با سلام و ارزوی موفقیت برای شما
سوال من در موردجن است که :
جن به طور کلی چگونه موجودی است واین صحبت هایی که در مورد ان میشود(از قبیل اینکه بعضی ها جن دارند واز انها کمک میگیرند ویا اینکه شخصی بدون گفتن بسم ا..اب جوش روی زمین ریخته وباعث سوختن جنها شده است وجنها برای تلافی کردن او را اذیت مبکنند)واقعیت دارد یا خیر واگر واقعیت دارد راههای دوری جستن از انها چیست؟لطفا کمک کنید چون من به مشکل در این مورد برخورده ام وشدیدا به راهنمایی وکمک احتیاج دارم
پرسشگرگرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
با توجه به برخی از آیات قرآن آنچه در مورد جن قطعی و مسلم به نظر می رسد آن است که جنيان نيز مانند هر جانداری همان طور كه دارای حيات هستند، مرگ هم شامل حالشان میشود؛ آن چنان که در قرآن کریم آمده است: "كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ ثُمَّ إِلَيْنا تُرْجَعُون؛ (1) هر نفسى مرگ را خواهد چشيد و سپس به سوى ما بازگشت مىكنيد".
و اما در مورد ثاتیر گذاری اجنه باید گفت: گرچه ساختار وجودی انسان و جن به گونه ای نیست که ارتباطات و اصطکاکاتی بین ما و آن ها باشد؛ اما با توجه به آيات اشاره شده از آنجا كه اين موجودات داراي علم، قدرت، و اختيار هستند هيچ دليل عقلي بر منع تاثير مثبت یا منفی آن ها در اعمال و رفتار انسان وجود ندارد.
همان طور که ممکن است هر انسانی توسط یک انسان شرور دیگر و یا هر حیوان شروری مورد اذیت و آزار یا کمک قرار گیرد، لذا در این بین اجنه ای وجود دارند که انسان قادر است آن ها را در اختیار گرفته و از آن ها در کارهای خود کمک بگیرد.آن چنان که در داستان حضرت سلیمان (ع) اجنه بخشی از سپاهیان را تشکیل می دادند؛ " وَ حُشِرَ لِسُلَيْمانَ جُنُودُهُ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ وَ الطَّيْرِ فَهُمْ يُوزَعُون" (3) و سپاهيان سليمان از جن و انس و پرنده فراهم شدند و به نظم آمدند"
و از آن طرف ممکن است در برخی موارد تاثیر منفی داشته و با تسلط بر انسان موجب بروز عقائد یا عملی خاص شوند چنان چه خداوند در قرآن می فرماید: "اى جمعيّت شياطين و جن! شما افراد زيادى از انسان ها را گمراه ساختيد " (4) از این آیه استفاده می شود که تعدادی از جنیان می توانند گروهی از انسان ها را تابع خود کنند.
حال اگرچه با توجه به توضیحات قبلی در مورد عدم ارتباط و اصطکاک بین ما و آن ها ، چنین اتفاقی بسیار نادر و در حد انگشت شمار است؛ اما به هر حال اصل چنین مطلبی واقعیت دارد.
لذا در روایتی از امام باقر (ع) نقل شده است: ابوخالد کابلی مدتی نزد پدرم علی بن الحسین (ع) خدمت می کرد. روزی اشتیاقش را نسبت به دیدار مادرش به حضرت بازگو نمود و برای رفتن نزد او رخصت خواست. حضرت فرمود: فردا مردی از اهل شام که صاحب شأن و جاه و مال است، با دخترش که جن زده شده، به سراغ طبیب این جا می آید و حاضر است مال خود را برای علاج دخترش صرف کند. نزد او برو و بگو: ده هزار درهم می گیرم و او را معالجه می کنم. فردا مرد شامی با دخترش آمد و سراغ از طبیب گرفت. ابوخالد گفت: ده هزار درهم می گیرم و او را معالجه می کنم. پدر قول داد که پول را بدهد.
