پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
اگر انسان با مردن ،بساط زندگی اش برچیده می شد و پایان می یافت،سخن شما صحیح بود، اما آیات و روایات تأکید دارند که انسان موجود ابدی است. با مردن زندگی اش تمام نمی شود. به فرمودۀ روایات:
انما تنتقلون من دار الی دار؛
از خانه ای به خانۀ دیگر منتقل می شوید،یا :
خلقتم للبقاء لا للفناء؛برای باقی بودن آفریده شدید، نه فانی شدن.
با مردن از زندگی مجازی و موقت به زندگی حقیقی و دائمی دست پیدا می کنیم. اگر زندگی دنیا حقیقی بود،تمام ناشدنی بود. زندگی انسان با مردن تمام نمی شود ،بلکه او زنده تر می شود و حیاتش ادامه می یابد.به فرمودۀ قرآن کریم :«اإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوانُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ؛ زندگى حقيقى همانا در سراى آخرت است، اى كاش مىدانستند».(1)
در روایت وارد شده :الدنیا مزرعة الآخرة.(2)(3) مزرعه برای آباد کردن و برداشت محصول است . باید از دنیا به قدر وسع و طاقت خود از این زمین کشاورزی محصول برداشت کنیم تا در زندگی خود از آن بهرمند شویم.
اگر از دنیا به عنوان ابزار و وسیله استفاده شود و مستقلاً مراد و مد نظر نباشد، کار در آن و دنبال علایق رفتن، نه تنها پسندیده ،بلکه لازم است.
امیر المؤمنین علی علیه السلام می فرماید:«:«اعْمَلْ لِدُنْيَاكَ كَأَنَّكَ تَعِيشُ أَبَداً وَ اعْمَلْ لآِخِرَتِكَ كَأَنَّكَ تَمُوتُ غَدا؛
چنان براى زندگى دنياى خويش تلاش كن كه گويا تا ابد زنده هستى.براى آخرت خويش چنان كار كن كه گوئى فردا از دنيا خواهى رفت».(4)
در نتیجه دنیا بیهوده نیست، بلکه جایگاه شکوفایی استعدادها و به کمال رسیدن انسان است.
در عین حال اسلام با عياشىها و خوشگذراني ها و رفاه زدگي هايى كه باعث فراموشى خدا و معنويت باشد، مبارزه مىكند.با بىبند و بارى و اعمال بىرويه شهوات كه موجب سقوط و هلاك جامعهها مىگردد، مخالف است. آن را دشمن سعادت انسان مىداند و گرنه با استفاده مشروع از لذت هاى دنيا موافق است. مردم را به سوى آن مىخواند. اينكه در متون اسلامى، مطالب مربوط به مذمت دنيا زياد آمده، براى آن است كه بشر طبعا به سوى دنياپرستى كشيده مىشود .شيطان نيز او را در اين جهت يارى مىدهد . براى اينكه انسان به ورطه دنيا پرستى مذموم نيفتد، اين سفارش ها شده است و گرنه دنيا به خودى خود ناپسند نيست. انسان مىتواند و بايد از دنيا پلى براى آخرت بسازد و دنيا مزرعه آخرت است.(5)
در اسلام ترک دنیا حرام ،و دل کندن و تعلق نداشتن به آن لازم است،یعنی در دنیا باشی و از لذات شرعی آن استفاده نمایی اما خود را محدود به تعلقات مادی نکنی و از دنیا به عنوان وسیله برای آخرت استفاده نمایی.
پی نوشت ها:
1.عنکبوت(29) آیه 64.
2.دنیا کشتزار آخرت است.
3.ورام بن ابى فراس، مجموعة ورام، ج1،ص183، انتشارات مكتبة الفقيه، قم.
4.شیخ صدوق،من لا يحضره الفقيه،جامعه مدرسین، قم ،1413ق، ج3 ص153.
5. جعفرى،کوثر،ج 4، ص 57.
