ایا این درسته که هرکس که به حج بره خدا تمام گناهاشو میبخشه؟اگه اینطور باشه یعنی یک نفر زنا و لواط و قتل بکنه بعد بره حج خدا گناهاشو میبخشه؟تو بعضی احادیث اومده که اگه فردی یک کاری بکنه بهشت به اون واجب میشه یا این که اگه فلان دعا رو بخونه خدا تمام گناهاشو میبخشه این یعنی فرد هر اندازه گناه بکنه بعد بره فرضا زیارت حضرت معصومه یا یک دعا یا عملی رو انجام بده بعد بهشتی میشه؟یا اومده اگه فردی عملی رو انجام بده خدا فرد رو جهنمی میکنه این ایا یعنی فرد هر اندازه ادم خوبی باشه بعد یک عملی رو انجام بده جهنمی میشه؟
پرسشگرگرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
یکی از مسائل کلیدی که در فهم معارف قرآن کریم و همچنین روایات اهل بیت (علیهم السلام) باید مد نظر داشته باشیم این است برای فهم معانی آیات و روایات و حدود و قیود و شرایط آن باید آیات و روایات دیگر را هم در نظر بگیریم، چون آیات قرآن کریم و همچنین روایات اهل بیت (علیهم السلام) به صورت ترتیب موضوعی بیان نشده است، بلکه آیات قرآن و معارف روایی به طور پراکنده بیان شده است. از آن جا که آیات و روایات دارای گزاره‌های عام و خاص و مطلق و مقید و ناسخ و منسوخ و.. . می‌باشد، به طور مستقل نمی‌توانیم درباره آیات قرآن یا روایات اظهار نظر کنیم، بلکه باید با قراردادن هر یک از آیات و روایات در کنار آیات و روایاتی که از لحاظ موضوع و مسئله با هم مشترک هستند، معارفی که قرآن کریم و روایات در صدد بیان آن است، استنباط کنیم و غفلت از این موضوع سبب نتیجه بد گرفتن در فهم معارف دین می گردد.
موضوعی که شما مطرح نموده اید هم از همین باب است و لذا این روایات را باید در کنار سایر روایات قرار دهیم تا قیود و شرایط آن را کشف نمائیم و با توجه به سایر روایات باید بگوییم که مسلم است که این بخشش ها مربوط به حقوق الهی است و خداوند متعال می تواند با انجام یک عمل صالح مقبول از همه گناهان ما که جنبه حق اللهی داشته چشم پوشی نماید. اما آنجا که حق انسانی ضایع شده و جنبه حق الناسی داشته با انجام حج و سایر عبادات این گناهان و تضییع حقوق بخشیده نمی شود و باید انسانی که حق وی ضایع شده راضی شود. همچنین باید توجه داشت که روایاتی که انجام یک عمل خاص را سبب بهشت رفتن با ورود به جهنم می دانند در مقام بیان این مطلب نیستند که فلان عمل علت تامه و سبب کامل برای ورود به بهشت یا جهنم هستند بلکه در مقام بیان این حقیقت هستند که این أعمال در رفتن به بهشت یا جهنم نقش دارند و نقش آنها هم منوط به وجود سایر شرایط و نبودن موانع است به عنوان مثال اگر روایتی می گوید« مَنْ رَدَّ عَنْ عِرْضِ أَخِيهِ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ الْبَتَّة»(1) « هر كس از عرض و آبروى برادر مسلمان خويش دفاع كند، بهشت بر او واجب مىگردد» در اینجا منظور این نیست که اگر کسی صرفا از آبروی برادر دینی خود دفاع کند ولی مرتکب هزاران گناه هم بشود بهشت بر او واجب می شود. بلکه در مقام بیان نقش موثر آبروداری در ورود به بهشت است منوط به اینکه سایر شرایط وجود داشته باشد و لذا در قرآن کریم بحث حبط و تکفیر اعمال مطرح شده و در آن از امکان باطل شدن اثر اعمال صالحه قبلی بوسیله گناهان آینده یا بخشیده شدن گناهان گذشته بوسیله انجام اعمال صالحه در آینده خبر داده شده که برای آشنایی بیشتر با این مسئله می توانید به درس پنجاه و هفتم از کتاب آموزش عقاید تألیف آیت الله مصباح یزدی مراجعه نمائید.(2)
پی نوشت ها:
1. علامه مجلسي، بحارالانوار، بيروت، مؤسسه الوفاء ، سال 1404 هـ ق، ج68، ص: 47.
2. متن درس مذکور را در آدرس زیر می توانید مطالعه نمائید:
http://mesbahyazdi.org/farsi/?../lib/agaed/ch58.htm
