نماز

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
مشکل اساسی شما ناشی از عدم آگاهی از آثار و نتایج نماز است. اگر قبلا نماز نمی خوانده اید و الان توبه کرده اید و صلوات و ذکر می گویید کار بسیار خوبی است ولی باید نمازهایی که در گذشته به جا نیاورده اید قضا کنید. ولی اگر منظور شما این است که اصلا نماز نمی خوانید، آیا ذکر و صلوات این نماز نخواندن را جبران می کند و یا نه؟ باید به شما بگوییم: نه.
نه تنها ذکر و صلوات جبران نماز نخواندن نمی کند؛ بلکه هیچ کار خوب دیگری نیز جبران ترک عمدی نماز نمی کند. نماز از منظر اسلام اهمیت ویژه اى دارد؛ تا آن جا که از آن به عنوان ستون دین و نور چشم پیامبر (ص) یاد شده است.
از سوى یکی از گناهانی که کبیره بودن آن در روایات تصریح شده، ترک نماز از روی عمد است.
از پیامبر اکرم(ص) روایت شده که می فرمایند: «نماز واجب را از روی عمد ترک نکن، هر کس نماز واجبی را از روی عمد ترک کند، از حمایت خدا خارج شده است». (1)
اگر خواهی که دوست نگسلد پیوند سر رشته نگه‌دار تا نگه دارد
آری نماز رشته وصل به خداوند است.انسان با دور شدن از خدا و عدم ارتباط دائمی با او احتمال افتادن و غلطیدن در گناه و کارهای ناشایست را بیشتر دارد. خواندن نماز و ارتباط با خداوند تنها برای حفظ انسان بوده، سود و نتیجه آن به آدمی می‌رسد و گرنه خداوند نه به نماز ما احتیاج دارد و نه به کارهای خیر ما.
اگر نماز نخوانیم و کارهای ناشایست دیگر انجام ندهیم، آیا اهل دوزخ خواهیم بود؟
اینکه انسان کارهای ناشایست را ترک کند بسیار پسندیده است و خداوند آن را بدون پاداش نمی‌گذارد، اما ترک نماز یعنی آسیب‌پذیر ساختن خود در مقابل گناهان، مانند آن است که از واکسن‌های لازم دوری کنیم و بگوییم آیا حتماً مریض خواهیم شد! پاسخ این است که احتمال مرض و آسیب‌پذیری بدن بیشتر می‌شود،‌ضمن آن که کسی که نمار را از روی عمد ترک می کند گناه کبیره و عمل ناشایستی انجام داده است؛ زیرا مقام ربوبیت الهی و مقام عبودیت خود را نادیده گرفتن است و حق بندگی و سپاس الهی را به جا نیاورده است.
آیا ناشایست نیست که در مقابل همه نعمت‌های الهی (وقتی فرمان عبودیت و بندگی به ما می‌دهد که مطابق با مقام بندگی تمام عالم هستی و ذرات جهان است و حتی سود آن متوجه خود ما است) نماز و عبادت را ترک کنیم و به خداوندی او و بندگی خود اعتراف نداشته باشیم و فروتنی خود را واگذاریم و شکر و سپاس نعمت‌‌های او را به جا نیاوریم؟! ضمن آن که دعوت به نماز و عبادت در تمام ادیان الهی بوده است و اگر هر کسی بخواهد مطابق نظر خود به دین عمل کند اساسی از دین باقی نمی ماند.
در خبر منقول از معصومین علیهم السلام آمده است که: «من أحرق سبعين مصحفا و قتل سبعين ملكا مقربا و زنى بسبعين بكرا كان أقرب إلى النجاة ممن ترك الصلاة متعمدا؛ (2) یعنی عمدا نماز را ترک کردن گناهش آن قدر زیاد است و تارک الصلاه آن قدر از خدا دور می شود که می توان او را با فردی مقایسه کرد که نعوذ بالله هفتاد کتاب آسمانی - که یکی از آن ها قرآن باشد - را آتش زده باشد. و هفتاد فرشته و ملَک مقرب خدا را کشته باشد. و با هفتاد نفر زنا کرده باشد. باز امید به نجات چنین فردی از کسی که نمازش را عمدا ترک می کند، بیشتر است».
در روایات وارد شده کارهای خیر انسان در صورتی پذیرفته می شود که نماز مقبول درگاه ایزد منان افتد. امام باقر علیه السلام می فرماید :
«أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ الصَّلَاةُ فَإِنْ قُبِلَتْ قُبِلَ مَا سِوَاهَا؛ (3)
حسابرسى اعمال بندگان، از نماز آنان شروع مى‏شود؛ اگر نماز كسى پذيرفته شود، ساير اعمال او پذيرفته خواهد گشت».
بنا بر این کسی که از روی عمد نماز را ترک می کند و نسبت به نماز کم اهمیت باشد، کارهای خیر او ارزشی ندارد.
سعی کنید لذت مناجات با خدا را در خود ایجاد کنید، لذت مناجات وقتی حاصل می شود که انسان گناه و معصیت را ترک نماید. امری که در حصول شوق به نماز مؤثر است , توجه به آثار و نتایج نمازاست هر انسان عاقلی در جلب منفعت و دفع ضرر تلاش می کند و اگر کسی بداندکه نماز عامل بازدارنده از زشتی ها و ریشه اصلی هر خیر و سعادت و وسیله آمرزش گناهان و سدی استوار در برابر آلودگی ها و وسیله پرورش فضایل اخلاقی است ,قطعاً نسبت به انجام این عبادت بزرگ کمترین تردیدی نخواهد داشت و مشتاقانه به سراغ آن خواهد رفت. بنا بر این سعی کنید تا جوان هستید از لحظات عمر خود برای عبادت و بندگی که نماز تجلی بارز ارتباط انسان با خداوند است استفاده کنید.
برای مطالعه بیشتر:
1- نماز عارفانه، جواد محدثی.
2- پرورش در پرتو نیایش، حسنعلی نوری ها.
3- نماز زیباترین الگوی پرستش، غلامعلی نعیم‌آبادی.
4- نماز از دیدگاه قرآن و حدیث، موسوی لاهیجی.
5- نماز، حسین انصاریان.

پی‌نوشت‌ها:
1. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، تهران، اسلامیه، ج74، ص147
2. الحسن بن ابي الحسن الديلمي، الارشاد القلوب، الناشر: دار الشريف الرضي للنشر، سنه النشر/1412 ه.ق ، ج1، ص 190.
3. ثقة الاسلام كلينى، الكافي، دار الكتب الإسلامية تهران، 1365 هجرى شمسی، ج 3 ، ص 268.