خمس و زکات

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
خمس باید سر سال خمسی پرداخت شود. سر سال خمسی، آن روزی است که انسان اولین درآمد را داشته است، مثلاً اولین حقوقی که در فلان روز از فلان ماه سال شمسی 1388 به دست تان رسیده است، مطابق آن تا سال 1399 سر سال خمسی شما است. باید حساب خمس، در آن روز انجام گیرد. (1)
پس از شناختن سال خمسی خود، در همان روز باید حساب و کتاب کنید؛ یعنی ببینید در حساب بانکی یا هر جای دیگری چقدر موجودی مالی یا غیر مالی حاصل از منفعت کسب وجود دارد. یک پنجم آن را باید بابت خمس پرداخت نمایید. چون تاکنون سال خمسی نداشته اید، با دفتر مرجع تقلید خود تماس حاصل فرمایید.چنانچه برای پرداخت فعلاً توانایی نداشته باشید، دستگردان می کنند. به شما مهلت داده می شود که هر وقت داشتید، خمس را پرداخت کنید.(2)
همچنین پس انداز شما برای خرید منزل مسکونی مورد نیاز، خمس دارد.(3)
برای پرداخت خمس باید توجه داشته باشید که خمس دو قسمت می شود:
یک قسمت آن سهم سادات است، که در زمان غیبت اختیار آن با حاکم شرع است. باید آن را به مجتهد جامع الشرایط تسلیم کنند یا با اذن او به سیّد فقیر یا سیّد یتیم یا به سیّدى که در سفر درمانده شده بدهند.
نصف دیگر آن سهم امام علیه السلام است. در این زمان باید به مجتهد جامع الشرایط بدهند یا به مصرفى که مرجع تقلید اجازه مى‏دهد برسانند.(4) بنابراین خودتان نمی توانید خمس را به مستمندان یا موسسات خیریه بدهید.
اما زکات فقط در نه چیز و با شرائطی که در رساله عملیه توضیح المسائل مراجع بیان شده است، واجب می باشد. در غیر آن موارد زکات واجب نمی باشد. به در آمدهای کار زکات تعلق نمی گیرد.
مطابق نظر بعضی از مراجع پس انداز برای خانه خمس ندارد. اگر مرجع تان را مشخص کنید، مطابق نظر او پاسخ داده می شود.
در ارتباط های بعدی نام مرجع خود را ذکر کنید.
پی نوشت ها:
1. امام خمینی (ره)، توضیح المسائل، م 1752؛ آیت الله خامنه ای، رساله اجوبة الاستفتائات، س 909.
2. سؤال تلفنی از دفتر آیت الله خامنه ای (7746666-0251).
3. آیت الله خامنه ای، استفتائات، سؤال 955.
4. امام خمینی، توضیح المسائل،م 1834.