عمل به أرکان است.
پی نوشت ها:
1. معین، محمد، فرهنگ معین، انتشارات امیر کبیر، 1360ه ش، ص 420.
2. راغب اصفهانى، حسين بن محمد، ‏المفردات في غريب القرآن، دارالعلم الدار الشامية، بيروت‏1412 ق، ص 91 .
3. مکارم شیرازی ،ناصر، تفسیر نمونه ، دارالکتب الاسلامیه ، ج 18 ،ص 229.
4. محمد حسین طباطبایی، ترجمه الميزان،قم ،انتشارات اسلامی، ج‏20، ص 611.