حضرت فرمود: به زودی با تو مکر می کند و به وعده اش وفا نمی کند، سپس فرمود: برو در گوش چپ دختر بگو: ای خبیث! حضرت زین العابدین می فرماید: از بدن این دختر بیرون رو و دیگر بر نگرد. ابوخالد چنین کرد. جنون دختر خوب شد. سپس مال را از پدرش مطالبه کرد، اما او مسامحه نمود، چون آن مرد کوتاهی کرد ،حضرت فرمود: فردا باز مرضش بر می گردد. به او بگو: دلیل عود بیماری آن است که به وعده ات وفا نکردی. اینک اگر ده هزار درهم را در دست علی بن الحسین (ع) بگذاری ، او را علاج می کنم ،به طوری که دیگر بر نگردد. فردای آن روز به دستور آن جناب عمل کرد و گفت: اگر برگردی ، تو را به آتش خدا می سوزانم. شیطان از بدنش خارج شد (رهایش کرد) و دیگر باز نگشت؛ ابوخالد مال را گرفت و به جانب مادر رفت. (5)
بر اين اساس آيات و روايات وادره در اين زمينه حاكي از آن است كه اجنه مي توانند در زندگي برخي از انسانها تاثير بگذارند همانگونه كه برعكس آن يعني تاثير گزاري انسان بر آنها نيز امكان دارد. البته توجه داشته باشيد اثبات اين مطلب غير آن چيزي كه امروزه از سوي برخي بنام بدل همزاد انسان و...مطرح مي شود چرا كه اساسا چيزي به نام بدل همزاد انسان آن گونه كه در بين برخي از مردم و تبلیغات مطبوعات سرگرم كننده مطرح است وجود ندارد و در نصوص ديني و علمی از آن خبري نيست.
اما آنچه در اين ميان از ضرورت بردن نام خدا زمان ريختن آب جوش مطرح مي شود ، در آيات و روايات به آن اشاره نشده است. لذا گر چه گفتن بسم الله در هر كاري مستحب است، چه ريختن آب جوش و يا كاري ديگر. اما روايات در اين زمينه كلي و اختصاص به ريختن آب جوش ندارد .و اينكه ديده مي شود مردم در برخي از كارها اهتمام بيش تري به اين عمل مستحب داده و نام خدا را به زبان مي آورند، به جهت رفع بلايي است كه بيش تر در برخي كارها احساس مي كنند. بردن نام خدا را سپري در جهت دفع اين بلا مي دانند آنچنانكه از امام كاظم (ع) نقل شده است كه فرمود"ای مفضل! با “بسم الله الرحمن الرحیم و با قل هوالله احد “، خود را از تمام مردم بپوشان. آن را سمت راست و چپ و مقابل و پشت سر و پایین و بالای خودت بخوان. هر گاه بر حاکم ظالمی وارد شدی و نگاهت به او که افتاد، آن را سه مرتبه بخوان. دست چپ خود را گره بزن، سپس آن را باز نکن تا از نزدش خارج شوی". (6)
بر اين اساس در مجموع اظهار نظر درباره اين كه آن ها دقيقاً تا چه اندازه قادرند بر افعال انسان ها تاثير مستقيم داشته باشند، چيزي نيست كه با عقول عادي بشر قابل فهم باشد و آيات و روايات نيز در اين زمينه فقط به بيان برخي از مصاديق آن اشاره كرده اند نه ميزان دقيق قدرت آن ها ، اما آنچه در اين زمينه قطعي است اصل تاثير آن ها و اذكار و اورادي است كه در مقابل از ائمه وارد شده است مثلاً از امام صادق (ع) نقل شده که در باره آثار و برکات سورة الناس فرمود:
«مَن قرأها فی منزله کلّ لیلة، أمن من الجنّ والوسواس، ومَن کتبها و علّقها على الأطفال الصغار حُفظوا مِن الجانّ بإذن الله تعالى؛ (7) کسی که سوره ناس را در منزلش قرائت کند، از جن و وسوسه‌ها محفوظ می‌ماند؛ کسی که آن سوره را بنویسد و بر اطفال کوچک ببندد، به اذن خداوند از شرّ جنیان محفوظ می‌ماند».
برای مطالعات بیش تر می توانید به کتاب جن و شیطان از علیرضا رجالی تهرانی؛ معارف قرآن، ج2 ، ص 295 از آقای مصباح و تفسیر سوره جن از تفسیر نمونه مراجعه فرمایید.
پینوشتها:
1. عنکبوت (29) آیه 57.
2. فصلت (45) آیه 21.
3. نمل (27) آیه 17.
4. انعام (6) آیه 128.
5. بحار الانوار ،مجلسي ،محمد باقر ،ج 46 ،ص 31-32. چ اسلاميه، بي تا.
6. ابن فهد حلى،عدة الداعي و نجاح الساعي، چ دار الکتب اسلامى، قم 1407 ه ق ، ص 293.
7. بحراني ، سيد هاشم، البرهان في تفسير القرآن، ،ج5، ص817، بنياد بعثت،1416.
